अष्टावक्र उवाच । (१।१)

अत्रोग्रसेनसमितेषु राजन् समागतेष्वप्रतिमेषु राजसु । (१।२)

न वै विवित्सान्तरम् अस्ति वादिनां महाजले हंसनिनादिनाम् इव ॥ (१।३)

न मे ऽद्य वक्ष्यस्यतिवादिमानिन् ग्लहं प्रपन्नः सरिताम् इवागमः । (२।१)

हुताशनस्येव समिद्धतेजसः स्थिरो भवस्वेह ममाद्य बन्दिन् ॥ (२।२)

बन्द्युवाच । (३।१)

व्याघ्रं शयानं प्रति मा प्रबोधय आशीविषं सृक्किणी लेलिहानम् । (३।२)

पदाहतस्येव शिरो ऽभिहत्य नादष्टो वै मोक्ष्यसे तन् निबोध ॥ (३।३)

यो वै दर्पात् संहननोपपन्नः सुदुर्बलः पर्वतम् आविहन्ति । (४।१)

तस्यैव पाणिः सनखो विशीर्यते न चैव शैलस्य हि दृश्यते व्रणः ॥ (४।२)

सर्वे राज्ञो मैथिलस्य मैनाकस्येव पर्वताः । (५।१)

निकृष्टभूता राजानो वत्सा अनडुहो यथा ॥ (५।२)

लोमश उवाच । (६।१)

अष्टावक्रः समितौ गर्जमानो जातक्रोधो बन्दिनम् आह राजन् । (६।२)

उक्ते वाक्ये चोत्तरं मे ब्रवीहि वाक्यस्य चाप्युत्तरं ते ब्रवीमि ॥ (६।३)

बन्द्युवाच । (७।१)

एक एवाग्निर् बहुधा समिध्यते एकः सूर्यः सर्वम् इदं प्रभासते । (७।२)

एको वीरो देवराजो निहन्ता यमः पितॄणाम् ईश्वरश् चैक एव ॥ (७।३)

अष्टावक्र उवाच । (८।१)

द्वाविन्द्राग्नी चरतो वै सखायौ द्वौ देवर्षी नारदः पर्वतश् च । (८।२)

द्वावश्विनौ द्वे च रथस्य चक्रे भार्यापती द्वौ विहितौ विधात्रा ॥ (८।३)

बन्द्युवाच । (९।१)

त्रिः सूयते कर्मणा वै प्रजेयं त्रयो युक्ता वाजपेयं वहन्ति । (९।२)

अध्वर्यवस्त्रिषवणानि तन्वते त्रयो लोकास् त्रीणि ज्योतींषि चाहुः ॥ (९।३)

अष्टावक्र उवाच । (१०।१)

चतुष्टयं ब्राह्मणानां निकेतं चत्वारो युक्ता यज्ञम् इमं वहन्ति । (१०।२)

दिशश् चतस्रश् चतुरश्च वर्णाश् चतुष्पदा गौर् अपि शश्वद् उक्ता ॥ (१०।३)

बन्द्युवाच । (११।१)

पञ्चाग्नयः पञ्चपदा च पङ्क्तिर् यज्ञाः पञ्चैवाप्यथ पञ्चेन्द्रियाणि । (११।२)

दृष्टा वेदे पञ्चचूडाश् च पञ्च लोके ख्यातं पञ्चनदं च पुण्यम् ॥ (११।३)

अष्टावक्र उवाच । (१२।१)

षडाधाने दक्षिणाम् आहुर् एके षड् एवेमे ऋतवः कालचक्रम् । (१२।२)

षड् इन्द्रियाण्युत षट् कृत्तिकाश् च षट् साद्यस्काः सर्ववेदेषु दृष्टाः ॥ (१२।३)

बन्द्युवाच । (१३।१)

सप्त ग्राम्याः पशवः सप्त वन्याः सप्त छन्दांसि क्रतुम् एकं वहन्ति । (१३।२)

सप्तर्षयः सप्त चाप्यर्हणानि सप्ततन्त्री प्रथिता चैव वीणा ॥ (१३।३)

अष्टावक्र उवाच । (१४।१)

अष्टौ शाणाः शतमानं वहन्ति तथाष्टपादः शरभः सिंहघाती । (१४।२)

अष्टौ वसूञ्शुश्रुम देवतासु यूपश् चाष्टास्रिर् विहितः सर्वयज्ञः ॥ (१४।३)

बन्द्युवाच । (१५।१)

नवैवोक्ताः सामिधेन्यः पितॄणां तथा प्राहुर् नवयोगं विसर्गम् । (१५।२)

नवाक्षरा बृहती सम्प्रदिष्टा नवयोगो गणनाम् एति शश्वत् ॥ (१५।३)

अष्टावक्र उवाच । (१६।१)

दशा दशोक्ताः पुरुषस्य लोके सहस्रम् आहुर् दश पूर्णं शतानि । (१६।२)

दशैव मासान् बिभ्रति गर्भवत्यो दशेरका दश दाशा दशार्णाः ॥ (१६।३)

बन्द्युवाच । (१७।१)

एकादशैकादशिनः पशूनाम् एकादशैवात्र भवन्ति यूपाः । (१७।२)

एकादश प्राणभृतां विकारा एकादशोक्ता दिवि देवेषु रुद्राः ॥ (१७।३)

अष्टावक्र उवाच । (१८।१)

संवत्सरं द्वादशमासम् आहुर् जगत्याः पादो द्वादशैवाक्षराणि । (१८।२)

द्वादशाहः प्राकृतो यज्ञ उक्तो द्वादशादित्यान् कथयन्तीह विप्राः ॥ (१८।३)

बन्द्युवाच । (१९।१)

त्रयोदशी तिथिर् उक्ता महोग्रा त्रयोदशद्वीपवती मही च । (१९।२)

लोमश उवाच । (१९।३)

एतावद् उक्त्वा विरराम बन्दी श्लोकस्यार्धं व्याजहाराष्टवक्रः । (१९।४)

त्रयोदशाहानि ससार केशी त्रयोदशादीन्यतिच्छन्दांसि चाहुः ॥ (१९।५)

ततो महान् उदतिष्ठन् निनादस् तूष्णींभूतं सूतपुत्रं निशम्य । (२०।१)

अधोमुखं ध्यानपरं तदानीम् अष्टावक्रं चाप्युदीर्यन्तम् एव ॥ (२०।२)

तस्मिंस् तथा संकुले वर्तमाने स्फीते यज्ञे जनकस्याथ राज्ञः । (२१।१)

अष्टावक्रं पूजयन्तो ऽभ्युपेयुर् विप्राः सर्वे प्राञ्जलयः प्रतीताः ॥ (२१।२)

अष्टावक्र उवाच । (२२।१)

अनेन वै ब्राह्मणाः शुश्रुवांसो वादे जित्वा सलिले मज्जिताः किल । (२२।२)

तान् एव धर्मान् अयम् अद्य बन्दी प्राप्नोतु गृह्याप्सु निमज्जयैनम् ॥ (२२।३)

बन्द्युवाच । (२३।१)

अहं पुत्रो वरुणस्योत राज्ञस् तत्रास सत्त्रं द्वादशवार्षिकं वै । (२३।२)

सत्त्रेण ते जनक तुल्यकालं तदर्थं ते प्रहिता मे द्विजाग्र्याः ॥ (२३।३)

एते सर्वे वरुणस्योत यज्ञं द्रष्टुं गता इह आयान्ति भूयः । (२४।१)

अष्टावक्रं पूजये पूजनीयं यस्य हेतोर् जनितारं समेष्ये ॥ (२४।२)

अष्टावक्र उवाच । (२५।१)

विप्राः समुद्राम्भसि मज्जितास् ते वाचा जिता मेधया आविदानाः । (२५।२)

तां मेधया वाचम् अथोज्जहार यथा वाचम् अवचिन्वन्ति सन्तः ॥ (२५।३)

अग्निर् दहञ्जातवेदाः सतां गृहान् विसर्जयंस् तेजसा न स्म धाक्षीत् । (२६।१)

बालेषु पुत्रेषु कृपणं वदत्सु तथा वाचम् अवचिन्वन्ति सन्तः ॥ (२६।२)

श्लेष्मातकी क्षीणवर्चाः शृणोषि उताहो त्वां स्तुतयो मादयन्ति । (२७।१)

हस्तीव त्वं जनक वितुद्यमानो न मामिकां वाचम् इमां शृणोषि ॥ (२७।२)

जनक उवाच । (२८।१)

शृणोमि वाचं तव दिव्यरूपाम् अमानुषीं दिव्यरूपो ऽसि साक्षात् । (२८।२)

अजैषीर् यद् बन्दिनं त्वं विवादे निसृष्ट एष तव कामो ऽद्य बन्दी ॥ (२८।३)

अष्टावक्र उवाच । (२९।१)

नानेन जीवता कश्चिद् अर्थो मे बन्दिना नृप । (२९।२)

पिता यद्यस्य वरुणो मज्जयैनं जलाशये ॥ (२९।३)

बन्द्युवाच । (३०।१)

अहं पुत्रो वरुणस्योत राज्ञो न मे भयं सलिले मज्जितस्य । (३०।२)

इमं मुहूर्तं पितरं द्रक्ष्यते ऽयम् अष्टावक्रश् चिरनष्टं कहोडम् ॥ (३०।३)

लोमश उवाच । (३१।१)

ततस् ते पूजिता विप्रा वरुणेन महात्मना । (३१।२)

उदतिष्ठन्त ते सर्वे जनकस्य समीपतः ॥ (३१।३)

कहोड उवाच । (३२।१)

इत्यर्थम् इच्छन्ति सुताञ्जना जनक कर्मणा । (३२।२)

यद् अहं नाशकं कर्तुं तत् पुत्रः कृतवान् मम ॥ (३२।३)

उताबलस्य बलवान् उत बालस्य पण्डितः । (३३।१)

उत वाविदुषो विद्वान् पुत्रो जनक जायते ॥ (३३।२)

बन्द्युवाच । (३४।१)

शितेन ते परशुना स्वयम् एवान्तको नृप । (३४।२)

शिरांस्यपाहरत्वाजौ रिपूणां भद्रम् अस्तु ते ॥ (३४।३)

महद् उक्थ्यं गीयते साम चाग्र्यं सम्यक् सोमः पीयते चात्र सत्त्रे । (३५।१)

शुचीन् भागान् प्रतिजगृहुश् च हृष्टाः साक्षाद् देवा जनकस्येह यज्ञे ॥ (३५।२)

लोमश उवाच । (३६।१)

समुत्थितेष्वथ सर्वेषु राजन् विप्रेषु तेष्वधिकं सुप्रभेषु । (३६।२)

अनुज्ञातो जनकेनाथ राज्ञा विवेश तोयं सागरस्योत बन्दी ॥ (३६।३)

अष्टावक्रः पितरं पूजयित्वा सम्पूजितो ब्राह्मणैस् तैर् यथावत् । (३७।१)

प्रत्याजगामाश्रमम् एव चाग्र्यं जित्वा बन्दिं सहितो मातुलेन ॥ (३७।२)

अत्र कौन्तेय सहितो भ्रातृभिस् त्वं सुखोषितः सह विप्रैः प्रतीतः । (३८।१)

पुण्यान्यन्यानि शुचिकर्मैकभक्तिर् मया सार्धं चरितास्याजमीढ ॥ (३८।२)