बृहदश्व उवाच । (१।१)

तेभ्यः प्रतिज्ञाय नलः करिष्य इति भारत । (१।२)

अथैनान् परिपप्रच्छ कृताञ्जलिर् अवस्थितः ॥ (१।३)

के वै भवन्तः कश्चासौ यस्याहं दूत ईप्सितः । (२।१)

किं च तत्र मया कार्यं कथयध्वं यथातथम् ॥ (२।२)

एवम् उक्ते नैषधेन मघवान् प्रत्यभाषत । (३।१)

अमरान् वै निबोधास्मान् दमयन्त्यर्थम् आगतान् ॥ (३।२)

अहम् इन्द्रो ऽयम् अग्निश् च तथैवायम् अपाम्पतिः । (४।१)

शरीरान्तकरो नॄणां यमो ऽयम् अपि पार्थिव ॥ (४।२)

स वै त्वम् आगतान् अस्मान् दमयन्त्यै निवेदय । (५।१)

लोकपालाः सहेन्द्रास्त्वां समायान्ति दिदृक्षवः ॥ (५।२)

प्राप्तुम् इच्छन्ति देवास् त्वां शक्रो ऽग्निर् वरुणो यमः । (६।१)

तेषाम् अन्यतमं देवं पतित्वे वरयस्व ह ॥ (६।२)

एवम् उक्तः स शक्रेण नलः प्राञ्जलिर् अब्रवीत् । (७।१)

एकार्थसमवेतं मां न प्रेषयितुम् अर्हथ ॥ (७।२)

देवा ऊचुः । (८।१)

करिष्य इति संश्रुत्य पूर्वम् अस्मासु नैषध । (८।२)

न करिष्यसि कस्मात् त्वं व्रज नैषध माचिरम् ॥ (८।३)

बृहदश्व उवाच । (९।१)

एवम् उक्तः स देवैस् तैर् नैषधः पुनर् अब्रवीत् । (९।२)

सुरक्षितानि वेश्मानि प्रवेष्टुं कथम् उत्सहे ॥ (९।३)

प्रवेक्ष्यसीति तं शक्रः पुनर् एवाभ्यभाषत । (१०।१)

जगाम स तथेत्युक्त्वा दमयन्त्या निवेशनम् ॥ (१०।२)

ददर्श तत्र वैदर्भीं सखीगणसमावृताम् । (११।१)

देदीप्यमानां वपुषा श्रिया च वरवर्णिनीम् ॥ (११।२)

अतीव सुकुमाराङ्गीं तनुमध्यां सुलोचनाम् । (१२।१)

आक्षिपन्तीम् इव च भाः शशिनः स्वेन तेजसा ॥ (१२।२)

तस्य दृष्ट्वैव ववृधे कामस् तां चारुहासिनीम् । (१३।१)

सत्यं चिकीर्षमाणस् तु धारयामास हृच्छयम् ॥ (१३।२)

ततस् ता नैषधं दृष्ट्वा संभ्रान्ताः परमाङ्गनाः । (१४।१)

आसनेभ्यः समुत्पेतुस् तेजसा तस्य धर्षिताः ॥ (१४।२)

प्रशशंसुश् च सुप्रीता नलं ता विस्मयान्विताः । (१५।१)

न चैनम् अभ्यभाषन्त मनोभिस्त्वभ्यचिन्तयन् ॥ (१५।२)

अहो रूपम् अहो कान्तिर् अहो धैर्यं महात्मनः । (१६।१)

को ऽयं देवो नु यक्षो नु गन्धर्वो नु भविष्यति ॥ (१६।२)

न त्वेनं शक्नुवन्ति स्म व्याहर्तुम् अपि किंचन । (१७।१)

तेजसा धर्षिताः सर्वा लज्जावत्यो वराङ्गनाः ॥ (१७।२)

अथैनं स्मयमानेव स्मितपूर्वाभिभाषिणी । (१८।१)

दमयन्ती नलं वीरम् अभ्यभाषत विस्मिता ॥ (१८।२)

कस्त्वं सर्वानवद्याङ्ग मम हृच्छयवर्धन । (१९।१)

प्राप्तो ऽस्यमरवद् वीर ज्ञातुम् इच्छामि ते ऽनघ ॥ (१९।२)

कथम् आगमनं चेह कथं चासि न लक्षितः । (२०।१)

सुरक्षितं हि मे वेश्म राजा चैवोग्रशासनः ॥ (२०।२)

एवम् उक्तस्तु वैदर्भ्या नलस् तां प्रत्युवाच ह । (२१।१)

नलं मां विद्धि कल्याणि देवदूतम् इहागतम् ॥ (२१।२)

देवास्त्वां प्राप्तुम् इच्छन्ति शक्रो ऽग्निर् वरुणो यमः । (२२।१)

तेषाम् अन्यतमं देवं पतिं वरय शोभने ॥ (२२।२)

तेषाम् एव प्रभावेन प्रविष्टो ऽहम् अलक्षितः । (२३।१)

प्रविशन्तं हि मां कश्चिन्नापश्यन् नाप्यवारयत् ॥ (२३।२)

एतदर्थम् अहं भद्रे प्रेषितः सुरसत्तमैः । (२४।१)

एतच्छ्रुत्वा शुभे बुद्धिं प्रकुरुष्व यथेच्छसि ॥ (२४।२)