MBh, 13, 73
Select a line for its word-by-word analysis.
जानन् यो गाम् अपहरेद् विक्रीयाद् वार्थकारणात् । (१।२)
jānan yo gām apahared vikrīyād vārthakāraṇāt |
एतद् विज्ञातुम् इच्छामि का नु तस्य गतिर् भवेत् ॥ (१।३)
etad vijñātum icchāmi kā nu tasya gatir bhavet ||
भक्षार्थं विक्रयार्थं वा ये ऽपहारं हि कुर्वते । (२।२)
bhakṣārthaṃ vikrayārthaṃ vā ye 'pahāraṃ hi kurvate |
दानार्थं वा ब्राह्मणाय तत्रेदं श्रूयतां फलम् ॥ (२।३)
dānārthaṃ vā brāhmaṇāya tatredaṃ śrūyatāṃ phalam ||
विक्रयार्थं हि यो हिंस्याद् भक्षयेद् वा निरङ्कुशः । (३।१)
vikrayārthaṃ hi yo hiṃsyād bhakṣayed vā niraṅkuśaḥ |
घातयानं हि पुरुषं ये ऽनुमन्येयुर् अर्थिनः ॥ (३।२)
ghātayānaṃ hi puruṣaṃ ye 'numanyeyur arthinaḥ ||
यावन्ति तस्या लोमानि तावद् वर्षाणि मज्जति ॥ (४।२)
yāvanti tasyā lomāni tāvad varṣāṇi majjati ||
विक्रये चापहारे च ते दोषा वै स्मृताः प्रभो ॥ (५।२)
vikraye cāpahāre ca te doṣā vai smṛtāḥ prabho ||
अपहृत्य तु यो गां वै ब्राह्मणाय प्रयच्छति । (६।१)
apahṛtya tu yo gāṃ vai brāhmaṇāya prayacchati |
यावद् दाने फलं तस्यास्तावन्निरयम् ऋच्छति ॥ (६।२)
yāvad dāne phalaṃ tasyāstāvannirayam ṛcchati ||
सुवर्णं दक्षिणाम् आहुर् गोप्रदाने महाद्युते । (७।१)
suvarṇaṃ dakṣiṇām āhur gopradāne mahādyute |
सुवर्णं परमं ह्युक्तं दक्षिणार्थम् असंशयम् ॥ (७।२)
suvarṇaṃ paramaṃ hyuktaṃ dakṣiṇārtham asaṃśayam ||
गोप्रदानं तारयते सप्त पूर्वांस्तथा परान् । (८।१)
gopradānaṃ tārayate sapta pūrvāṃstathā parān |
सुवर्णं दक्षिणां दत्त्वा तावद् द्विगुणम् उच्यते ॥ (८।२)
suvarṇaṃ dakṣiṇāṃ dattvā tāvad dviguṇam ucyate ||
सुवर्णं पावनं शक्र पावनानां परं स्मृतम् ॥ (९।२)
suvarṇaṃ pāvanaṃ śakra pāvanānāṃ paraṃ smṛtam ||
एषा मे दक्षिणा प्रोक्ता समासेन महाद्युते ॥ (१०।२)
eṣā me dakṣiṇā proktā samāsena mahādyute ||
राघवो ऽपि प्रियभ्रात्रे लक्ष्मणाय यशस्विने । (१२।१)
rāghavo 'pi priyabhrātre lakṣmaṇāya yaśasvine |
ऋषिभ्यो लक्ष्मणेनोक्तम् अरण्ये वसता विभो ॥ (१२।२)
ṛṣibhyo lakṣmaṇenoktam araṇye vasatā vibho ||
दुर्धरं धारयामासू राजानश्चैव धार्मिकाः । (१३।२)
durdharaṃ dhārayāmāsū rājānaścaiva dhārmikāḥ |
य इदं ब्राह्मणो नित्यं वदेद् ब्राह्मणसंसदि । (१४।१)
ya idaṃ brāhmaṇo nityaṃ vaded brāhmaṇasaṃsadi |
तस्य लोकाः किलाक्षय्या दैवतैः सह नित्यदा । (१५।१)
tasya lokāḥ kilākṣayyā daivataiḥ saha nityadā |
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.