वैशंपायन उवाच । (१।१)

तस्मिन् प्रयाते दुर्धर्षे यदूनाम् ऋषभस्ततः । (१।२)

अब्रवीत् पुण्डरीकाक्षः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ (१।३)

एष पाण्डव ते भ्राता पुत्रशोकम् अपारयन् । (२।१)

जिघांसुर् द्रौणिम् आक्रन्दे याति भारत भारतः ॥ (२।२)

भीमः प्रियस्ते सर्वेभ्यो भ्रातृभ्यो भरतर्षभ । (३।१)

तं कृच्छ्रगतम् अद्य त्वं कस्मान्नाभ्यवपद्यसे ॥ (३।२)

यत् तद् आचष्ट पुत्राय द्रोणः परपुरंजयः । (४।१)

अस्त्रं ब्रह्मशिरो नाम दहेद् यत् पृथिवीम् अपि ॥ (४।२)

तन्महात्मा महाभागः केतुः सर्वधनुष्मताम् । (५।१)

प्रत्यपादयद् आचार्यः प्रीयमाणो धनंजयम् ॥ (५।२)

तत्पुत्रो ऽस्यैवम् एवैनम् अन्वयाचद् अमर्षणः । (६।१)

ततः प्रोवाच पुत्राय नातिहृष्टमना इव ॥ (६।२)

विदितं चापलं ह्यासीद् आत्मजस्य महात्मनः । (७।१)

सर्वधर्मविद् आचार्यो नान्विषत् सततं सुतम् ॥ (७।२)

परमापद्गतेनापि न स्म तात त्वया रणे । (८।१)

इदम् अस्त्रं प्रयोक्तव्यं मानुषेषु विशेषतः ॥ (८।२)

इत्युक्तवान् गुरुः पुत्रं द्रोणः पश्चाद् अथोक्तवान् । (९।१)

न त्वं जातु सतां मार्गे स्थातेति पुरुषर्षभ ॥ (९।२)

स तद् आज्ञाय दुष्टात्मा पितुर् वचनम् अप्रियम् । (१०।१)

निराशः सर्वकल्याणैः शोचन् पर्यपतन्महीम् ॥ (१०।२)

ततस्तदा कुरुश्रेष्ठ वनस्थे त्वयि भारत । (११।१)

अवसद् द्वारकाम् एत्य वृष्णिभिः परमार्चितः ॥ (११।२)

स कदाचित् समुद्रान्ते वसन् द्रारवतीम् अनु । (१२।१)

एक एकं समागम्य माम् उवाच हसन्न् इव ॥ (१२।२)

यत् तद् उग्रं तपः कृष्ण चरन् सत्यपराक्रमः । (१३।१)

अगस्त्याद् भारताचार्यः प्रत्यपद्यत मे पिता ॥ (१३।२)

अस्त्रं ब्रह्मशिरो नाम देवगन्धर्वपूजितम् । (१४।१)

तद् अद्य मयि दाशार्ह यथा पितरि मे तथा ॥ (१४।२)

अस्मत्तस्तद् उपादाय दिव्यम् अस्त्रं यदूत्तम । (१५।१)

ममाप्यस्त्रं प्रयच्छ त्वं चक्रं रिपुहरं रणे ॥ (१५।२)

स राजन् प्रीयमाणेन मयाप्युक्तः कृताञ्जलिः । (१६।१)

याचमानः प्रयत्नेन मत्तो ऽस्त्रं भरतर्षभ ॥ (१६।२)

देवदानवगन्धर्वमनुष्यपतगोरगाः । (१७।१)

न समा मम वीर्यस्य शतांशेनापि पिण्डिताः ॥ (१७।२)

इदं धनुर् इयं शक्तिर् इदं चक्रम् इयं गदा । (१८।१)

यद् यद् इच्छसि चेद् अस्त्रं मत्तस्तत् तद् ददानि ते ॥ (१८।२)

यच्छक्नोषि समुद्यन्तुं प्रयोक्तुम् अपि वा रणे । (१९।१)

तद् गृहाण विनास्त्रेण यन्मे दातुम् अभीप्ससि ॥ (१९।२)

स सुनाभं सहस्रारं वज्रनाभम् अयस्मयम् । (२०।१)

वव्रे चक्रं महाबाहो स्पर्धमानो मया सह ॥ (२०।२)

गृहाण चक्रम् इत्युक्तो मया तु तदनन्तरम् । (२१।१)

जग्राहोपेत्य सहसा चक्रं सव्येन पाणिना । (२१।२)

न चैतद् अशकत् स्थानात् संचालयितुम् अच्युत ॥ (२१।३)

अथ तद् दक्षिणेनापि ग्रहीतुम् उपचक्रमे । (२२।१)

सर्वयत्नेन तेनापि गृह्णन्न् एतद् अकल्पयत् ॥ (२२।२)

ततः सर्वबलेनापि यच्चैतन्न शशाक सः । (२३।१)

उद्धर्तुं वा चालयितुं द्रौणिः परमदुर्मनाः । (२३।२)

कृत्वा यत्नं परं श्रान्तः स न्यवर्तत भारत ॥ (२३।३)

निवृत्तम् अथ तं तस्माद् अभिप्रायाद् विचेतसम् । (२४।१)

अहम् आमन्त्र्य सुस्निग्धम् अश्वत्थामानम् अब्रुवम् ॥ (२४।२)

यः स देवमनुष्येषु प्रमाणं परमं गतः । (२५।१)

गाण्डीवधन्वा श्वेताश्वः कपिप्रवरकेतनः ॥ (२५।२)

यः साक्षाद् देवदेवेशं शितिकण्ठम् उमापतिम् । (२६।१)

द्वंद्वयुद्धे पराजिष्णुस्तोषयामास शंकरम् ॥ (२६।२)

यस्मात् प्रियतरो नास्ति ममान्यः पुरुषो भुवि । (२७।१)

नादेयं यस्य मे किंचिद् अपि दाराः सुतास्तथा ॥ (२७।२)

तेनापि सुहृदा ब्रह्मन् पार्थेनाक्लिष्टकर्मणा । (२८।१)

नोक्तपुर्वम् इदं वाक्यं यत् त्वं माम् अभिभाषसे ॥ (२८।२)

ब्रह्मचर्यं महद् घोरं चीर्त्वा द्वादशवार्षिकम् । (२९।१)

हिमवत्पार्श्वम् अभ्येत्य यो मया तपसार्चितः ॥ (२९।२)

समानव्रतचारिण्यां रुक्मिण्यां यो ऽन्वजायत । (३०।१)

सनत्कुमारस्तेजस्वी प्रद्युम्नो नाम मे सुतः ॥ (३०।२)

तेनाप्येतन्महद् दिव्यं चक्रम् अप्रतिमं मम । (३१।१)

न प्रार्थितम् अभून्मूढ यद् इदं प्रार्थितं त्वया ॥ (३१।२)

रामेणातिबलेनैतन्नोक्तपूर्वं कदाचन । (३२।१)

न गदेन न साम्बेन यद् इदं प्रार्थितं त्वया ॥ (३२।२)

द्वारकावासिभिश्चान्यैर् वृष्ण्यन्धकमहारथैः । (३३।१)

नोक्तपूर्वम् इदं जातु यद् इदं प्रार्थितं त्वया ॥ (३३।२)

भारताचार्यपुत्रः सन्मानितः सर्वयादवैः । (३४।१)

चक्रेण रथिनां श्रेष्ठ किं नु तात युयुत्ससे ॥ (३४।२)

एवम् उक्तो मया द्रौणिर् माम् इदं प्रत्युवाच ह । (३५।१)

प्रयुज्य भवते पूजां योत्स्ये कृष्ण त्वयेत्युत ॥ (३५।२)

ततस्ते प्रार्थितं चक्रं देवदानवपूजितम् । (३६।१)

अजेयः स्याम् इति विभो सत्यम् एतद् ब्रवीमि ते ॥ (३६।२)

त्वत्तो ऽहं दुर्लभं कामम् अनवाप्यैव केशव । (३७।१)

प्रतियास्यामि गोविन्द शिवेनाभिवदस्व माम् ॥ (३७।२)

एतत् सुनाभं वृष्णीनाम् ऋषभेण त्वया धृतम् । (३८।१)

चक्रम् अप्रतिचक्रेण भुवि नान्यो ऽभिपद्यते ॥ (३८।२)

एतावद् उक्त्वा द्रौणिर् मां युग्यम् अश्वान् धनानि च । (३९।१)

आदायोपययौ बालो रत्नानि विविधानि च ॥ (३९।२)

स संरम्भी दुरात्मा च चपलः क्रूर एव च । (४०।१)

वेद चास्त्रं ब्रह्मशिरस्तस्माद् रक्ष्यो वृकोदरः ॥ (४०।२)