युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

कथंवीर्यः स राजाभूत् सोमको वदतां वर । (१।२)

कर्माण्यस्य प्रभावं च श्रोतुम् इच्छामि तत्त्वतः ॥ (१।३)

लोमश उवाच । (२।१)

युधिष्ठिरासीन् नृपतिः सोमको नाम धार्मिकः । (२।२)

तस्य भार्याशतं राजन् सदृशीनाम् अभूत् तदा ॥ (२।३)

स वै यत्नेन महता तासु पुत्रं महीपतिः । (३।१)

कंचिन् नासादयामास कालेन महता अपि ॥ (३।२)

कदाचित् तस्य वृद्धस्य यतमानस्य यत्नतः । (४।१)

जन्तुर् नाम सुतस् तस्मिन् स्त्रीशते समजायत ॥ (४।२)

तं जातं मातरः सर्वाः परिवार्य समासते । (५।१)

सततं पृष्ठतः कृत्वा कामभोगान् विशां पते ॥ (५।२)

ततः पिपीलिका जन्तुं कदाचिद् अदशत् स्फिजि । (६।१)

स दष्टो व्यनदद् राजंस् तेन दुःखेन बालकः ॥ (६।२)

ततस् ता मातरः सर्वाः प्राक्रोशन् भृशदुःखिताः । (७।१)

परिवार्य जन्तुं सहिताः स शब्दस् तुमुलो ऽभवत् ॥ (७।२)

तम् आर्तनादं सहसा शुश्राव स महीपतिः । (८।१)

अमात्यपरिषन्मध्ये उपविष्टः सहर्त्विजैः ॥ (८।२)

ततः प्रस्थापयामास किम् एतद् इति पार्थिवः । (९।१)

तस्मै क्षत्ता यथावृत्तम् आचचक्षे सुतं प्रति ॥ (९।२)

त्वरमाणः स चोत्थाय सोमकः सह मन्त्रिभिः । (१०।१)

प्रविश्यान्तःपुरं पुत्रम् आश्वासयद् अरिंदमः ॥ (१०।२)

सान्त्वयित्वा तु तं पुत्रं निष्क्रम्यान्तःपुरान् नृपः । (११।१)

ऋत्विजैः सहितो राजन् सहामात्य उपाविशत् ॥ (११।२)

सोमक उवाच । (१२।१)

धिग् अस्त्विहैकपुत्रत्वम् अपुत्रत्वं वरं भवेत् । (१२।२)

नित्यातुरत्वाद् भूतानां शोक एवैकपुत्रता ॥ (१२।३)

इदं भार्याशतं ब्रह्मन् परीक्ष्योपचितं प्रभो । (१३।१)

पुत्रार्थिना मया वोढं न चासां विद्यते प्रजा ॥ (१३।२)

एकः कथंचिद् उत्पन्नः पुत्रो जन्तुर् अयं मम । (१४।१)

यतमानस्य सर्वासु किं नु दुःखम् अतः परम् ॥ (१४।२)

वयश् च समतीतं मे सभार्यस्य द्विजोत्तम । (१५।१)

आसां प्राणाः समायत्ता मम चात्रैकपुत्रके ॥ (१५।२)

स्यान् नु कर्म तथा युक्तं येन पुत्रशतं भवेत् । (१६।१)

महता लघुना वापि कर्मणा दुष्करेण वा ॥ (१६।२)

ऋत्विग् उवाच । (१७।१)

अस्ति वै तादृशं कर्म येन पुत्रशतं भवेत् । (१७।२)

यदि शक्नोषि तत् कर्तुम् अथ वक्ष्यामि सोमक ॥ (१७।३)

सोमक उवाच । (१८।१)

कार्यं वा यदि वाकार्यं येन पुत्रशतं भवेत् । (१८।२)

कृतम् एव हि तद् विद्धि भगवान् प्रब्रवीतु मे ॥ (१८।३)

ऋत्विग् उवाच । (१९।१)

यजस्व जन्तुना राजंस् त्वं मया वितते क्रतौ । (१९।२)

ततः पुत्रशतं श्रीमद् भविष्यत्यचिरेण ते ॥ (१९।३)

वपायां हूयमानायां धूमम् आघ्राय मातरः । (२०।१)

ततस् ताः सुमहावीर्याञ् जनयिष्यन्ति ते सुतान् ॥ (२०।२)

तस्याम् एव तु ते जन्तुर् भविता पुनर् आत्मजः । (२१।१)

उत्तरे चास्य सौवर्णं लक्ष्म पार्श्वे भविष्यति ॥ (२१।२)