वैशम्पायन उवाच । (१।१)

धर्मेण ते ऽभ्यनुज्ञाताः पाण्डवाः सत्यविक्रमाः । (१।२)

अज्ञातवासं वत्स्यन्तश्छन्ना वर्षं त्रयोदशम् । (१।३)

उपोपविश्य विद्वांसः सहिताः संशितव्रताः ॥ (१।४)

ये तद्भक्ता वसन्ति स्म वनवासे तपस्विनः । (२।१)

तान् अब्रुवन् महात्मानः शिष्टाः प्राञ्जलयस् तदा । (२।२)

अभ्यनुज्ञापयिष्यन्तस् तं निवासं धृतव्रताः ॥ (२।३)

विदितं भवतां सर्वं धार्तराष्ट्रैर् यथा वयम् । (३।१)

छद्मना हृतराज्याश्च निःस्वाश्च बहुशः कृताः ॥ (३।२)

उषिताश्च वने कृच्छ्रं यत्र द्वादश वत्सरान् । (४।१)

अज्ञातवाससमयं शेषं वर्षं त्रयोदशम् । (४।२)

तद् वत्स्यामो वयं छन्नास् तद् अनुज्ञातुम् अर्हथ ॥ (४।३)

सुयोधनश् च दुष्टात्मा कर्णश् च सहसौबलः । (५।१)

जानन्तो विषमं कुर्युर् अस्मास्वत्यन्तवैरिणः । (५।२)

युक्ताचाराश्च युक्ताश्च पौरस्य स्वजनस्य च ॥ (५।३)

अपि नस्तद् भवेद् भूयो यद् वयं ब्राह्मणैः सह । (६।१)

समस्ताः स्वेषु राष्ट्रेषु स्वराज्यस्था भवेमहि ॥ (६।२)

इत्युक्त्वा दुःखशोकार्तः शुचिर् धर्मसुतस् तदा । (७।१)

संमूर्छितो ऽभवद् राजा साश्रुकण्ठो युधिष्ठिरः ॥ (७।२)

तम् अथाश्वासयन् सर्वे ब्राह्मणा भ्रातृभिः सह । (८।१)

अथ धौम्यो ऽब्रवीद् वाक्यं महार्थं नृपतिं तदा ॥ (८।२)

राजन् विद्वान् भवान् दान्तः सत्यसंधो जितेन्द्रियः । (९।१)

नैवंविधाः प्रमुह्यन्ति नराः कस्यांचिद् आपदि ॥ (९।२)

देवैर् अप्यापदः प्राप्ताश्छन्नैश् च बहुशस् तथा । (१०।१)

तत्र तत्र सपत्नानां निग्रहार्थं महात्मभिः ॥ (१०।२)

इन्द्रेण निषधान् प्राप्य गिरिप्रस्थाश्रमे तदा । (११।१)

छन्नेनोष्य कृतं कर्म द्विषतां बलनिग्रहे ॥ (११।२)

विष्णुनाश्वशिरः प्राप्य तथादित्यां निवत्स्यता । (१२।१)

गर्भे वधार्थं दैत्यानाम् अज्ञातेनोषितं चिरम् ॥ (१२।२)

प्राप्य वामनरूपेण प्रच्छन्नं ब्रह्मरूपिणा । (१३।१)

बलेर् यथा हृतं राज्यं विक्रमैस् तच्च ते श्रुतम् ॥ (१३।२)

और्वेण वसता छन्नम् ऊरौ ब्रह्मर्षिणा तदा । (१४।१)

यत्कृतं तात लोकेषु तच्च सर्वं श्रुतं त्वया ॥ (१४।२)

प्रच्छन्नं चापि धर्मज्ञ हरिणा वृत्रनिग्रहे । (१५।१)

वज्रं प्रविश्य शक्रस्य यत्कृतं तच्च ते श्रुतम् ॥ (१५।२)

हुताशनेन यच्चापः प्रविश्य छन्नम् आसता । (१६।१)

विबुधानां कृतं कर्म तच्च सर्वं श्रुतं त्वया ॥ (१६।२)

एवं विवस्वता तात छन्नेनोत्तमतेजसा । (१७।१)

निर्दग्धाः शत्रवः सर्वे वसता भुवि सर्वशः ॥ (१७।२)

विष्णुना वसता चापि गृहे दशरथस्य वै । (१८।१)

दशग्रीवो हतश् छन्नं संयुगे भीमकर्मणा ॥ (१८।२)

एवम् एते महात्मानः प्रच्छन्नास् तत्र तत्र ह । (१९।१)

अजयञ्शात्रवान् युद्धे तथा त्वम् अपि जेष्यसि ॥ (१९।२)

तथा धौम्येन धर्मज्ञो वाक्यैः संपरितोषितः । (२०।१)

शास्त्रबुद्ध्या स्वबुद्ध्या च न चचाल युधिष्ठिरः ॥ (२०।२)

अथाब्रवीन् महाबाहुर् भीमसेनो महाबलः । (२१।१)

राजानं बलिनां श्रेष्ठो गिरा सम्परिहर्षयन् ॥ (२१।२)

अवेक्षया महाराज तव गाण्डीवधन्वना । (२२।१)

धर्मानुगतया बुद्ध्या न किंचित् साहसं कृतम् ॥ (२२।२)

सहदेवो मया नित्यं नकुलश् च निवारितौ । (२३।१)

शक्तौ विध्वंसने तेषां शत्रुघ्नौ भीमविक्रमौ ॥ (२३।२)

न वयं तत् प्रहास्यामो यस्मिन् योक्ष्यति नो भवान् । (२४।१)

भवान् विधत्तां तत् सर्वं क्षिप्रं जेष्यामहे परान् ॥ (२४।२)

इत्युक्ते भीमसेनेन ब्राह्मणाः परमाशिषः । (२५।१)

प्रयुज्यापृच्छ्य भरतान् यथास्वान् स्वान् ययुर् गृहान् ॥ (२५।२)

सर्वे वेदविदो मुख्या यतयो मुनयस् तथा । (२६।१)

आशीर् उक्त्वा यथान्यायं पुनर् दर्शनकाङ्क्षिणः ॥ (२६।२)

सह धौम्येन विद्वांसस् तथा ते पञ्च पाण्डवाः । (२७।१)

उत्थाय प्रययुर् वीराः कृष्णाम् आदाय भारत ॥ (२७।२)

क्रोशमात्रम् अतिक्रम्य तस्माद् देशान् निमित्ततः । (२८।१)

श्वोभूते मनुजव्याघ्राश्छन्नवासार्थम् उद्यताः ॥ (२८।२)

पृथक्शास्त्रविदः सर्वे सर्वे मन्त्रविशारदाः । (२९।१)

संधिविग्रहकालज्ञा मन्त्राय समुपाविशन् ॥ (२९।२)