महाभारतMahābhārata

MBh, 3, 9

307 of 1995 · 25 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

व्यास उवाच । (१।१)

vyāsa uvāca

1.2१.२

धृतराष्ट्र महाप्राज्ञ निबोध वचनं मम । (१।२)

dhṛtarāṣṭra mahāprājña nibodha vacanaṃ mama |

1.3१.३

वक्ष्यामि त्वा कौरवाणां सर्वेषां हितम् उत्तमम् ॥ (१।३)

vakṣyāmi tvā kauravāṇāṃ sarveṣāṃ hitam uttamam ||

2.1२.१

न मे प्रियं महाबाहो यद् गताः पाण्डवा वनम् । (२।१)

na me priyaṃ mahābāho yad gatāḥ pāṇḍavā vanam |

2.2२.२

निकृत्या निर्जिताश् चैव दुर्योधनवशानुगैः ॥ (२।२)

nikṛtyā nirjitāś caiva duryodhanavaśānugaiḥ ||

3.1३.१

ते स्मरन्तः परिक्लेशान् वर्षे पूर्णे त्रयोदशे । (३।१)

te smarantaḥ parikleśān varṣe pūrṇe trayodaśe |

3.2३.२

विमोक्ष्यन्ति विषं क्रुद्धाः कौरवेयेषु भारत ॥ (३।२)

vimokṣyanti viṣaṃ kruddhāḥ kauraveyeṣu bhārata ||

4.1४.१

तद् अयं किं नु पापात्मा तव पुत्रः सुमन्दधीः । (४।१)

tad ayaṃ kiṃ nu pāpātmā tava putraḥ sumandadhīḥ |

4.2४.२

पाण्डवान् नित्यसंक्रुद्धो राज्यहेतोर् जिघांसति ॥ (४।२)

pāṇḍavān nityasaṃkruddho rājyahetor jighāṃsati ||

5.1५.१

वार्यतां साध्वयं मूढः शमं गच्छतु ते सुतः । (५।१)

vāryatāṃ sādhvayaṃ mūḍhaḥ śamaṃ gacchatu te sutaḥ |

5.2५.२

वनस्थांस् तान् अयं हन्तुम् इच्छन् प्राणैर् विमोक्ष्यते ॥ (५।२)

vanasthāṃs tān ayaṃ hantum icchan prāṇair vimokṣyate ||

6.1६.१

यथाह विदुरः प्राज्ञो यथा भीष्मो यथा वयम् । (६।१)

yathāha viduraḥ prājño yathā bhīṣmo yathā vayam |

6.2६.२

यथा कृपश् च द्रोणश् च तथा साधु विधीयताम् ॥ (६।२)

yathā kṛpaś ca droṇaś ca tathā sādhu vidhīyatām ||

7.1७.१

विग्रहो हि महाप्राज्ञ स्वजनेन विगर्हितः । (७।१)

vigraho hi mahāprājña svajanena vigarhitaḥ |

7.2७.२

अधर्म्यम् अयशस्यं च मा राजन् प्रतिपद्यथाः ॥ (७।२)

adharmyam ayaśasyaṃ ca mā rājan pratipadyathāḥ ||

8.1८.१

समीक्षा यादृशी ह्य् अस्य पाण्डवान् प्रति भारत । (८।१)

samīkṣā yādṛśī hy asya pāṇḍavān prati bhārata |

8.2८.२

उपेक्ष्यमाणा सा राजन् महान्तम् अनयं स्पृशेत् ॥ (८।२)

upekṣyamāṇā sā rājan mahāntam anayaṃ spṛśet ||

9.1९.१

अथ वायं सुमन्दात्मा वनं गच्छतु ते सुतः । (९।१)

atha vāyaṃ sumandātmā vanaṃ gacchatu te sutaḥ |

9.2९.२

पाण्डवैः सहितो राजन्न् एक एवासहायवान् ॥ (९।२)

pāṇḍavaiḥ sahito rājann eka evāsahāyavān ||

10.1१०.१

ततः संसर्गजः स्नेहः पुत्रस्य तव पाण्डवैः । (१०।१)

tataḥ saṃsargajaḥ snehaḥ putrasya tava pāṇḍavaiḥ |

10.2१०.२

यदि स्यात् कृतकार्यो ऽद्य भवेस् त्वं मनुजेश्वर ॥ (१०।२)

yadi syāt kṛtakāryo 'dya bhaves tvaṃ manujeśvara ||

11.1११.१

अथवा जायमानस्य यच्छीलम् अनुजायते । (११।१)

athavā jāyamānasya yacchīlam anujāyate |

11.2११.२

श्रूयते तन् महाराज नामृतस्यापसर्पति ॥ (११।२)

śrūyate tan mahārāja nāmṛtasyāpasarpati ||

12.1१२.१

कथं वा मन्यते भीष्मो द्रोणो वा विदुरो ऽपि वा । (१२।१)

kathaṃ vā manyate bhīṣmo droṇo vā viduro 'pi vā |

12.2१२.२

भवान् वात्र क्षमं कार्यं पुरा चार्थो ऽतिवर्तते ॥ (१२।२)

bhavān vātra kṣamaṃ kāryaṃ purā cārtho 'tivartate ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 3, 9

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit