MBh, 11, 21
Select a line for its word-by-word analysis.
ज्वलितानलवत् संख्ये संशान्तः पार्थतेजसा ॥ (१।३)
jvalitānalavat saṃkhye saṃśāntaḥ pārthatejasā ||
पश्य वैकर्तनं कर्णं निहत्यातिरथान् बहून् । (२।१)
paśya vaikartanaṃ karṇaṃ nihatyātirathān bahūn |
यं स्म पाण्डवसंत्रासान्मम पुत्रा महारथाः । (४।१)
yaṃ sma pāṇḍavasaṃtrāsānmama putrā mahārathāḥ |
प्रायुध्यन्त पुरस्कृत्य मातङ्गा इव यूथपम् ॥ (४।२)
prāyudhyanta puraskṛtya mātaṅgā iva yūthapam ||
प्रकीर्णमूर्धजाः पत्न्यो रुदत्यः पर्युपासते ॥ (६।२)
prakīrṇamūrdhajāḥ patnyo rudatyaḥ paryupāsate ||
उद्विग्नः सततं यस्माद् धर्मराजो युधिष्ठिरः । (७।१)
udvignaḥ satataṃ yasmād dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ |
अनाधृष्यः परैर् युद्धे शत्रुभिर् मघवान् इव । (८।१)
anādhṛṣyaḥ parair yuddhe śatrubhir maghavān iva |
युगान्ताग्निर् इवार्चिष्मान् हिमवान् इव च स्थिरः ॥ (८।२)
yugāntāgnir ivārciṣmān himavān iva ca sthiraḥ ||
स भूत्वा शरणं वीरो धार्तराष्ट्रस्य माधव । (९।१)
sa bhūtvā śaraṇaṃ vīro dhārtarāṣṭrasya mādhava |
पश्य कर्णस्य पत्नीं त्वं वृषसेनस्य मातरम् । (१०।१)
paśya karṇasya patnīṃ tvaṃ vṛṣasenasya mātaram |
आचार्यशापो ऽनुगतो ध्रुवं त्वां यद् अग्रसच्चक्रम् इयं धरा ते । (११।१)
ācāryaśāpo 'nugato dhruvaṃ tvāṃ yad agrasaccakram iyaṃ dharā te |
ततः शरेणापहृतं शिरस्ते धनंजयेनाहवे शत्रुमध्ये ॥ (११।२)
tataḥ śareṇāpahṛtaṃ śiraste dhanaṃjayenāhave śatrumadhye ||
अहो धिग् एषा पतिता विसंज्ञा समीक्ष्य जाम्बूनदबद्धनिष्कम् । (१२।१)
aho dhig eṣā patitā visaṃjñā samīkṣya jāmbūnadabaddhaniṣkam |
कर्णं महाबाहुम् अदीनसत्त्वं सुषेणमाता रुदती भृशार्ता ॥ (१२।२)
karṇaṃ mahābāhum adīnasattvaṃ suṣeṇamātā rudatī bhṛśārtā ||
अल्पावशेषो हि कृतो महात्मा शरीरभक्षैः परिभक्षयद्भिः । (१३।१)
alpāvaśeṣo hi kṛto mahātmā śarīrabhakṣaiḥ paribhakṣayadbhiḥ |
द्रष्टुं न संप्रीतिकरः शशीव कृष्णस्य पक्षस्य चतुर्दशाहे ॥ (१३।२)
draṣṭuṃ na saṃprītikaraḥ śaśīva kṛṣṇasya pakṣasya caturdaśāhe ||
सावर्तमाना पतिता पृथिव्याम् उत्थाय दीना पुनर् एव चैषा । (१४।१)
sāvartamānā patitā pṛthivyām utthāya dīnā punar eva caiṣā |
कर्णस्य वक्त्रं परिजिघ्रमाणा रोरूयते पुत्रवधाभितप्ता ॥ (१४।२)
karṇasya vaktraṃ parijighramāṇā rorūyate putravadhābhitaptā ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.