महाभारतMahābhārata

MBh, 4, 34

631 of 1995 · 40 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

उत्तर उवाच । (१।१)

uttara uvāca

1.2१.२

अद्याहम् अनुगच्छेयं दृढधन्वा गवां पदम् । (१।२)

adyāham anugaccheyaṃ dṛḍhadhanvā gavāṃ padam |

1.3१.३

यदि मे सारथिः कश्चिद् भवेद् अश्वेषु कोविदः ॥ (१।३)

yadi me sārathiḥ kaścid bhaved aśveṣu kovidaḥ ||

2.1२.१

तम् एव नाधिगच्छामि यो मे यन्ता भवेन्नरः । (२।१)

tam eva nādhigacchāmi yo me yantā bhavennaraḥ |

2.2२.२

पश्यध्वं सारथिं क्षिप्रं मम युक्तं प्रयास्यतः ॥ (२।२)

paśyadhvaṃ sārathiṃ kṣipraṃ mama yuktaṃ prayāsyataḥ ||

3.1३.१

अष्टाविंशतिरात्रं वा मासं वा नूनम् अन्ततः । (३।१)

aṣṭāviṃśatirātraṃ vā māsaṃ vā nūnam antataḥ |

3.2३.२

यत् तद् आसीन्महद् युद्धं तत्र मे सारथिर् हतः ॥ (३।२)

yat tad āsīnmahad yuddhaṃ tatra me sārathir hataḥ ||

4.1४.१

स लभेयं यदि त्वन्यं हययानविदं नरम् । (४।१)

sa labheyaṃ yadi tvanyaṃ hayayānavidaṃ naram |

4.2४.२

त्वरावान् अद्य यात्वाहं समुच्छ्रितमहाध्वजम् ॥ (४।२)

tvarāvān adya yātvāhaṃ samucchritamahādhvajam ||

5.1५.१

विगाह्य तत् परानीकं गजवाजिरथाकुलम् । (५।१)

vigāhya tat parānīkaṃ gajavājirathākulam |

5.2५.२

शस्त्रप्रतापनिर्वीर्यान् कुरूञ् जित्वानये पशून् ॥ (५।२)

śastrapratāpanirvīryān kurūñ jitvānaye paśūn ||

6.1६.१

दुर्योधनं शांतनवं कर्णं वैकर्तनं कृपम् । (६।१)

duryodhanaṃ śāṃtanavaṃ karṇaṃ vaikartanaṃ kṛpam |

6.2६.२

द्रोणं च सह पुत्रेण महेष्वासान् समागतान् ॥ (६।२)

droṇaṃ ca saha putreṇa maheṣvāsān samāgatān ||

7.1७.१

वित्रासयित्वा संग्रामे दानवान् इव वज्रभृत् । (७।१)

vitrāsayitvā saṃgrāme dānavān iva vajrabhṛt |

7.2७.२

अनेनैव मुहूर्तेन पुनः प्रत्यानये पशून् ॥ (७।२)

anenaiva muhūrtena punaḥ pratyānaye paśūn ||

8.1८.१

शून्यम् आसाद्य कुरवः प्रयान्त्यादाय गोधनम् । (८।१)

śūnyam āsādya kuravaḥ prayāntyādāya godhanam |

8.2८.२

किं नु शक्यं मया कर्तुं यद् अहं तत्र नाभवम् ॥ (८।२)

kiṃ nu śakyaṃ mayā kartuṃ yad ahaṃ tatra nābhavam ||

9.1९.१

पश्येयुर् अद्य मे वीर्यं कुरवस्ते समागताः । (९।१)

paśyeyur adya me vīryaṃ kuravaste samāgatāḥ |

9.2९.२

किं नु पार्थो ऽर्जुनः साक्षाद् अयम् अस्मान् प्रबाधते ॥ (९।२)

kiṃ nu pārtho 'rjunaḥ sākṣād ayam asmān prabādhate ||

10.1१०.१

वैशंपायन उवाच । (१०।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

10.2१०.२

तस्य तद् वचनं स्त्रीषु भाषतः स्म पुनः पुनः । (१०।२)

tasya tad vacanaṃ strīṣu bhāṣataḥ sma punaḥ punaḥ |

10.3१०.३

नामर्षयत पाञ्चाली बीभत्सोः परिकीर्तनम् ॥ (१०।३)

nāmarṣayata pāñcālī bībhatsoḥ parikīrtanam ||

11.1११.१

अथैनम् उपसंगम्य स्त्रीमध्यात् सा तपस्विनी । (११।१)

athainam upasaṃgamya strīmadhyāt sā tapasvinī |

11.2११.२

व्रीडमानेव शनकैर् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥ (११।२)

vrīḍamāneva śanakair idaṃ vacanam abravīt ||

12.1१२.१

यो ऽसौ बृहद्वारणाभो युवा सुप्रियदर्शनः । (१२।१)

yo 'sau bṛhadvāraṇābho yuvā supriyadarśanaḥ |

12.2१२.२

बृहन्नडेति विख्यातः पार्थस्यासीत् स सारथिः ॥ (१२।२)

bṛhannaḍeti vikhyātaḥ pārthasyāsīt sa sārathiḥ ||

13.1१३.१

धनुष्यनवरश्चासीत् तस्य शिष्यो महात्मनः । (१३।१)

dhanuṣyanavaraścāsīt tasya śiṣyo mahātmanaḥ |

13.2१३.२

दृष्टपूर्वो मया वीर चरन्त्या पाण्डवान् प्रति ॥ (१३।२)

dṛṣṭapūrvo mayā vīra carantyā pāṇḍavān prati ||

14.1१४.१

यदा तत् पावको दावम् अदहत् खाण्डवं महत् । (१४।१)

yadā tat pāvako dāvam adahat khāṇḍavaṃ mahat |

14.2१४.२

अर्जुनस्य तदानेन संगृहीता हयोत्तमाः ॥ (१४।२)

arjunasya tadānena saṃgṛhītā hayottamāḥ ||

15.1१५.१

तेन सारथिना पार्थः सर्वभूतानि सर्वशः । (१५।१)

tena sārathinā pārthaḥ sarvabhūtāni sarvaśaḥ |

15.2१५.२

अजयत् खाण्डवप्रस्थे न हि यन्तास्ति तादृशः ॥ (१५।२)

ajayat khāṇḍavaprasthe na hi yantāsti tādṛśaḥ ||

16.1१६.१

येयं कुमारी सुश्रोणी भगिनी ते यवीयसी । (१६।१)

yeyaṃ kumārī suśroṇī bhaginī te yavīyasī |

16.2१६.२

अस्याः स वचनं वीर करिष्यति न संशयः ॥ (१६।२)

asyāḥ sa vacanaṃ vīra kariṣyati na saṃśayaḥ ||

17.1१७.१

यदि वै सारथिः स स्यात् कुरून् सर्वान् असंशयम् । (१७।१)

yadi vai sārathiḥ sa syāt kurūn sarvān asaṃśayam |

17.2१७.२

जित्वा गाश्च समादाय ध्रुवम् आगमनं भवेत् ॥ (१७।२)

jitvā gāśca samādāya dhruvam āgamanaṃ bhavet ||

18.1१८.१

एवम् उक्तः स सैरन्ध्र्या भगिनीं प्रत्यभाषत । (१८।१)

evam uktaḥ sa sairandhryā bhaginīṃ pratyabhāṣata |

18.2१८.२

गच्छ त्वम् अनवद्याङ्गि ताम् आनय बृहन्नडाम् ॥ (१८।२)

gaccha tvam anavadyāṅgi tām ānaya bṛhannaḍām ||

19.1१९.१

सा भ्रात्रा प्रेषिता शीघ्रम् अगच्छन् नर्तनागृहम् । (१९।१)

sā bhrātrā preṣitā śīghram agacchan nartanāgṛham |

19.2१९.२

यत्रास्ते स महाबाहुश्छन्नः सत्रेण पाण्डवः ॥ (१९।२)

yatrāste sa mahābāhuśchannaḥ satreṇa pāṇḍavaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 4, 34

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit