महाभारतMahābhārata

MBh, 12, 350

1678 of 1995 · 32 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

ब्राह्मण उवाच । (१।१)

brāhmaṇa uvāca

1.2१.२

विवस्वतो गच्छति पर्ययेण वोढुं भवांस्तं रथम् एकचक्रम् । (१।२)

vivasvato gacchati paryayeṇa voḍhuṃ bhavāṃstaṃ ratham ekacakram |

1.3१.३

आश्चर्यभूतं यदि तत्र किंचिद् दृष्टं त्वया शंसितुम् अर्हसि त्वम् ॥ (१।३)

āścaryabhūtaṃ yadi tatra kiṃcid dṛṣṭaṃ tvayā śaṃsitum arhasi tvam ||

2.1२.१

नाग उवाच । (२।१)

nāga uvāca

2.2२.२

यस्य रश्मिसहस्रेषु शाखास्विव विहंगमाः । (२।२)

yasya raśmisahasreṣu śākhāsviva vihaṃgamāḥ |

2.3२.३

वसन्त्याश्रित्य मुनयः संसिद्धा दैवतैः सह ॥ (२।३)

vasantyāśritya munayaḥ saṃsiddhā daivataiḥ saha ||

3.1३.१

यतो वायुर् विनिःसृत्य सूर्यरश्म्याश्रितो महान् । (३।१)

yato vāyur viniḥsṛtya sūryaraśmyāśrito mahān |

3.2३.२

विजृम्भत्यम्बरे विप्र किम् आश्चर्यतरं ततः ॥ (३।२)

vijṛmbhatyambare vipra kim āścaryataraṃ tataḥ ||

4.1४.१

शुक्रो नामासितः पादो यस्य वारिधरो ऽम्बरे । (४।१)

śukro nāmāsitaḥ pādo yasya vāridharo 'mbare |

4.2४.२

तोयं सृजति वर्षासु किम् आश्चर्यम् अतः परम् ॥ (४।२)

toyaṃ sṛjati varṣāsu kim āścaryam ataḥ param ||

5.1५.१

यो ऽष्टमासांस्तु शुचिना किरणेनोज्झितं पयः । (५।१)

yo 'ṣṭamāsāṃstu śucinā kiraṇenojjhitaṃ payaḥ |

5.2५.२

पर्यादत्ते पुनः काले किम् आश्चर्यम् अतः परम् ॥ (५।२)

paryādatte punaḥ kāle kim āścaryam ataḥ param ||

6.1६.१

यस्य तेजोविशेषेषु नित्यम् आत्मा प्रतिष्ठितः । (६।१)

yasya tejoviśeṣeṣu nityam ātmā pratiṣṭhitaḥ |

6.2६.२

यतो बीजं मही चेयं धार्यते सचराचरम् ॥ (६।२)

yato bījaṃ mahī ceyaṃ dhāryate sacarācaram ||

7.1७.१

यत्र देवो महाबाहुः शाश्वतः परमो ऽक्षरः । (७।१)

yatra devo mahābāhuḥ śāśvataḥ paramo 'kṣaraḥ |

7.2७.२

अनादिनिधनो विप्र किम् आश्चर्यम् अतः परम् ॥ (७।२)

anādinidhano vipra kim āścaryam ataḥ param ||

8.1८.१

आश्चर्याणाम् इवाश्चर्यम् इदम् एकं तु मे शृणु । (८।१)

āścaryāṇām ivāścaryam idam ekaṃ tu me śṛṇu |

8.2८.२

विमले यन्मया दृष्टम् अम्बरे सूर्यसंश्रयात् ॥ (८।२)

vimale yanmayā dṛṣṭam ambare sūryasaṃśrayāt ||

9.1९.१

पुरा मध्याह्नसमये लोकांस्तपति भास्करे । (९।१)

purā madhyāhnasamaye lokāṃstapati bhāskare |

9.2९.२

प्रत्यादित्यप्रतीकाशः सर्वतः प्रत्यदृश्यत ॥ (९।२)

pratyādityapratīkāśaḥ sarvataḥ pratyadṛśyata ||

10.1१०.१

स लोकांस्तेजसा सर्वान् स्वभासा निर्विभासयन् । (१०।१)

sa lokāṃstejasā sarvān svabhāsā nirvibhāsayan |

10.2१०.२

आदित्याभिमुखो ऽभ्येति गगनं पाटयन्न् इव ॥ (१०।२)

ādityābhimukho 'bhyeti gaganaṃ pāṭayann iva ||

11.1११.१

हुताहुतिर् इव ज्योतिर् व्याप्य तेजोमरीचिभिः । (११।१)

hutāhutir iva jyotir vyāpya tejomarīcibhiḥ |

11.2११.२

अनिर्देश्येन रूपेण द्वितीय इव भास्करः ॥ (११।२)

anirdeśyena rūpeṇa dvitīya iva bhāskaraḥ ||

12.1१२.१

तस्याभिगमनप्राप्तौ हस्तो दत्तो विवस्वता । (१२।१)

tasyābhigamanaprāptau hasto datto vivasvatā |

12.2१२.२

तेनापि दक्षिणो हस्तो दत्तः प्रत्यर्चनार्थिना ॥ (१२।२)

tenāpi dakṣiṇo hasto dattaḥ pratyarcanārthinā ||

13.1१३.१

ततो भित्त्वैव गगनं प्रविष्टो रविमण्डलम् । (१३।१)

tato bhittvaiva gaganaṃ praviṣṭo ravimaṇḍalam |

13.2१३.२

एकीभूतं च तत् तेजः क्षणेनादित्यतां गतम् ॥ (१३।२)

ekībhūtaṃ ca tat tejaḥ kṣaṇenādityatāṃ gatam ||

14.1१४.१

तत्र नः संशयो जातस्तयोस्तेजःसमागमे । (१४।१)

tatra naḥ saṃśayo jātastayostejaḥsamāgame |

14.2१४.२

अनयोः को भवेत् सूर्यो रथस्थो यो ऽयम् आगतः ॥ (१४।२)

anayoḥ ko bhavet sūryo rathastho yo 'yam āgataḥ ||

15.1१५.१

ते वयं जातसंदेहाः पर्यपृच्छामहे रविम् । (१५।१)

te vayaṃ jātasaṃdehāḥ paryapṛcchāmahe ravim |

15.2१५.२

क एष दिवम् आक्रम्य गतः सूर्य इवापरः ॥ (१५।२)

ka eṣa divam ākramya gataḥ sūrya ivāparaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 12, 350

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit