महाभारतMahābhārata

MBh, 13, 71

1752 of 1995 · 27 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

yudhiṣṭhira uvāca

1.2१.२

उक्तं वै गोप्रदानं ते नाचिकेतम् ऋषिं प्रति । (१।२)

uktaṃ vai gopradānaṃ te nāciketam ṛṣiṃ prati |

1.3१.३

माहात्म्यम् अपि चैवोक्तम् उद्देशेन गवां प्रभो ॥ (१।३)

māhātmyam api caivoktam uddeśena gavāṃ prabho ||

2.1२.१

नृगेण च यथा दुःखम् अनुभूतं महात्मना । (२।१)

nṛgeṇa ca yathā duḥkham anubhūtaṃ mahātmanā |

2.2२.२

एकापराधाद् अज्ञानात् पितामह महामते ॥ (२।२)

ekāparādhād ajñānāt pitāmaha mahāmate ||

3.1३.१

द्वारवत्यां यथा चासौ निविशन्त्यां समुद्धृतः । (३।१)

dvāravatyāṃ yathā cāsau niviśantyāṃ samuddhṛtaḥ |

3.2३.२

मोक्षहेतुर् अभूत् कृष्णस्तद् अप्यवधृतं मया ॥ (३।२)

mokṣahetur abhūt kṛṣṇastad apyavadhṛtaṃ mayā ||

4.1४.१

किं त्वस्ति मम संदेहो गवां लोकं प्रति प्रभो । (४।१)

kiṃ tvasti mama saṃdeho gavāṃ lokaṃ prati prabho |

4.2४.२

तत्त्वतः श्रोतुम् इच्छामि गोदा यत्र विशन्त्युत ॥ (४।२)

tattvataḥ śrotum icchāmi godā yatra viśantyuta ||

5.1५.१

भीष्म उवाच । (५।१)

bhīṣma uvāca

5.2५.२

अत्राप्युदाहरन्तीमम् इतिहासं पुरातनम् । (५।२)

atrāpyudāharantīmam itihāsaṃ purātanam |

5.3५.३

यथापृच्छत् पद्मयोनिम् एतद् एव शतक्रतुः ॥ (५।३)

yathāpṛcchat padmayonim etad eva śatakratuḥ ||

6.1६.१

शक्र उवाच । (६।१)

śakra uvāca

6.2६.२

स्वर्लोकवासिनां लक्ष्मीम् अभिभूय स्वया त्विषा । (६।२)

svarlokavāsināṃ lakṣmīm abhibhūya svayā tviṣā |

6.3६.३

गोलोकवासिनः पश्ये व्रजतः संशयो ऽत्र मे ॥ (६।३)

golokavāsinaḥ paśye vrajataḥ saṃśayo 'tra me ||

7.1७.१

कीदृशा भगवंल्लोका गवां तद् ब्रूहि मे ऽनघ । (७।१)

kīdṛśā bhagavaṃllokā gavāṃ tad brūhi me 'nagha |

7.2७.२

यान् आवसन्ति दातार एतद् इच्छामि वेदितुम् ॥ (७।२)

yān āvasanti dātāra etad icchāmi veditum ||

8.1८.१

कीदृशाः किंफलाः कः स्वित् परमस्तत्र वै गुणः । (८।१)

kīdṛśāḥ kiṃphalāḥ kaḥ svit paramastatra vai guṇaḥ |

8.2८.२

कथं च पुरुषास्तत्र गच्छन्ति विगतज्वराः ॥ (८।२)

kathaṃ ca puruṣāstatra gacchanti vigatajvarāḥ ||

9.1९.१

कियत् कालं प्रदानस्य दाता च फलम् अश्नुते । (९।१)

kiyat kālaṃ pradānasya dātā ca phalam aśnute |

9.2९.२

कथं बहुविधं दानं स्याद् अल्पम् अपि वा कथम् ॥ (९।२)

kathaṃ bahuvidhaṃ dānaṃ syād alpam api vā katham ||

10.1१०.१

बह्वीनां कीदृशं दानम् अल्पानां वापि कीदृशम् । (१०।१)

bahvīnāṃ kīdṛśaṃ dānam alpānāṃ vāpi kīdṛśam |

10.2१०.२

अदत्त्वा गोप्रदाः सन्ति केन वा तच्च शंस मे ॥ (१०।२)

adattvā gopradāḥ santi kena vā tacca śaṃsa me ||

11.1११.१

कथं च बहुदाता स्याद् अल्पदात्रा समः प्रभो । (११।१)

kathaṃ ca bahudātā syād alpadātrā samaḥ prabho |

11.2११.२

अल्पप्रदाता बहुदः कथं च स्याद् इहेश्वर ॥ (११।२)

alpapradātā bahudaḥ kathaṃ ca syād iheśvara ||

12.1१२.१

कीदृशी दक्षिणा चैव गोप्रदाने विशिष्यते । (१२।१)

kīdṛśī dakṣiṇā caiva gopradāne viśiṣyate |

12.2१२.२

एतत् तथ्येन भगवन्मम शंसितुम् अर्हसि ॥ (१२।२)

etat tathyena bhagavanmama śaṃsitum arhasi ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 13, 71

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit