संजय उवाच । (१।१)

वाक्शल्यैस्तव पुत्रेण सो ऽतिविद्धः पितामहः । (१।२)

दुःखेन महताविष्टो नोवाचाप्रियम् अण्वपि ॥ (१।३)

स ध्यात्वा सुचिरं कालं दुःखरोषसमन्वितः । (२।१)

श्वसमानो यथा नागः प्रणुन्नो वै शलाकया ॥ (२।२)

उद्वृत्य चक्षुषी कोपान्निर्दहन्न् इव भारत । (३।१)

सदेवासुरगन्धर्वं लोकं लोकविदां वरः । (३।२)

अब्रवीत् तव पुत्रं तु सामपूर्वम् इदं वचः ॥ (३।३)

किं नु दुर्योधनैवं मां वाक्शल्यैर् उपविध्यसि । (४।१)

घटमानं यथाशक्ति कुर्वाणं च तव प्रियम् । (४।२)

जुह्वानं समरे प्राणांस्तवैव हितकाम्यया ॥ (४।३)

यदा तु पाण्डवः शूरः खाण्डवे ऽग्निम् अतर्पयत् । (५।१)

पराजित्य रणे शक्रं पर्याप्तं तन्निदर्शनम् ॥ (५।२)

यदा च त्वां महाबाहो गन्धर्वैर् हृतम् ओजसा । (६।१)

अमोचयत् पाण्डुसुतः पर्याप्तं तन्निदर्शनम् ॥ (६।२)

द्रवमाणेषु शूरेषु सोदरेषु तथाभिभो । (७।१)

सूतपुत्रे च राधेये पर्याप्तं तन्निदर्शनम् ॥ (७।२)

यच्च नः सहितान् सर्वान् विराटनगरे तदा । (८।१)

एक एव समुद्यातः पर्याप्तं तन्निदर्शनम् ॥ (८।२)

द्रोणं च युधि संरब्धं मां च निर्जित्य संयुगे । (९।१)

कर्णं च त्वां च द्रौणिं च कृपं च सुमहारथम् । (९।२)

वासांसि स समादत्त पर्याप्तं तन्निदर्शनम् ॥ (९।३)

निवातकवचान् युद्धे वासवेनापि दुर्जयान् । (१०।१)

जितवान् समरे पार्थः पर्याप्तं तन्निदर्शनम् ॥ (१०।२)

को हि शक्तो रणे जेतुं पाण्डवं रभसं रणे । (११।१)

त्वं तु मोहान्न जानीषे वाच्यावाच्यं सुयोधन ॥ (११।२)

मुमूर्षुर् हि नरः सर्वान् वृक्षान् पश्यति काञ्चनान् । (१२।१)

तथा त्वम् अपि गान्धारे विपरीतानि पश्यसि ॥ (१२।२)

स्वयं वैरं महत् कृत्वा पाण्डवैः सहसृञ्जयैः । (१३।१)

युध्यस्व तान् अद्य रणे पश्यामः पुरुषो भव ॥ (१३।२)

अहं तु सोमकान् सर्वान् सपाञ्चालान् समागतान् । (१४।१)

निहनिष्ये नरव्याघ्र वर्जयित्वा शिखण्डिनम् ॥ (१४।२)

तैर् वाहं निहतः संख्ये गमिष्ये यमसादनम् । (१५।१)

तान् वा निहत्य संग्रामे प्रीतिं दास्यामि वै तव ॥ (१५।२)

पूर्वं हि स्त्री समुत्पन्ना शिखण्डी राजवेश्मनि । (१६।१)

वरदानात् पुमाञ् जातः सैषा वै स्त्री शिखण्डिनी ॥ (१६।२)

ताम् अहं न हनिष्यामि प्राणत्यागे ऽपि भारत । (१७।१)

यासौ प्राङ् निर्मिता धात्रा सैषा वै स्त्री शिखण्डिनी ॥ (१७।२)

सुखं स्वपिहि गान्धारे श्वो ऽस्मि कर्ता महारणम् । (१८।१)

यज्जनाः कथयिष्यन्ति यावत् स्थास्यति मेदिनी ॥ (१८।२)

एवम् उक्तस्तव सुतो निर्जगाम जनेश्वर । (१९।१)

अभिवाद्य गुरुं मूर्ध्ना प्रययौ स्वं निवेशनम् ॥ (१९।२)

आगम्य तु ततो राजा विसृज्य च महाजनम् । (२०।१)

प्रविवेश ततस्तूर्णं क्षयं शत्रुक्षयंकरः । (२०।२)

प्रविष्टः स निशां तां च गमयामास पार्थिवः ॥ (२०।३)