महाभारतMahābhārata

MBh, 13, 73

1754 of 1995 · 34 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

इन्द्र उवाच । (१।१)

indra uvāca

1.2१.२

जानन् यो गाम् अपहरेद् विक्रीयाद् वार्थकारणात् । (१।२)

jānan yo gām apahared vikrīyād vārthakāraṇāt |

1.3१.३

एतद् विज्ञातुम् इच्छामि का नु तस्य गतिर् भवेत् ॥ (१।३)

etad vijñātum icchāmi kā nu tasya gatir bhavet ||

2.1२.१

ब्रह्मोवाच । (२।१)

brahmovāca |

2.2२.२

भक्षार्थं विक्रयार्थं वा ये ऽपहारं हि कुर्वते । (२।२)

bhakṣārthaṃ vikrayārthaṃ vā ye 'pahāraṃ hi kurvate |

2.3२.३

दानार्थं वा ब्राह्मणाय तत्रेदं श्रूयतां फलम् ॥ (२।३)

dānārthaṃ vā brāhmaṇāya tatredaṃ śrūyatāṃ phalam ||

3.1३.१

विक्रयार्थं हि यो हिंस्याद् भक्षयेद् वा निरङ्कुशः । (३।१)

vikrayārthaṃ hi yo hiṃsyād bhakṣayed vā niraṅkuśaḥ |

3.2३.२

घातयानं हि पुरुषं ये ऽनुमन्येयुर् अर्थिनः ॥ (३।२)

ghātayānaṃ hi puruṣaṃ ye 'numanyeyur arthinaḥ ||

4.1४.१

घातकः खादको वापि तथा यश्चानुमन्यते । (४।१)

ghātakaḥ khādako vāpi tathā yaścānumanyate |

4.2४.२

यावन्ति तस्या लोमानि तावद् वर्षाणि मज्जति ॥ (४।२)

yāvanti tasyā lomāni tāvad varṣāṇi majjati ||

5.1५.१

ये दोषा यादृशाश्चैव द्विजयज्ञोपघातके । (५।१)

ye doṣā yādṛśāścaiva dvijayajñopaghātake |

5.2५.२

विक्रये चापहारे च ते दोषा वै स्मृताः प्रभो ॥ (५।२)

vikraye cāpahāre ca te doṣā vai smṛtāḥ prabho ||

6.1६.१

अपहृत्य तु यो गां वै ब्राह्मणाय प्रयच्छति । (६।१)

apahṛtya tu yo gāṃ vai brāhmaṇāya prayacchati |

6.2६.२

यावद् दाने फलं तस्यास्तावन्निरयम् ऋच्छति ॥ (६।२)

yāvad dāne phalaṃ tasyāstāvannirayam ṛcchati ||

7.1७.१

सुवर्णं दक्षिणाम् आहुर् गोप्रदाने महाद्युते । (७।१)

suvarṇaṃ dakṣiṇām āhur gopradāne mahādyute |

7.2७.२

सुवर्णं परमं ह्युक्तं दक्षिणार्थम् असंशयम् ॥ (७।२)

suvarṇaṃ paramaṃ hyuktaṃ dakṣiṇārtham asaṃśayam ||

8.1८.१

गोप्रदानं तारयते सप्त पूर्वांस्तथा परान् । (८।१)

gopradānaṃ tārayate sapta pūrvāṃstathā parān |

8.2८.२

सुवर्णं दक्षिणां दत्त्वा तावद् द्विगुणम् उच्यते ॥ (८।२)

suvarṇaṃ dakṣiṇāṃ dattvā tāvad dviguṇam ucyate ||

9.1९.१

सुवर्णं परमं दानं सुवर्णं दक्षिणा परा । (९।१)

suvarṇaṃ paramaṃ dānaṃ suvarṇaṃ dakṣiṇā parā |

9.2९.२

सुवर्णं पावनं शक्र पावनानां परं स्मृतम् ॥ (९।२)

suvarṇaṃ pāvanaṃ śakra pāvanānāṃ paraṃ smṛtam ||

10.1१०.१

कुलानां पावनं प्राहुर् जातरूपं शतक्रतो । (१०।१)

kulānāṃ pāvanaṃ prāhur jātarūpaṃ śatakrato |

10.2१०.२

एषा मे दक्षिणा प्रोक्ता समासेन महाद्युते ॥ (१०।२)

eṣā me dakṣiṇā proktā samāsena mahādyute ||

11.1११.१

भीष्म उवाच । (११।१)

bhīṣma uvāca

11.2११.२

एतत् पितामहेनोक्तम् इन्द्राय भरतर्षभ । (११।२)

etat pitāmahenoktam indrāya bharatarṣabha |

11.3११.३

इन्द्रो दशरथायाह रामायाह पिता तथा ॥ (११।३)

indro daśarathāyāha rāmāyāha pitā tathā ||

12.1१२.१

राघवो ऽपि प्रियभ्रात्रे लक्ष्मणाय यशस्विने । (१२।१)

rāghavo 'pi priyabhrātre lakṣmaṇāya yaśasvine |

12.2१२.२

ऋषिभ्यो लक्ष्मणेनोक्तम् अरण्ये वसता विभो ॥ (१२।२)

ṛṣibhyo lakṣmaṇenoktam araṇye vasatā vibho ||

13.1१३.१

पारंपर्यागतं चेदम् ऋषयः संशितव्रताः । (१३।१)

pāraṃparyāgataṃ cedam ṛṣayaḥ saṃśitavratāḥ |

13.2१३.२

दुर्धरं धारयामासू राजानश्चैव धार्मिकाः । (१३।२)

durdharaṃ dhārayāmāsū rājānaścaiva dhārmikāḥ |

13.3१३.३

उपाध्यायेन गदितं मम चेदं युधिष्ठिर ॥ (१३।३)

upādhyāyena gaditaṃ mama cedaṃ yudhiṣṭhira ||

14.1१४.१

य इदं ब्राह्मणो नित्यं वदेद् ब्राह्मणसंसदि । (१४।१)

ya idaṃ brāhmaṇo nityaṃ vaded brāhmaṇasaṃsadi |

14.2१४.२

यज्ञेषु गोप्रदानेषु द्वयोर् अपि समागमे ॥ (१४।२)

yajñeṣu gopradāneṣu dvayor api samāgame ||

15.1१५.१

तस्य लोकाः किलाक्षय्या दैवतैः सह नित्यदा । (१५।१)

tasya lokāḥ kilākṣayyā daivataiḥ saha nityadā |

15.2१५.२

इति ब्रह्मा स भगवान् उवाच परमेश्वरः ॥ (१५।२)

iti brahmā sa bhagavān uvāca parameśvaraḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 13, 73

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit