संजय उवाच । (१।१)

सैन्धवे निहते राजन् पुत्रस्तव सुयोधनः । (१।२)

अश्रुक्लिन्नमुखो दीनो निरुत्साहो द्विषज्जये । (१।३)

अमन्यतार्जुनसमो योधो भुवि न विद्यते ॥ (१।४)

न द्रोणो न च राधेयो नाश्वत्थामा कृपो न च । (२।१)

क्रुद्धस्य प्रमुखे स्थातुं पर्याप्ता इति मारिष ॥ (२।२)

निर्जित्य हि रणे पार्थः सर्वान्मम महारथान् । (३।१)

अवधीत् सैन्धवं संख्ये नैनं कश्चिद् अवारयत् ॥ (३।२)

सर्वथा हतम् एवैतत् कौरवाणां महद् बलम् । (४।१)

न ह्यस्य विद्यते त्राता साक्षाद् अपि पुरंदरः ॥ (४।२)

यम् उपाश्रित्य संग्रामे कृतः शस्त्रसमुद्यमः । (५।१)

स कर्णो निर्जितः संख्ये हतश्चैव जयद्रथः ॥ (५।२)

परुषाणि सभामध्ये प्रोक्तवान् यः स्म पाण्डवान् । (६।१)

स कर्णो निर्जितः संख्ये सैन्धवश्च निपातितः ॥ (६।२)

यस्य वीर्यं समाश्रित्य शमं याचन्तम् अच्युतम् । (७।१)

तृणवत् तम् अहं मन्ये स कर्णो निर्जितो युधि ॥ (७।२)

एवं क्लान्तमना राजन्न् उपायाद् द्रोणम् ईक्षितुम् । (८।१)

आगस्कृत् सर्वलोकस्य पुत्रस्ते भरतर्षभ ॥ (८।२)

ततस्तत् सर्वम् आचख्यौ कुरूणां वैशसं महत् । (९।१)

परान् विजयतश्चापि धार्तराष्ट्रान्निमज्जतः ॥ (९।२)

दुर्योधन उवाच । (१०।१)

पश्य मूर्धावसिक्तानाम् आचार्य कदनं कृतम् । (१०।२)

कृत्वा प्रमुखतः शूरं भीष्मं मम पितामहम् ॥ (१०।३)

तं निहत्य प्रलुब्धो ऽयं शिखण्डी पूर्णमानसः । (११।१)

पाञ्चालैः सहितः सर्वैः सेनाग्रम् अभिकर्षति ॥ (११।२)

अपरश्चापि दुर्धर्षः शिष्यस्ते सव्यसाचिना । (१२।१)

अक्षौहिणीः सप्त हत्वा हतो राजा जयद्रथः ॥ (१२।२)

अस्मद्विजयकामानां सुहृदाम् उपकारिणाम् । (१३।१)

गन्तास्मि कथम् आनृण्यं गतानां यमसादनम् ॥ (१३।२)

ये मदर्थं परीप्सन्ति वसुधां वसुधाधिपाः । (१४।१)

ते हित्वा वसुधैश्वर्यं वसुधाम् अधिशेरते ॥ (१४।२)

सो ऽहं कापुरुषः कृत्वा मित्राणां क्षयम् ईदृशम् । (१५।१)

नाश्वमेधसहस्रेण पातुम् आत्मानम् उत्सहे ॥ (१५।२)

मम लुब्धस्य पापस्य तथा धर्मापचायिनः । (१६।१)

व्यायच्छन्तो जिगीषन्तः प्राप्ता वैवस्वतक्षयम् ॥ (१६।२)

कथं पतितवृत्तस्य पृथिवी सुहृदां द्रुहः । (१७।१)

विवरं नाशकद् दातुं मम पार्थिवसंसदि ॥ (१७।२)

सो ऽहं रुधिरसिक्ताङ्गं राज्ञां मध्ये पितामहम् । (१८।१)

शयानं नाशकं त्रातुं भीष्मम् आयोधने हतम् ॥ (१८।२)

तं माम् अनार्यपुरुषं मित्रद्रुहम् अधार्मिकम् । (१९।१)

किं स वक्ष्यति दुर्धर्षः समेत्य परलोकजित् ॥ (१९।२)

जलसंधं महेष्वासं पश्य सात्यकिना हतम् । (२०।१)

मदर्थम् उद्यतं शूरं प्राणांस्त्यक्त्वा महारथम् ॥ (२०।२)

काम्बोजं निहतं दृष्ट्वा तथालम्बुसम् एव च । (२१।१)

अन्यान् बहूंश्च सुहृदो जीवितार्थो ऽद्य को मम ॥ (२१।२)

व्यायच्छन्तो हताः शूरा मदर्थे ये ऽपराङ्मुखाः । (२२।१)

यतमानाः परं शक्त्या विजेतुम् अहितान्मम ॥ (२२।२)

तेषां गत्वाहम् आनृण्यम् अद्य शक्त्या परंतप । (२३।१)

तर्पयिष्यामि तान् एव जलेन यमुनाम् अनु ॥ (२३।२)

सत्यं ते प्रतिजानामि सर्वशस्त्रभृतां वर । (२४।१)

इष्टापूर्तेन च शपे वीर्येण च सुतैर् अपि ॥ (२४।२)

निहत्य तान् रणे सर्वान् पाञ्चालान् पाण्डवैः सह । (२५।१)

शान्तिं लब्धास्मि तेषां वा रणे गन्ता सलोकताम् ॥ (२५।२)

न हीदानीं सहाया मे परीप्सन्त्यनुपस्कृताः । (२६।१)

श्रेयो हि पाण्डून्मन्यन्ते न तथास्मान्महाभुज ॥ (२६।२)

स्वयं हि मृत्युर् विहितः सत्यसंधेन संयुगे । (२७।१)

भवान् उपेक्षां कुरुते सुशिष्यत्वाद् धनंजये ॥ (२७।२)

अतो विनिहताः सर्वे ये ऽस्मज्जयचिकीर्षवः । (२८।१)

कर्णम् एव तु पश्यामि संप्रत्यस्मज्जयैषिणम् ॥ (२८।२)

यो हि मित्रम् अविज्ञाय याथातथ्येन मन्दधीः । (२९।१)

मित्रार्थे योजयत्येनं तस्य सो ऽर्थो ऽवसीदति ॥ (२९।२)

तादृग्रूपम् इदं कार्यं कृतं मम सुहृद्ब्रुवैः । (३०।१)

मोहाल् लुब्धस्य पापस्य जिह्माचारैस्ततस्ततः ॥ (३०।२)

हतो जयद्रथश्चैव सौमदत्तिश्च वीर्यवान् । (३१।१)

अभीषाहाः शूरसेनाः शिबयो ऽथ वसातयः ॥ (३१।२)

सो ऽहम् अद्य गमिष्यामि यत्र ते पुरुषर्षभाः । (३२।१)

हता मदर्थं संग्रामे युध्यमानाः किरीटिना ॥ (३२।२)

न हि मे जीवितेनार्थस्तान् ऋते पुरुषर्षभान् । (३३।१)

आचार्यः पाण्डुपुत्राणाम् अनुजानातु नो भवान् ॥ (३३।२)