महाभारतMahābhārata

MBh, 9, 45

1264 of 1995 · 52 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशंपायन उवाच । (१।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

1.2१.२

शृणु मातृगणान् राजन् कुमारानुचरान् इमान् । (१।२)

śṛṇu mātṛgaṇān rājan kumārānucarān imān |

1.3१.३

कीर्त्यमानान्मया वीर सपत्नगणसूदनान् ॥ (१।३)

kīrtyamānānmayā vīra sapatnagaṇasūdanān ||

2.1२.१

यशस्विनीनां मातॄणां शृणु नामानि भारत । (२।१)

yaśasvinīnāṃ mātṝṇāṃ śṛṇu nāmāni bhārata |

2.2२.२

याभिर् व्याप्तास्त्रयो लोकाः कल्याणीभिश्चराचराः ॥ (२।२)

yābhir vyāptāstrayo lokāḥ kalyāṇībhiścarācarāḥ ||

3.1३.१

प्रभावती विशालाक्षी पलिता गोनसी तथा । (३।१)

prabhāvatī viśālākṣī palitā gonasī tathā |

3.2३.२

श्रीमती बहुला चैव तथैव बहुपुत्रिका ॥ (३।२)

śrīmatī bahulā caiva tathaiva bahuputrikā ||

4.1४.१

अप्सुजाता च गोपाली बृहदम्बालिका तथा । (४।१)

apsujātā ca gopālī bṛhadambālikā tathā |

4.2४.२

जयावती मालतिका ध्रुवरत्ना भयंकरी ॥ (४।२)

jayāvatī mālatikā dhruvaratnā bhayaṃkarī ||

5.1५.१

वसुदामा सुदामा च विशोका नन्दिनी तथा । (५।१)

vasudāmā sudāmā ca viśokā nandinī tathā |

5.2५.२

एकचूडा महाचूडा चक्रनेमिश्च भारत ॥ (५।२)

ekacūḍā mahācūḍā cakranemiśca bhārata ||

6.1६.१

उत्तेजनी जयत्सेना कमलाक्ष्यथ शोभना । (६।१)

uttejanī jayatsenā kamalākṣyatha śobhanā |

6.2६.२

शत्रुंजया तथा चैव क्रोधना शलभी खरी ॥ (६।२)

śatruṃjayā tathā caiva krodhanā śalabhī kharī ||

7.1७.१

माधवी शुभवक्त्रा च तीर्थनेमिश्च भारत । (७।१)

mādhavī śubhavaktrā ca tīrthanemiśca bhārata |

7.2७.२

गीतप्रिया च कल्याणी कद्रुला चामिताशना ॥ (७।२)

gītapriyā ca kalyāṇī kadrulā cāmitāśanā ||

8.1८.१

मेघस्वना भोगवती सुभ्रूश्च कनकावती । (८।१)

meghasvanā bhogavatī subhrūśca kanakāvatī |

8.2८.२

अलाताक्षी वीर्यवती विद्युज्जिह्वा च भारत ॥ (८।२)

alātākṣī vīryavatī vidyujjihvā ca bhārata ||

9.1९.१

पद्मावती सुनक्षत्रा कन्दरा बहुयोजना । (९।१)

padmāvatī sunakṣatrā kandarā bahuyojanā |

9.2९.२

संतानिका च कौरव्य कमला च महाबला ॥ (९।२)

saṃtānikā ca kauravya kamalā ca mahābalā ||

10.1१०.१

सुदामा बहुदामा च सुप्रभा च यशस्विनी । (१०।१)

sudāmā bahudāmā ca suprabhā ca yaśasvinī |

10.2१०.२

नृत्यप्रिया च राजेन्द्र शतोलूखलमेखला ॥ (१०।२)

nṛtyapriyā ca rājendra śatolūkhalamekhalā ||

11.1११.१

शतघण्टा शतानन्दा भगनन्दा च भामिनी । (११।१)

śataghaṇṭā śatānandā bhaganandā ca bhāminī |

11.2११.२

वपुष्मती चन्द्रशीता भद्रकाली च भारत ॥ (११।२)

vapuṣmatī candraśītā bhadrakālī ca bhārata ||

12.1१२.१

संकारिका निष्कुटिका भ्रमा चत्वरवासिनी । (१२।१)

saṃkārikā niṣkuṭikā bhramā catvaravāsinī |

12.2१२.२

सुमङ्गला स्वस्तिमती वृद्धिकामा जयप्रिया ॥ (१२।२)

sumaṅgalā svastimatī vṛddhikāmā jayapriyā ||

13.1१३.१

धनदा सुप्रसादा च भवदा च जलेश्वरी । (१३।१)

dhanadā suprasādā ca bhavadā ca jaleśvarī |

13.2१३.२

एडी भेडी समेडी च वेतालजननी तथा । (१३।२)

eḍī bheḍī sameḍī ca vetālajananī tathā |

13.3१३.३

कण्डूतिः कालिका चैव देवमित्रा च भारत ॥ (१३।३)

kaṇḍūtiḥ kālikā caiva devamitrā ca bhārata ||

14.1१४.१

लम्बसी केतकी चैव चित्रसेना तथा बला । (१४।१)

lambasī ketakī caiva citrasenā tathā balā |

14.2१४.२

कुक्कुटिका शङ्खनिका तथा जर्जरिका नृप ॥ (१४।२)

kukkuṭikā śaṅkhanikā tathā jarjarikā nṛpa ||

15.1१५.१

कुण्डारिका कोकलिका कण्डरा च शतोदरी । (१५।१)

kuṇḍārikā kokalikā kaṇḍarā ca śatodarī |

15.2१५.२

उत्क्राथिनी जरेणा च महावेगा च कङ्कणा ॥ (१५।२)

utkrāthinī jareṇā ca mahāvegā ca kaṅkaṇā ||

16.1१६.१

मनोजवा कण्टकिनी प्रघसा पूतना तथा । (१६।१)

manojavā kaṇṭakinī praghasā pūtanā tathā |

16.2१६.२

खशया चुर्व्युटिर् वामा क्रोशनाथ तडित्प्रभा ॥ (१६।२)

khaśayā curvyuṭir vāmā krośanātha taḍitprabhā ||

17.1१७.१

मण्डोदरी च तुण्डा च कोटरा मेघवासिनी । (१७।१)

maṇḍodarī ca tuṇḍā ca koṭarā meghavāsinī |

17.2१७.२

सुभगा लम्बिनी लम्बा वसुचूडा विकत्थनी ॥ (१७।२)

subhagā lambinī lambā vasucūḍā vikatthanī ||

18.1१८.१

ऊर्ध्ववेणीधरा चैव पिङ्गाक्षी लोहमेखला । (१८।१)

ūrdhvaveṇīdharā caiva piṅgākṣī lohamekhalā |

18.2१८.२

पृथुवक्त्रा मधुरिका मधुकुम्भा तथैव च ॥ (१८।२)

pṛthuvaktrā madhurikā madhukumbhā tathaiva ca ||

19.1१९.१

पक्षालिका मन्थनिका जरायुर् जर्जरानना । (१९।१)

pakṣālikā manthanikā jarāyur jarjarānanā |

19.2१९.२

ख्याता दहदहा चैव तथा धमधमा नृप ॥ (१९।२)

khyātā dahadahā caiva tathā dhamadhamā nṛpa ||

20.1२०.१

खण्डखण्डा च राजेन्द्र पूषणा मणिकुण्डला । (२०।१)

khaṇḍakhaṇḍā ca rājendra pūṣaṇā maṇikuṇḍalā |

20.2२०.२

अमोचा चैव कौरव्य तथा लम्बपयोधरा ॥ (२०।२)

amocā caiva kauravya tathā lambapayodharā ||

21.1२१.१

वेणुवीणाधरा चैव पिङ्गाक्षी लोहमेखला । (२१।१)

veṇuvīṇādharā caiva piṅgākṣī lohamekhalā |

21.2२१.२

शशोलूकमुखी कृष्णा खरजङ्घा महाजवा ॥ (२१।२)

śaśolūkamukhī kṛṣṇā kharajaṅghā mahājavā ||

22.1२२.१

शिशुमारमुखी श्वेता लोहिताक्षी विभीषणा । (२२।१)

śiśumāramukhī śvetā lohitākṣī vibhīṣaṇā |

22.2२२.२

जटालिका कामचरी दीर्घजिह्वा बलोत्कटा ॥ (२२।२)

jaṭālikā kāmacarī dīrghajihvā balotkaṭā ||

23.1२३.१

कालेडिका वामनिका मुकुटा चैव भारत । (२३।१)

kāleḍikā vāmanikā mukuṭā caiva bhārata |

23.2२३.२

लोहिताक्षी महाकाया हरिपिण्डी च भूमिप ॥ (२३।२)

lohitākṣī mahākāyā haripiṇḍī ca bhūmipa ||

24.1२४.१

एकाक्षरा सुकुसुमा कृष्णकर्णी च भारत । (२४।१)

ekākṣarā sukusumā kṛṣṇakarṇī ca bhārata |

24.2२४.२

क्षुरकर्णी चतुष्कर्णी कर्णप्रावरणा तथा ॥ (२४।२)

kṣurakarṇī catuṣkarṇī karṇaprāvaraṇā tathā ||

25.1२५.१

चतुष्पथनिकेता च गोकर्णी महिषानना । (२५।१)

catuṣpathaniketā ca gokarṇī mahiṣānanā |

25.2२५.२

खरकर्णी महाकर्णी भेरीस्वनमहास्वना ॥ (२५।२)

kharakarṇī mahākarṇī bherīsvanamahāsvanā ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 9, 45

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit