महाभारतMahābhārata

MBh, 11, 21

1322 of 1995 · 29 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

गान्धार्युवाच । (१।१)

gāndhāryuvāca |

1.2१.२

एष वैकर्तनः शेते महेष्वासो महारथः । (१।२)

eṣa vaikartanaḥ śete maheṣvāso mahārathaḥ |

1.3१.३

ज्वलितानलवत् संख्ये संशान्तः पार्थतेजसा ॥ (१।३)

jvalitānalavat saṃkhye saṃśāntaḥ pārthatejasā ||

2.1२.१

पश्य वैकर्तनं कर्णं निहत्यातिरथान् बहून् । (२।१)

paśya vaikartanaṃ karṇaṃ nihatyātirathān bahūn |

2.2२.२

शोणितौघपरीताङ्गं शयानं पतितं भुवि ॥ (२।२)

śoṇitaughaparītāṅgaṃ śayānaṃ patitaṃ bhuvi ||

3.1३.१

अमर्षी दीर्घरोषश्च महेष्वासो महारथः । (३।१)

amarṣī dīrgharoṣaśca maheṣvāso mahārathaḥ |

3.2३.२

रणे विनिहतः शेते शूरो गाण्डीवधन्वना ॥ (३।२)

raṇe vinihataḥ śete śūro gāṇḍīvadhanvanā ||

4.1४.१

यं स्म पाण्डवसंत्रासान्मम पुत्रा महारथाः । (४।१)

yaṃ sma pāṇḍavasaṃtrāsānmama putrā mahārathāḥ |

4.2४.२

प्रायुध्यन्त पुरस्कृत्य मातङ्गा इव यूथपम् ॥ (४।२)

prāyudhyanta puraskṛtya mātaṅgā iva yūthapam ||

5.1५.१

शार्दूलम् इव सिंहेन समरे सव्यसाचिना । (५।१)

śārdūlam iva siṃhena samare savyasācinā |

5.2५.२

मातङ्गम् इव मत्तेन मातङ्गेन निपातितम् ॥ (५।२)

mātaṅgam iva mattena mātaṅgena nipātitam ||

6.1६.१

समेताः पुरुषव्याघ्र निहतं शूरम् आहवे । (६।१)

sametāḥ puruṣavyāghra nihataṃ śūram āhave |

6.2६.२

प्रकीर्णमूर्धजाः पत्न्यो रुदत्यः पर्युपासते ॥ (६।२)

prakīrṇamūrdhajāḥ patnyo rudatyaḥ paryupāsate ||

7.1७.१

उद्विग्नः सततं यस्माद् धर्मराजो युधिष्ठिरः । (७।१)

udvignaḥ satataṃ yasmād dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ |

7.2७.२

त्रयोदश समा निद्रां चिन्तयन्नाध्यगच्छत ॥ (७।२)

trayodaśa samā nidrāṃ cintayannādhyagacchata ||

8.1८.१

अनाधृष्यः परैर् युद्धे शत्रुभिर् मघवान् इव । (८।१)

anādhṛṣyaḥ parair yuddhe śatrubhir maghavān iva |

8.2८.२

युगान्ताग्निर् इवार्चिष्मान् हिमवान् इव च स्थिरः ॥ (८।२)

yugāntāgnir ivārciṣmān himavān iva ca sthiraḥ ||

9.1९.१

स भूत्वा शरणं वीरो धार्तराष्ट्रस्य माधव । (९।१)

sa bhūtvā śaraṇaṃ vīro dhārtarāṣṭrasya mādhava |

9.2९.२

भूमौ विनिहतः शेते वातरुग्ण इव द्रुमः ॥ (९।२)

bhūmau vinihataḥ śete vātarugṇa iva drumaḥ ||

10.1१०.१

पश्य कर्णस्य पत्नीं त्वं वृषसेनस्य मातरम् । (१०।१)

paśya karṇasya patnīṃ tvaṃ vṛṣasenasya mātaram |

10.2१०.२

लालप्यमानाः करुणं रुदतीं पतितां भुवि ॥ (१०।२)

lālapyamānāḥ karuṇaṃ rudatīṃ patitāṃ bhuvi ||

11.1११.१

आचार्यशापो ऽनुगतो ध्रुवं त्वां यद् अग्रसच्चक्रम् इयं धरा ते । (११।१)

ācāryaśāpo 'nugato dhruvaṃ tvāṃ yad agrasaccakram iyaṃ dharā te |

11.2११.२

ततः शरेणापहृतं शिरस्ते धनंजयेनाहवे शत्रुमध्ये ॥ (११।२)

tataḥ śareṇāpahṛtaṃ śiraste dhanaṃjayenāhave śatrumadhye ||

12.1१२.१

अहो धिग् एषा पतिता विसंज्ञा समीक्ष्य जाम्बूनदबद्धनिष्कम् । (१२।१)

aho dhig eṣā patitā visaṃjñā samīkṣya jāmbūnadabaddhaniṣkam |

12.2१२.२

कर्णं महाबाहुम् अदीनसत्त्वं सुषेणमाता रुदती भृशार्ता ॥ (१२।२)

karṇaṃ mahābāhum adīnasattvaṃ suṣeṇamātā rudatī bhṛśārtā ||

13.1१३.१

अल्पावशेषो हि कृतो महात्मा शरीरभक्षैः परिभक्षयद्भिः । (१३।१)

alpāvaśeṣo hi kṛto mahātmā śarīrabhakṣaiḥ paribhakṣayadbhiḥ |

13.2१३.२

द्रष्टुं न संप्रीतिकरः शशीव कृष्णस्य पक्षस्य चतुर्दशाहे ॥ (१३।२)

draṣṭuṃ na saṃprītikaraḥ śaśīva kṛṣṇasya pakṣasya caturdaśāhe ||

14.1१४.१

सावर्तमाना पतिता पृथिव्याम् उत्थाय दीना पुनर् एव चैषा । (१४।१)

sāvartamānā patitā pṛthivyām utthāya dīnā punar eva caiṣā |

14.2१४.२

कर्णस्य वक्त्रं परिजिघ्रमाणा रोरूयते पुत्रवधाभितप्ता ॥ (१४।२)

karṇasya vaktraṃ parijighramāṇā rorūyate putravadhābhitaptā ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 11, 21

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit