MBh, 1, 62
Select a line for its word-by-word analysis.
त्वत्तः श्रुतम् इदं ब्रह्मन् देवदानवरक्षसाम् । (१।२)
tvattaḥ śrutam idaṃ brahman devadānavarakṣasām |
धर्मार्थकामसहितं राजर्षीणां प्रकीर्तितम् । (२।१)
dharmārthakāmasahitaṃ rājarṣīṇāṃ prakīrtitam |
पवित्रं कीर्त्यमानं मे निबोधेदं मनीषिणाम् । (२।२)
pavitraṃ kīrtyamānaṃ me nibodhedaṃ manīṣiṇām |
जन्म कर्म च शुश्रूषुस्तन् मे शंसितुम् अर्हसि । (२।५)
janma karma ca śuśrūṣustan me śaṃsitum arhasi |
कथ्यमानं त्वया विप्र विप्रर्षिगणसंनिधौ ॥ (२।७)
kathyamānaṃ tvayā vipra viprarṣigaṇasaṃnidhau ||
चतुर्भागं भुवः कृत्स्नं स भुङ्क्ते मनुजेश्वरः । (४।१)
caturbhāgaṃ bhuvaḥ kṛtsnaṃ sa bhuṅkte manujeśvaraḥ |
आ म्लेच्छाटविकान् सर्वान् स भुङ्क्ते रिपुमर्दनः । (५।१)
ā mlecchāṭavikān sarvān sa bhuṅkte ripumardanaḥ |
रत्नाकरसमुद्रान्तांश् चातुर्वर्ण्यजनावृतान् ॥ (५।२)
ratnākarasamudrāntāṃś cāturvarṇyajanāvṛtān ||
न पापकृत् कश्चिद् आसीत् तस्मिन् राजनि शासति ॥ (६।२)
na pāpakṛt kaścid āsīt tasmin rājani śāsati ||
धर्म्यां रतिं सेवमाना धर्मार्थावभिपेदिरे । (७।१)
dharmyāṃ ratiṃ sevamānā dharmārthāvabhipedire |
नासीद् व्याधिभयं चापि तस्मिञ् जनपदेश्वरे ॥ (८।२)
nāsīd vyādhibhayaṃ cāpi tasmiñ janapadeśvare ||
स्वैर् धर्मै रेमिरे वर्णा दैवे कर्मणि निःस्पृहाः । (९।१)
svair dharmai remire varṇā daive karmaṇi niḥspṛhāḥ |
कालवर्षी च पर्जन्यः सस्यानि फलवन्ति च । (१०।१)
kālavarṣī ca parjanyaḥ sasyāni phalavanti ca |
स्वकर्मनिरता विप्रा नानृतं तेषु विद्यते ॥ (१०।३)
svakarmaniratā viprā nānṛtaṃ teṣu vidyate ||
उद्यम्य मन्दरं दोर्भ्यां हरेत् सवनकाननम् ॥ (११।२)
udyamya mandaraṃ dorbhyāṃ haret savanakānanam ||
नागपृष्ठे ऽश्वपृष्ठे च बभूव परिनिष्ठितः ॥ (१२।२)
nāgapṛṣṭhe 'śvapṛṣṭhe ca babhūva pariniṣṭhitaḥ ||
अक्षुब्धत्वे ऽर्णवसमः सहिष्णुत्वे धरासमः ॥ (१३।२)
akṣubdhatve 'rṇavasamaḥ sahiṣṇutve dharāsamaḥ ||
भूयो धर्मपरैर् भावैर् विदितं जनम् आवसत् ॥ (१४।२)
bhūyo dharmaparair bhāvair viditaṃ janam āvasat ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.