लोमश उवाच । (१।१)

सा तु नाव्याश्रमं चक्रे राजकार्यार्थसिद्धये । (१।२)

संदेशाच्चैव नृपतेः स्वबुद्ध्या चैव भारत ॥ (१।३)

नानापुष्पफलैर् वृक्षैः कृत्रिमैर् उपशोभितम् । (२।१)

नानागुल्मलतोपेतैः स्वादुकामफलप्रदैः ॥ (२।२)

अतीव रमणीयं तद् अतीव च मनोहरम् । (३।१)

चक्रे नाव्याश्रमं रम्यम् अद्भुतोपमदर्शनम् ॥ (३।२)

ततो निबध्य तां नावम् अदूरे काश्यपाश्रमात् । (४।१)

चारयामास पुरुषैर् विहारं तस्य वै मुनेः ॥ (४।२)

ततो दुहितरं वेश्या समाधायेतिकृत्यताम् । (५।१)

दृष्ट्वान्तरं काश्यपस्य प्राहिणोद् बुद्धिसंमताम् ॥ (५।२)

सा तत्र गत्वा कुशला तपोनित्यस्य संनिधौ । (६।१)

आश्रमं तं समासाद्य ददर्श तम् ऋषेः सुतम् ॥ (६।२)

वेश्योवाच । (७।१)

कच्चिन् मुने कुशलं तापसानां कच्चिच्च वो मूलफलं प्रभूतम् । (७।२)

कच्चिद् भवान् रमते चाश्रमे ऽस्मिंस् त्वां वै द्रष्टुं साम्प्रतम् आगतो ऽस्मि ॥ (७।३)

कच्चित् तपो वर्धते तापसानां पिता च ते कच्चिद् अहीनतेजाः । (८।१)

कच्चित् त्वया प्रीयते चैव विप्र कच्चित् स्वाध्यायः क्रियते ऋश्यशृङ्ग ॥ (८।२)

ऋश्यशृङ्ग उवाच । (९।१)

ऋद्धो भवाञ्ज्योतिर् इव प्रकाशते मन्ये चाहं त्वाम् अभिवादनीयम् । (९।२)

पाद्यं वै ते सम्प्रदास्यामि कामाद् यथाधर्मं फलमूलानि चैव ॥ (९।३)

कौश्यां बृस्याम् आस्स्व यथोपजोषं कृष्णाजिनेनावृतायां सुखायाम् । (१०।१)

क्व चाश्रमस् तव किं नाम चेदं व्रतं ब्रह्मंश्चरसि हि देववत् त्वम् ॥ (१०।२)

वेश्योवाच । (११।१)

ममाश्रमः काश्यपपुत्र रम्यस् त्रियोजनं शैलम् इमं परेण । (११।२)

तत्र स्वधर्मो ऽनभिवादनं नो न चोदकं पाद्यम् उपस्पृशामः ॥ (११।३)

ऋश्यशृङ्ग उवाच । (१२।१)

फलानि पक्वानि ददानि ते ऽहं भल्लातकान्यामलकानि चैव । (१२।२)

परूषकानीङ्गुदधन्वनानि प्रियालानां कामकारं कुरुष्व ॥ (१२।३)

लोमश उवाच । (१३।१)

सा तानि सर्वाणि विसर्जयित्वा भक्षान् महार्हान् प्रददौ ततो ऽस्मै । (१३।२)

तान्यृश्यशृङ्गस्य महारसानि भृशं सुरूपाणि रुचिं ददुर् हि ॥ (१३।३)

ददौ च माल्यानि सुगन्धवन्ति चित्राणि वासांसि च भानुमन्ति । (१४।१)

पानानि चाग्र्याणि ततो मुमोद चिक्रीड चैव प्रजहास चैव ॥ (१४।२)

सा कन्दुकेनारमतास्य मूले विभज्यमाना फलिता लतेव । (१५।१)

गात्रैश्च गात्राणि निषेवमाणा समाश्लिषच्चासकृद् ऋश्यशृङ्गम् ॥ (१५।२)

सर्जान् अशोकांस् तिलकांश्च वृक्षान् प्रपुष्पितान् अवनाम्यावभज्य । (१६।१)

विलज्जमानेव मदाभिभूता प्रलोभयामास सुतं महर्षेः ॥ (१६।२)

अथर्श्यशृङ्गं विकृतं समीक्ष्य पुनः पुनः पीड्य च कायम् अस्य । (१७।१)

अवेक्षमाणा शनकैर् जगाम कृत्वाग्निहोत्रस्य तदापदेशम् ॥ (१७।२)

तस्यां गतायां मदनेन मत्तो विचेतनश् चाभवद् ऋश्यशृङ्गः । (१८।१)

ताम् एव भावेन गतेन शून्यो विनिःश्वसन्न् आर्तरूपो बभूव ॥ (१८।२)

ततो मुहूर्ताद्धरिपिङ्गलाक्षः प्रवेष्टितो रोमभिर् आ नखाग्रात् । (१९।१)

स्वाध्यायवान् वृत्तसमाधियुक्तो विभाण्डकः काश्यपः प्रादुरासीत् ॥ (१९।२)

सो ऽपश्यद् आसीनम् उपेत्य पुत्रं ध्यायन्तम् एकं विपरीतचित्तम् । (२०।१)

विनिःश्वसन्तं मुहुर् ऊर्ध्वदृष्टिं विभाण्डकः पुत्रम् उवाच दीनम् ॥ (२०।२)

न कल्प्यन्ते समिधः किं नु तात कच्चिद्धुतं चाग्निहोत्रं त्वयाद्य । (२१।१)

सुनिर्णिक्तं स्रुक्स्रुवं होमधेनुः कच्चित् सवत्सा च कृता त्वयाद्य ॥ (२१।२)

न वै यथापूर्वम् इवासि पुत्र चिन्तापरश्चासि विचेतनश् च । (२२।१)

दीनो ऽतिमात्रं त्वम् इहाद्य किं नु पृच्छामि त्वां क इहाद्यागतो ऽभूत् ॥ (२२।२)