धृतराष्ट्र उवाच । (१।१)

कथं शिखण्डी गाङ्गेयम् अभ्यधावत् पितामहम् । (१।२)

पाञ्चाल्यः समरे क्रुद्धो धर्मात्मानं यतव्रतम् ॥ (१।३)

के ऽरक्षन् पाण्डवानीके शिखण्डिनम् उदायुधम् । (२।१)

त्वरमाणास्त्वराकाले जिगीषन्तो महारथाः ॥ (२।२)

कथं शांतनवो भीष्मः स तस्मिन् दशमे ऽहनि । (३।१)

अयुध्यत महावीर्यः पाण्डवैः सहसृञ्जयैः ॥ (३।२)

न मृष्यामि रणे भीष्मं प्रत्युद्यातं शिखण्डिनम् । (४।१)

कच्चिन्न रथभङ्गो ऽस्य धनुर् वाशीर्यतास्यतः ॥ (४।२)

संजय उवाच । (५।१)

नाशीर्यत धनुस्तस्य रथभङ्गो न चाप्यभूत् । (५।२)

युध्यमानस्य संग्रामे भीष्मस्य भरतर्षभ । (५।३)

निघ्नतः समरे शत्रूञ् शरैः संनतपर्वभिः ॥ (५।४)

अनेकशतसाहस्रास्तावकानां महारथाः । (६।१)

रथदन्तिगणा राजन् हयाश्चैव सुसज्जिताः । (६।२)

अभ्यवर्तन्त युद्धाय पुरस्कृत्य पितामहम् ॥ (६।३)

यथाप्रतिज्ञं कौरव्य स चापि समितिंजयः । (७।१)

पार्थानाम् अकरोद् भीष्मः सततं समितिक्षयम् ॥ (७।२)

युध्यमानं महेष्वासं विनिघ्नन्तं पराञ् शरैः । (८।१)

पाञ्चालाः पाण्डवैः सार्धं सर्व एवाभ्यवारयन् ॥ (८।२)

दशमे ऽहनि सम्प्राप्ते तताप रिपुवाहिनीम् । (९।१)

कीर्यमाणां शितैर् बाणैः शतशो ऽथ सहस्रशः ॥ (९।२)

न हि भीष्मं महेष्वासं पाण्डवाः पाण्डुपूर्वज । (१०।१)

अशक्नुवन् रणे जेतुं पाशहस्तम् इवान्तकम् ॥ (१०।२)

अथोपायान्महाराज सव्यसाची परंतपः । (११।१)

त्रासयन् रथिनः सर्वान् बीभत्सुर् अपराजितः ॥ (११।२)

सिंहवद् विनदन्न् उच्चैर् धनुर्ज्यां विक्षिपन्मुहुः । (१२।१)

शरौघान् विसृजन् पार्थो व्यचरत् कालवद् रणे ॥ (१२।२)

तस्य शब्देन वित्रस्तास्तावका भरतर्षभ । (१३।१)

सिंहस्येव मृगा राजन् व्यद्रवन्त महाभयात् ॥ (१३।२)

जयन्तं पाण्डवं दृष्ट्वा त्वत्सैन्यं चाभिपीडितम् । (१४।१)

दुर्योधनस्ततो भीष्मम् अब्रवीद् भृशपीडितः ॥ (१४।२)

एष पाण्डुसुतस्तात श्वेताश्वः कृष्णसारथिः । (१५।१)

दहते मामकान् सर्वान् कृष्णवर्त्मेव काननम् ॥ (१५।२)

पश्य सैन्यानि गाङ्गेय द्रवमाणानि सर्वशः । (१६।१)

पाण्डवेन युधां श्रेष्ठ काल्यमानानि संयुगे ॥ (१६।२)

यथा पशुगणान् पालः संकालयति कानने । (१७।१)

तथेदं मामकं सैन्यं काल्यते शत्रुतापन ॥ (१७।२)

धनंजयशरैर् भग्नं द्रवमाणम् इतस्ततः । (१८।१)

भीमो ह्येष दुराधर्षो विद्रावयति मे बलम् ॥ (१८।२)

सात्यकिश्चेकितानश्च माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ । (१९।१)

अभिमन्युश्च विक्रान्तो वाहिनीं दहते मम ॥ (१९।२)

धृष्टद्युम्नस्तथा शूरो राक्षसश्च घटोत्कचः । (२०।१)

व्यद्रावयेतां सहसा सैन्यं मम महाबलौ ॥ (२०।२)

वध्यमानस्य सैन्यस्य सर्वैर् एतैर् महाबलैः । (२१।१)

नान्यां गतिं प्रपश्यामि स्थाने युद्धे च भारत ॥ (२१।२)

ऋते त्वां पुरुषव्याघ्र देवतुल्यपराक्रम । (२२।१)

पर्याप्तश्च भवान् क्षिप्रं पीडितानां गतिर् भव ॥ (२२।२)

एवम् उक्तो महाराज पिता देवव्रतस्तव । (२३।१)

चिन्तयित्वा मुहूर्तं तु कृत्वा निश्चयम् आत्मनः । (२३।२)

तव संधारयन् पुत्रम् अब्रवीच्छंतनोः सुतः ॥ (२३।३)

दुर्योधन विजानीहि स्थिरो भव विशां पते । (२४।१)

पूर्वकालं तव मया प्रतिज्ञातं महाबल ॥ (२४।२)

हत्वा दश सहस्राणि क्षत्रियाणां महात्मनाम् । (२५।१)

संग्रामाद् व्यपयातव्यम् एतत् कर्म ममाह्निकम् । (२५।२)

इति तत् कृतवांश्चाहं यथोक्तं भरतर्षभ ॥ (२५।३)

अद्य चापि महत् कर्म प्रकरिष्ये महाहवे । (२६।१)

अहं वा निहतः शेष्ये हनिष्ये वाद्य पाण्डवान् ॥ (२६।२)

अद्य ते पुरुषव्याघ्र प्रतिमोक्ष्ये ऋणं महत् । (२७।१)

भर्तृपिण्डकृतं राजन्निहतः पृतनामुखे ॥ (२७।२)

इत्युक्त्वा भरतश्रेष्ठः क्षत्रियान् प्रतपञ् शरैः । (२८।१)

आससाद दुराधर्षः पाण्डवानाम् अनीकिनीम् ॥ (२८।२)

अनीकमध्ये तिष्ठन्तं गाङ्गेयं भरतर्षभ । (२९।१)

आशीविषम् इव क्रुद्धं पाण्डवाः पर्यवारयन् ॥ (२९।२)

दशमे ऽहनि तस्मिंस्तु दर्शयञ् शक्तिम् आत्मनः । (३०।१)

राजञ् शतसहस्राणि सो ऽवधीत् कुरुनन्दन ॥ (३०।२)

पञ्चालानां च ये श्रेष्ठा राजपुत्रा महाबलाः । (३१।१)

तेषाम् आदत्त तेजांसि जलं सूर्य इवांशुभिः ॥ (३१।२)

हत्वा दश सहस्राणि कुञ्जराणां तरस्विनाम् । (३२।१)

सारोहाणां महाराज हयानां चायुतं पुनः ॥ (३२।२)

पूर्णे शतसहस्रे द्वे पदातीनां नरोत्तमः । (३३।१)

प्रजज्वाल रणे भीष्मो विधूम इव पावकः ॥ (३३।२)

न चैनं पाण्डवेयानां केचिच्छेकुर् निरीक्षितुम् । (३४।१)

उत्तरं मार्गम् आस्थाय तपन्तम् इव भास्करम् ॥ (३४।२)

ते पाण्डवेयाः संरब्धा महेष्वासेन पीडिताः । (३५।१)

वधायाभ्यद्रवन् भीष्मं सृञ्जयाश्च महारथाः ॥ (३५।२)

स युध्यमानो बहुभिर् भीष्मः शांतनवस्तदा । (३६।१)

अवकीर्णो महाबाहुः शैलो मेघैर् इवासितैः ॥ (३६।२)

पुत्रास्तु तव गाङ्गेयं समन्तात् पर्यवारयन् । (३७।१)

महत्या सेनया सार्धं ततो युद्धम् अवर्तत ॥ (३७।२)