महाभारतMahābhārata

MBh, 5, 24

688 of 1995 · 21 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

संजय उवाच । (१।१)

saṃjaya uvāca

1.2१.२

यथार्हसे पाण्डव तत् तथैव कुरून् कुरुश्रेष्ठ जनं च पृच्छसि । (१।२)

yathārhase pāṇḍava tat tathaiva kurūn kuruśreṣṭha janaṃ ca pṛcchasi |

1.3१.३

अनामयास्तात मनस्विनस्ते कुरुश्रेष्ठान् पृच्छसि पार्थ यांस्त्वम् ॥ (१।३)

anāmayāstāta manasvinaste kuruśreṣṭhān pṛcchasi pārtha yāṃstvam ||

2.1२.१

सन्त्येव वृद्धाः साधवो धार्तराष्ट्रे सन्त्येव पापाः पाण्डव तस्य विद्धि । (२।१)

santyeva vṛddhāḥ sādhavo dhārtarāṣṭre santyeva pāpāḥ pāṇḍava tasya viddhi |

2.2२.२

दद्याद् रिपोश्चापि हि धार्तराष्ट्रः कुतो दायांल्लोपयेद् ब्राह्मणानाम् ॥ (२।२)

dadyād ripoścāpi hi dhārtarāṣṭraḥ kuto dāyāṃllopayed brāhmaṇānām ||

3.1३.१

यद् युष्माकं वर्तते ऽसौ न धर्म्यम् अद्रुग्धेषु द्रुग्धवत् तन्न साधु । (३।१)

yad yuṣmākaṃ vartate 'sau na dharmyam adrugdheṣu drugdhavat tanna sādhu |

3.2३.२

मित्रध्रुक् स्याद् धृतराष्ट्रः सपुत्रो युष्मान् द्विषन् साधुवृत्तान् असाधुः ॥ (३।२)

mitradhruk syād dhṛtarāṣṭraḥ saputro yuṣmān dviṣan sādhuvṛttān asādhuḥ ||

4.1४.१

न चानुजानाति भृशं च तप्यते शोचत्यन्तः स्थविरो ऽजातशत्रो । (४।१)

na cānujānāti bhṛśaṃ ca tapyate śocatyantaḥ sthaviro 'jātaśatro |

4.2४.२

शृणोति हि ब्राह्मणानां समेत्य मित्रद्रोहः पातकेभ्यो गरीयान् ॥ (४।२)

śṛṇoti hi brāhmaṇānāṃ sametya mitradrohaḥ pātakebhyo garīyān ||

5.1५.१

स्मरन्ति तुभ्यं नरदेव संगमे युद्धे च जिष्णोश्च युधां प्रणेतुः । (५।१)

smaranti tubhyaṃ naradeva saṃgame yuddhe ca jiṣṇośca yudhāṃ praṇetuḥ |

5.2५.२

समुत्कृष्टे दुन्दुभिशङ्खशब्दे गदापाणिं भीमसेनं स्मरन्ति ॥ (५।२)

samutkṛṣṭe dundubhiśaṅkhaśabde gadāpāṇiṃ bhīmasenaṃ smaranti ||

6.1६.१

माद्रीसुतौ चापि रणाजिमध्ये सर्वा दिशः संपतन्तौ स्मरन्ति । (६।१)

mādrīsutau cāpi raṇājimadhye sarvā diśaḥ saṃpatantau smaranti |

6.2६.२

सेनां वर्षन्तौ शरवर्षैर् अजस्रं महारथौ समरे दुष्प्रकम्प्यौ ॥ (६।२)

senāṃ varṣantau śaravarṣair ajasraṃ mahārathau samare duṣprakampyau ||

7.1७.१

न त्वेव मन्ये पुरुषस्य राजन्न् अनागतं ज्ञायते यद् भविष्यम् । (७।१)

na tveva manye puruṣasya rājann anāgataṃ jñāyate yad bhaviṣyam |

7.2७.२

त्वं चेद् इमं सर्वधर्मोपपन्नः प्राप्तः क्लेशं पाण्डव कृच्छ्ररूपम् ॥ (७।२)

tvaṃ ced imaṃ sarvadharmopapannaḥ prāptaḥ kleśaṃ pāṇḍava kṛcchrarūpam ||

8.1८.१

त्वम् एवैतत् सर्वम् अतश्च भूयः समीकुर्याः प्रज्ञयाजातशत्रो । (८।१)

tvam evaitat sarvam ataśca bhūyaḥ samīkuryāḥ prajñayājātaśatro |

8.2८.२

न कामार्थं संत्यजेयुर् हि धर्मं पाण्डोः सुताः सर्व एवेन्द्रकल्पाः ॥ (८।२)

na kāmārthaṃ saṃtyajeyur hi dharmaṃ pāṇḍoḥ sutāḥ sarva evendrakalpāḥ ||

9.1९.१

त्वम् एवैतत् प्रज्ञयाजातशत्रो शमं कुर्या येन शर्माप्नुयुस्ते । (९।१)

tvam evaitat prajñayājātaśatro śamaṃ kuryā yena śarmāpnuyuste |

9.2९.२

धार्तराष्ट्राः पाण्डवाः सृञ्जयाश्च ये चाप्यन्ये पार्थिवाः संनिविष्टाः ॥ (९।२)

dhārtarāṣṭrāḥ pāṇḍavāḥ sṛñjayāśca ye cāpyanye pārthivāḥ saṃniviṣṭāḥ ||

10.1१०.१

यन्माब्रवीद् धृतराष्ट्रो निशायाम् अजातशत्रो वचनं पिता ते । (१०।१)

yanmābravīd dhṛtarāṣṭro niśāyām ajātaśatro vacanaṃ pitā te |

10.2१०.२

सहामात्यः सहपुत्रश्च राजन् समेत्य तां वाचम् इमां निबोध ॥ (१०।२)

sahāmātyaḥ sahaputraśca rājan sametya tāṃ vācam imāṃ nibodha ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 5, 24

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit