MBh, 3, 137
Select a line for its word-by-word analysis.
विचरन्तीं स्नुषां तस्य किंनरीम् इव भारत ॥ (२।२)
vicarantīṃ snuṣāṃ tasya kiṃnarīm iva bhārata ||
यवक्रीस् ताम् उवाचेदम् उपतिष्ठस्व माम् इति । (३।१)
yavakrīs tām uvācedam upatiṣṭhasva mām iti |
सा तस्य शीलम् आज्ञाय तस्माच्छापाच्च बिभ्यती । (४।१)
sā tasya śīlam ājñāya tasmācchāpācca bibhyatī |
तेजस्वितां च रैभ्यस्य तथेत्युक्त्वा जगाम सा ॥ (४।२)
tejasvitāṃ ca raibhyasya tathetyuktvā jagāma sā ||
रुदन्तीं च स्नुषां दृष्ट्वा भार्याम् आर्तां परावसोः । (६।१)
rudantīṃ ca snuṣāṃ dṛṣṭvā bhāryām ārtāṃ parāvasoḥ |
सान्त्वयञ्श्लक्ष्णया वाचा पर्यपृच्छद् युधिष्ठिर ॥ (६।२)
sāntvayañślakṣṇayā vācā paryapṛcchad yudhiṣṭhira ||
सा तस्मै सर्वम् आचष्ट यवक्रीभाषितं शुभा । (७।१)
sā tasmai sarvam ācaṣṭa yavakrībhāṣitaṃ śubhā |
प्रत्युक्तं च यवक्रीतं प्रेक्षापूर्वं तदात्मना ॥ (७।२)
pratyuktaṃ ca yavakrītaṃ prekṣāpūrvaṃ tadātmanā ||
शृण्वानस्यैव रैभ्यस्य यवक्रीतविचेष्टितम् । (८।१)
śṛṇvānasyaiva raibhyasya yavakrītaviceṣṭitam |
दहन्न् इव तदा चेतः क्रोधः समभवन् महान् ॥ (८।२)
dahann iva tadā cetaḥ krodhaḥ samabhavan mahān ||
ततः समभवद् रक्षो घोराक्षं भीमदर्शनम् । (११।१)
tataḥ samabhavad rakṣo ghorākṣaṃ bhīmadarśanam |
अब्रूतां तौ तदा रैभ्यं किं कार्यं करवामहे ॥ (११।२)
abrūtāṃ tau tadā raibhyaṃ kiṃ kāryaṃ karavāmahe ||
ताव् अब्रवीद् ऋषिः क्रुद्धो यवक्रीर् वध्यताम् इति । (१२।१)
tāv abravīd ṛṣiḥ kruddho yavakrīr vadhyatām iti |
जग्मतुस् तौ तथेत्युक्त्वा यवक्रीतजिघांसया ॥ (१२।२)
jagmatus tau tathetyuktvā yavakrītajighāṃsayā ||
ततस् तं समुपास्थाय कृत्या सृष्टा महात्मना । (१३।१)
tatas taṃ samupāsthāya kṛtyā sṛṣṭā mahātmanā |
उच्छिष्टं तु यवक्रीतम् अपकृष्टकमण्डलुम् । (१४।१)
ucchiṣṭaṃ tu yavakrītam apakṛṣṭakamaṇḍalum |
तम् आपतन्तं सम्प्रेक्ष्य शूलहस्तं जिघांसया । (१५।१)
tam āpatantaṃ samprekṣya śūlahastaṃ jighāṃsayā |
यवक्रीः सहसोत्थाय प्राद्रवद् येन वै सरः ॥ (१५।२)
yavakrīḥ sahasotthāya prādravad yena vai saraḥ ||
जलहीनं सरो दृष्ट्वा यवक्रीस् त्वरितः पुनः । (१६।१)
jalahīnaṃ saro dṛṣṭvā yavakrīs tvaritaḥ punaḥ |
जगाम सरितः सर्वास् ताश्चाप्यासन् विशोषिताः ॥ (१६।२)
jagāma saritaḥ sarvās tāścāpyāsan viśoṣitāḥ ||
अग्निहोत्रं पितुर् भीतः सहसा समुपाद्रवत् ॥ (१७।२)
agnihotraṃ pitur bhītaḥ sahasā samupādravat ||
स वै प्रविशमानस् तु शूद्रेणान्धेन रक्षिणा । (१८।१)
sa vai praviśamānas tu śūdreṇāndhena rakṣiṇā |
निगृहीतो बलाद् द्वारि सो ऽवातिष्ठत पार्थिव ॥ (१८।२)
nigṛhīto balād dvāri so 'vātiṣṭhata pārthiva ||
निगृहीतं तु शूद्रेण यवक्रीतं स राक्षसः । (१९।१)
nigṛhītaṃ tu śūdreṇa yavakrītaṃ sa rākṣasaḥ |
यवक्रीतं स हत्वा तु राक्षसो रैभ्यम् आगमत् । (२०।१)
yavakrītaṃ sa hatvā tu rākṣaso raibhyam āgamat |
अनुज्ञातस् तु रैभ्येण तया नार्या सहाचरत् ॥ (२०।२)
anujñātas tu raibhyeṇa tayā nāryā sahācarat ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.