महाभारतMahābhārata

MBh, 12, 334

1662 of 1995 · 39 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशंपायन उवाच । (१।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

1.2१.२

श्रुत्वैतन्नारदो वाक्यं नरनारायणेरितम् । (१।२)

śrutvaitannārado vākyaṃ naranārāyaṇeritam |

1.3१.३

अत्यन्तभक्तिमान् देवे एकान्तित्वम् उपेयिवान् ॥ (१।३)

atyantabhaktimān deve ekāntitvam upeyivān ||

2.1२.१

प्रोष्य वर्षसहस्रं तु नरनारायणाश्रमे । (२।१)

proṣya varṣasahasraṃ tu naranārāyaṇāśrame |

2.2२.२

श्रुत्वा भगवदाख्यानं दृष्ट्वा च हरिम् अव्ययम् । (२।२)

śrutvā bhagavadākhyānaṃ dṛṣṭvā ca harim avyayam |

2.3२.३

हिमवन्तं जगामाशु यत्रास्य स्वक आश्रमः ॥ (२।३)

himavantaṃ jagāmāśu yatrāsya svaka āśramaḥ ||

3.1३.१

तावपि ख्याततपसौ नरनारायणावृषी । (३।१)

tāvapi khyātatapasau naranārāyaṇāvṛṣī |

3.2३.२

तस्मिन्न् एवाश्रमे रम्ये तेपतुस्तप उत्तमम् ॥ (३।२)

tasminn evāśrame ramye tepatustapa uttamam ||

4.1४.१

त्वम् अप्यमितविक्रान्तः पाण्डवानां कुलोद्वहः । (४।१)

tvam apyamitavikrāntaḥ pāṇḍavānāṃ kulodvahaḥ |

4.2४.२

पावितात्माद्य संवृत्तः श्रुत्वेमाम् आदितः कथाम् ॥ (४।२)

pāvitātmādya saṃvṛttaḥ śrutvemām āditaḥ kathām ||

5.1५.१

नैव तस्य परो लोको नायं पार्थिवसत्तम । (५।१)

naiva tasya paro loko nāyaṃ pārthivasattama |

5.2५.२

कर्मणा मनसा वाचा यो द्विष्याद् विष्णुम् अव्ययम् ॥ (५।२)

karmaṇā manasā vācā yo dviṣyād viṣṇum avyayam ||

6.1६.१

मज्जन्ति पितरस्तस्य नरके शाश्वतीः समाः । (६।१)

majjanti pitarastasya narake śāśvatīḥ samāḥ |

6.2६.२

यो द्विष्याद् विबुधश्रेष्ठं देवं नारायणं हरिम् ॥ (६।२)

yo dviṣyād vibudhaśreṣṭhaṃ devaṃ nārāyaṇaṃ harim ||

7.1७.१

कथं नाम भवेद् द्वेष्य आत्मा लोकस्य कस्यचित् । (७।१)

kathaṃ nāma bhaved dveṣya ātmā lokasya kasyacit |

7.2७.२

आत्मा हि पुरुषव्याघ्र ज्ञेयो विष्णुर् इति स्थितिः ॥ (७।२)

ātmā hi puruṣavyāghra jñeyo viṣṇur iti sthitiḥ ||

8.1८.१

य एष गुरुर् अस्माकम् ऋषिर् गन्धवतीसुतः । (८।१)

ya eṣa gurur asmākam ṛṣir gandhavatīsutaḥ |

8.2८.२

तेनैतत् कथितं तात माहात्म्यं परमात्मनः । (८।२)

tenaitat kathitaṃ tāta māhātmyaṃ paramātmanaḥ |

8.3८.३

तस्माच्छ्रुतं मया चेदं कथितं च तवानघ ॥ (८।३)

tasmācchrutaṃ mayā cedaṃ kathitaṃ ca tavānagha ||

9.1९.१

कृष्णद्वैपायनं व्यासं विद्धि नारायणं प्रभुम् । (९।१)

kṛṣṇadvaipāyanaṃ vyāsaṃ viddhi nārāyaṇaṃ prabhum |

9.2९.२

को ह्यन्यः पुरुषव्याघ्र महाभारतकृद् भवेत् । (९।२)

ko hyanyaḥ puruṣavyāghra mahābhāratakṛd bhavet |

9.3९.३

धर्मान्नानाविधांश्चैव को ब्रूयात् तम् ऋते प्रभुम् ॥ (९।३)

dharmānnānāvidhāṃścaiva ko brūyāt tam ṛte prabhum ||

10.1१०.१

वर्ततां ते महायज्ञो यथा संकल्पितस्त्वया । (१०।१)

vartatāṃ te mahāyajño yathā saṃkalpitastvayā |

10.2१०.२

संकल्पिताश्वमेधस्त्वं श्रुतधर्मश्च तत्त्वतः ॥ (१०।२)

saṃkalpitāśvamedhastvaṃ śrutadharmaśca tattvataḥ ||

11.1११.१

एतत् तु महद् आख्यानं श्रुत्वा पारिक्षितो नृपः । (११।१)

etat tu mahad ākhyānaṃ śrutvā pārikṣito nṛpaḥ |

11.2११.२

ततो यज्ञसमाप्त्यर्थं क्रियाः सर्वाः समारभत् ॥ (११।२)

tato yajñasamāptyarthaṃ kriyāḥ sarvāḥ samārabhat ||

12.1१२.१

नारायणीयम् आख्यानम् एतत् ते कथितं मया । (१२।१)

nārāyaṇīyam ākhyānam etat te kathitaṃ mayā |

12.2१२.२

नारदेन पुरा राजन् गुरवे मे निवेदितम् । (१२।२)

nāradena purā rājan gurave me niveditam |

12.3१२.३

ऋषीणां पाण्डवानां च शृण्वतोः कृष्णभीष्मयोः ॥ (१२।३)

ṛṣīṇāṃ pāṇḍavānāṃ ca śṛṇvatoḥ kṛṣṇabhīṣmayoḥ ||

13.1१३.१

स हि परमगुरुर् भुवनपतिर् धरणिधरः शमनियमनिधिः । (१३।१)

sa hi paramagurur bhuvanapatir dharaṇidharaḥ śamaniyamanidhiḥ |

13.2१३.२

श्रुतिविनयनिधिर् द्विजपरमहितस् तव भवतु गतिर् हरिर् अमरहितः ॥ (१३।२)

śrutivinayanidhir dvijaparamahitas tava bhavatu gatir harir amarahitaḥ ||

14.1१४.१

तपसां निधिः सुमहतां महतो यशसश्च भाजनम् अरिष्टकहा । (१४।१)

tapasāṃ nidhiḥ sumahatāṃ mahato yaśasaśca bhājanam ariṣṭakahā |

14.2१४.२

एकान्तिनां शरणदो ऽभयदो गतिदो ऽस्तु वः स मखभागहरः ॥ (१४।२)

ekāntināṃ śaraṇado 'bhayado gatido 'stu vaḥ sa makhabhāgaharaḥ ||

15.1१५.१

त्रिगुणातिगश्चतुष्पञ्चधरः पूर्तेष्टयोश्च फलभागहरः । (१५।१)

triguṇātigaścatuṣpañcadharaḥ pūrteṣṭayośca phalabhāgaharaḥ |

15.2१५.२

विदधाति नित्यम् अजितो ऽतिबलो गतिम् आत्मगां सुकृतिनाम् ऋषीणाम् ॥ (१५।२)

vidadhāti nityam ajito 'tibalo gatim ātmagāṃ sukṛtinām ṛṣīṇām ||

16.1१६.१

तं लोकसाक्षिणम् अजं पुरुषं रविवर्णम् ईश्वरगतिं बहुशः । (१६।१)

taṃ lokasākṣiṇam ajaṃ puruṣaṃ ravivarṇam īśvaragatiṃ bahuśaḥ |

16.2१६.२

प्रणमध्वम् एकमतयो यतयः सलिलोद्भवो ऽपि तम् ऋषिं प्रणतः ॥ (१६।२)

praṇamadhvam ekamatayo yatayaḥ salilodbhavo 'pi tam ṛṣiṃ praṇataḥ ||

17.1१७.१

स हि लोकयोनिर् अमृतस्य पदं सूक्ष्मं पुराणम् अचलं परमम् । (१७।१)

sa hi lokayonir amṛtasya padaṃ sūkṣmaṃ purāṇam acalaṃ paramam |

17.2१७.२

तत् सांख्ययोगिभिर् उदारधृतं बुद्ध्या यतात्मभिर् विदितं सततम् ॥ (१७।२)

tat sāṃkhyayogibhir udāradhṛtaṃ buddhyā yatātmabhir viditaṃ satatam ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 12, 334

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit