महाभारतMahābhārata

MBh, 3, 235

533 of 1995 · 55 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशम्पायन उवाच । (१।१)

vaiśampāyana uvāca

1.2१.२

ततो ऽर्जुनश् चित्रसेनं प्रहसन्न् इदम् अब्रवीत् । (१।२)

tato 'rjunaś citrasenaṃ prahasann idam abravīt |

1.3१.३

मध्ये गन्धर्वसैन्यानां महेष्वासो महाद्युतिः ॥ (१।३)

madhye gandharvasainyānāṃ maheṣvāso mahādyutiḥ ||

2.1२.१

किं ते व्यवसितं वीर कौरवाणां विनिग्रहे । (२।१)

kiṃ te vyavasitaṃ vīra kauravāṇāṃ vinigrahe |

2.2२.२

किमर्थं च सदारो ऽयं निगृहीतः सुयोधनः ॥ (२।२)

kimarthaṃ ca sadāro 'yaṃ nigṛhītaḥ suyodhanaḥ ||

3.1३.१

चित्रसेन उवाच । (३।१)

citrasena uvāca

3.2३.२

विदितो ऽयम् अभिप्रायस् तत्रस्थेन महात्मना । (३।२)

vidito 'yam abhiprāyas tatrasthena mahātmanā |

3.3३.३

दुर्योधनस्य पापस्य कर्णस्य च धनंजय ॥ (३।३)

duryodhanasya pāpasya karṇasya ca dhanaṃjaya ||

4.1४.१

वनस्थान् भवतो ज्ञात्वा क्लिश्यमानान् अनर्हवत् । (४।१)

vanasthān bhavato jñātvā kliśyamānān anarhavat |

4.2४.२

इमे ऽवहसितुं प्राप्ता द्रौपदीं च यशस्विनीम् ॥ (४।२)

ime 'vahasituṃ prāptā draupadīṃ ca yaśasvinīm ||

5.1५.१

ज्ञात्वा चिकीर्षितं चैषां माम् उवाच सुरेश्वरः । (५।१)

jñātvā cikīrṣitaṃ caiṣāṃ mām uvāca sureśvaraḥ |

5.2५.२

गच्छ दुर्योधनं बद्ध्वा सामात्यं त्वम् इहानय ॥ (५।२)

gaccha duryodhanaṃ baddhvā sāmātyaṃ tvam ihānaya ||

6.1६.१

धनंजयश् च ते रक्ष्यः सह भ्रातृभिर् आहवे । (६।१)

dhanaṃjayaś ca te rakṣyaḥ saha bhrātṛbhir āhave |

6.2६.२

स हि प्रियः सखा तुभ्यं शिष्यश् च तव पाण्डवः ॥ (६।२)

sa hi priyaḥ sakhā tubhyaṃ śiṣyaś ca tava pāṇḍavaḥ ||

7.1७.१

वचनाद् देवराजस्य ततो ऽस्मीहागतो द्रुतम् । (७।१)

vacanād devarājasya tato 'smīhāgato drutam |

7.2७.२

अयं दुरात्मा बद्धश् च गमिष्यामि सुरालयम् ॥ (७।२)

ayaṃ durātmā baddhaś ca gamiṣyāmi surālayam ||

8.1८.१

अर्जुन उवाच । (८।१)

arjuna uvāca

8.2८.२

उत्सृज्यतां चित्रसेन भ्रातास्माकं सुयोधनः । (८।२)

utsṛjyatāṃ citrasena bhrātāsmākaṃ suyodhanaḥ |

8.3८.३

धर्मराजस्य संदेशान्मम चेद् इच्छसि प्रियम् ॥ (८।३)

dharmarājasya saṃdeśānmama ced icchasi priyam ||

9.1९.१

चित्रसेन उवाच । (९।१)

citrasena uvāca

9.2९.२

पापो ऽयं नित्यसंदुष्टो न विमोक्षणम् अर्हति । (९।२)

pāpo 'yaṃ nityasaṃduṣṭo na vimokṣaṇam arhati |

9.3९.३

प्रलब्धा धर्मराजस्य कृष्णायाश् च धनंजय ॥ (९।३)

pralabdhā dharmarājasya kṛṣṇāyāś ca dhanaṃjaya ||

10.1१०.१

नेदं चिकीर्षितं तस्य कुन्तीपुत्रो महाव्रतः । (१०।१)

nedaṃ cikīrṣitaṃ tasya kuntīputro mahāvrataḥ |

10.2१०.२

जानाति धर्मराजो हि श्रुत्वा कुरु यथेच्छसि ॥ (१०।२)

jānāti dharmarājo hi śrutvā kuru yathecchasi ||

11.1११.१

वैशम्पायन उवाच । (११।१)

vaiśampāyana uvāca

11.2११.२

ते सर्व एव राजानम् अभिजग्मुर् युधिष्ठिरम् । (११।२)

te sarva eva rājānam abhijagmur yudhiṣṭhiram |

11.3११.३

अभिगम्य च तत् सर्वं शशंसुस् तस्य दुष्कृतम् ॥ (११।३)

abhigamya ca tat sarvaṃ śaśaṃsus tasya duṣkṛtam ||

12.1१२.१

अजातशत्रुस् तच्छ्रुत्वा गन्धर्वस्य वचस् तदा । (१२।१)

ajātaśatrus tacchrutvā gandharvasya vacas tadā |

12.2१२.२

मोक्षयामास तान् सर्वान् गन्धर्वान् प्रशशंस च ॥ (१२।२)

mokṣayāmāsa tān sarvān gandharvān praśaśaṃsa ca ||

13.1१३.१

दिष्ट्या भवद्भिर् बलिभिः शक्तैः सर्वैर् न हिंसितः । (१३।१)

diṣṭyā bhavadbhir balibhiḥ śaktaiḥ sarvair na hiṃsitaḥ |

13.2१३.२

दुर्वृत्तो धार्तराष्ट्रो ऽयं सामात्यज्ञातिबान्धवः ॥ (१३।२)

durvṛtto dhārtarāṣṭro 'yaṃ sāmātyajñātibāndhavaḥ ||

14.1१४.१

उपकारो महांस् तात कृतो ऽयं मम खेचराः । (१४।१)

upakāro mahāṃs tāta kṛto 'yaṃ mama khecarāḥ |

14.2१४.२

कुलं न परिभूतं मे मोक्षेणास्य दुरात्मनः ॥ (१४।२)

kulaṃ na paribhūtaṃ me mokṣeṇāsya durātmanaḥ ||

15.1१५.१

आज्ञापयध्वम् इष्टानि प्रीयामो दर्शनेन वः । (१५।१)

ājñāpayadhvam iṣṭāni prīyāmo darśanena vaḥ |

15.2१५.२

प्राप्य सर्वान् अभिप्रायांस्ततो व्रजत माचिरम् ॥ (१५।२)

prāpya sarvān abhiprāyāṃstato vrajata māciram ||

16.1१६.१

अनुज्ञातास् तु गन्धर्वाः पाण्डुपुत्रेण धीमता । (१६।१)

anujñātās tu gandharvāḥ pāṇḍuputreṇa dhīmatā |

16.2१६.२

सहाप्सरोभिः संहृष्टाश् चित्रसेनमुखा ययुः ॥ (१६।२)

sahāpsarobhiḥ saṃhṛṣṭāś citrasenamukhā yayuḥ ||

17.1१७.१

देवराड् अपि गन्धर्वान् मृतांस् तान् समजीवयत् । (१७।१)

devarāḍ api gandharvān mṛtāṃs tān samajīvayat |

17.2१७.२

दिव्येनामृतवर्षेण ये हताः कौरवैर् युधि ॥ (१७।२)

divyenāmṛtavarṣeṇa ye hatāḥ kauravair yudhi ||

18.1१८.१

ज्ञातींस् तान् अवमुच्याथ राजदारांश्च सर्वशः । (१८।१)

jñātīṃs tān avamucyātha rājadārāṃśca sarvaśaḥ |

18.2१८.२

कृत्वा च दुष्करं कर्म प्रीतियुक्ताश् च पाण्डवाः ॥ (१८।२)

kṛtvā ca duṣkaraṃ karma prītiyuktāś ca pāṇḍavāḥ ||

19.1१९.१

सस्त्रीकुमारैः कुरुभिः पूज्यमाना महारथाः । (१९।१)

sastrīkumāraiḥ kurubhiḥ pūjyamānā mahārathāḥ |

19.2१९.२

बभ्राजिरे महात्मानः कुरुमध्ये यथाग्नयः ॥ (१९।२)

babhrājire mahātmānaḥ kurumadhye yathāgnayaḥ ||

20.1२०.१

ततो दुर्योधनं मुच्य भ्रातृभिः सहितं तदा । (२०।१)

tato duryodhanaṃ mucya bhrātṛbhiḥ sahitaṃ tadā |

20.2२०.२

युधिष्ठिरः सप्रणयम् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥ (२०।२)

yudhiṣṭhiraḥ sapraṇayam idaṃ vacanam abravīt ||

21.1२१.१

मा स्म तात पुनः कार्षीर् ईदृशं साहसं क्वचित् । (२१।१)

mā sma tāta punaḥ kārṣīr īdṛśaṃ sāhasaṃ kvacit |

21.2२१.२

न हि साहसकर्तारः सुखम् एधन्ति भारत ॥ (२१।२)

na hi sāhasakartāraḥ sukham edhanti bhārata ||

22.1२२.१

स्वस्तिमान् सहितः सर्वैर् भ्रातृभिः कुरुनन्दन । (२२।१)

svastimān sahitaḥ sarvair bhrātṛbhiḥ kurunandana |

22.2२२.२

गृहान् व्रज यथाकामं वैमनस्यं च मा कृथाः ॥ (२२।२)

gṛhān vraja yathākāmaṃ vaimanasyaṃ ca mā kṛthāḥ ||

23.1२३.१

पाण्डवेनाभ्यनुज्ञातो राजा दुर्योधनस् तदा । (२३।१)

pāṇḍavenābhyanujñāto rājā duryodhanas tadā |

23.2२३.२

विदीर्यमाणो व्रीडेन जगाम नगरं प्रति ॥ (२३।२)

vidīryamāṇo vrīḍena jagāma nagaraṃ prati ||

24.1२४.१

तस्मिन् गते कौरवेये कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः । (२४।१)

tasmin gate kauraveye kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ |

24.2२४.२

भ्रातृभिः सहितो वीरः पूज्यमानो द्विजातिभिः ॥ (२४।२)

bhrātṛbhiḥ sahito vīraḥ pūjyamāno dvijātibhiḥ ||

25.1२५.१

तपोधनैश् च तैः सर्वैर् वृतः शक्र इवामरैः । (२५।१)

tapodhanaiś ca taiḥ sarvair vṛtaḥ śakra ivāmaraiḥ |

25.2२५.२

वने द्वैतवने तस्मिन् विजहार मुदा युतः ॥ (२५।२)

vane dvaitavane tasmin vijahāra mudā yutaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 3, 235

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit