महाभारतMahābhārata

MBh, 3, 162

460 of 1995 · 33 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशम्पायन उवाच । (१।१)

vaiśampāyana uvāca

1.2१.२

एतस्मिन्न् एव काले तु सर्ववादित्रनिस्वनः । (१।२)

etasminn eva kāle tu sarvavāditranisvanaḥ |

1.3१.३

बभूव तुमुलः शब्दस् त्वन्तरिक्षे दिवौकसाम् ॥ (१।३)

babhūva tumulaḥ śabdas tvantarikṣe divaukasām ||

2.1२.१

रथनेमिस्वनश्चैव घण्टाशब्दश्च भारत । (२।१)

rathanemisvanaścaiva ghaṇṭāśabdaśca bhārata |

2.2२.२

पृथग् व्यालमृगाणां च पक्षिणां चैव सर्वशः ॥ (२।२)

pṛthag vyālamṛgāṇāṃ ca pakṣiṇāṃ caiva sarvaśaḥ ||

3.1३.१

तं समन्ताद् अनुययुर् गन्धर्वाप्सरसस् तथा । (३।१)

taṃ samantād anuyayur gandharvāpsarasas tathā |

3.2३.२

विमानैः सूर्यसंकाशैर् देवराजम् अरिंदमम् ॥ (३।२)

vimānaiḥ sūryasaṃkāśair devarājam ariṃdamam ||

4.1४.१

ततः स हरिभिर् युक्तं जाम्बूनदपरिष्कृतम् । (४।१)

tataḥ sa haribhir yuktaṃ jāmbūnadapariṣkṛtam |

4.2४.२

मेघनादिनम् आरुह्य श्रिया परमया ज्वलन् ॥ (४।२)

meghanādinam āruhya śriyā paramayā jvalan ||

5.1५.१

पार्थान् अभ्याजगामाशु देवराजः पुरंदरः । (५।१)

pārthān abhyājagāmāśu devarājaḥ puraṃdaraḥ |

5.2५.२

आगत्य च सहस्राक्षो रथाद् अवरुरोह वै ॥ (५।२)

āgatya ca sahasrākṣo rathād avaruroha vai ||

6.1६.१

तं दृष्ट्वैव महात्मानं धर्मराजो युधिष्ठिरः । (६।१)

taṃ dṛṣṭvaiva mahātmānaṃ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ |

6.2६.२

भ्रातृभिः सहितः श्रीमान् देवराजम् उपागमत् ॥ (६।२)

bhrātṛbhiḥ sahitaḥ śrīmān devarājam upāgamat ||

7.1७.१

पूजयामास चैवाथ विधिवद् भूरिदक्षिणः । (७।१)

pūjayāmāsa caivātha vidhivad bhūridakṣiṇaḥ |

7.2७.२

यथार्हम् अमितात्मानं विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ (७।२)

yathārham amitātmānaṃ vidhidṛṣṭena karmaṇā ||

8.1८.१

धनंजयश्च तेजस्वी प्रणिपत्य पुरंदरम् । (८।१)

dhanaṃjayaśca tejasvī praṇipatya puraṃdaram |

8.2८.२

भृत्यवत् प्रणतस् तस्थौ देवराजसमीपतः ॥ (८।२)

bhṛtyavat praṇatas tasthau devarājasamīpataḥ ||

9.1९.१

आप्यायत महातेजाः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः । (९।१)

āpyāyata mahātejāḥ kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ |

9.2९.२

धनंजयम् अभिप्रेक्ष्य विनीतं स्थितम् अन्तिके ॥ (९।२)

dhanaṃjayam abhiprekṣya vinītaṃ sthitam antike ||

10.1१०.१

जटिलं देवराजस्य तपोयुक्तम् अकल्मषम् । (१०।१)

jaṭilaṃ devarājasya tapoyuktam akalmaṣam |

10.2१०.२

हर्षेण महताविष्टः फल्गुनस्याथ दर्शनात् ॥ (१०।२)

harṣeṇa mahatāviṣṭaḥ phalgunasyātha darśanāt ||

11.1११.१

तं तथादीनमनसं राजानं हर्षसंप्लुतम् । (११।१)

taṃ tathādīnamanasaṃ rājānaṃ harṣasaṃplutam |

11.2११.२

उवाच वचनं धीमान् देवराजः पुरंदरः ॥ (११।२)

uvāca vacanaṃ dhīmān devarājaḥ puraṃdaraḥ ||

12.1१२.१

त्वम् इमां पृथिवीं राजन् प्रशासिष्यसि पाण्डव । (१२।१)

tvam imāṃ pṛthivīṃ rājan praśāsiṣyasi pāṇḍava |

12.2१२.२

स्वस्ति प्राप्नुहि कौन्तेय काम्यकं पुनर् आश्रमम् ॥ (१२।२)

svasti prāpnuhi kaunteya kāmyakaṃ punar āśramam ||

13.1१३.१

अस्त्राणि लब्धानि च पाण्डवेन सर्वाणि मत्तः प्रयतेन राजन् । (१३।१)

astrāṇi labdhāni ca pāṇḍavena sarvāṇi mattaḥ prayatena rājan |

13.2१३.२

कृतप्रियश् चास्मि धनंजयेन जेतुं न शक्यस् त्रिभिर् एष लोकैः ॥ (१३।२)

kṛtapriyaś cāsmi dhanaṃjayena jetuṃ na śakyas tribhir eṣa lokaiḥ ||

14.1१४.१

एवम् उक्त्वा सहस्राक्षः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् । (१४।१)

evam uktvā sahasrākṣaḥ kuntīputraṃ yudhiṣṭhiram |

14.2१४.२

जगाम त्रिदिवं हृष्टः स्तूयमानो महर्षिभिः ॥ (१४।२)

jagāma tridivaṃ hṛṣṭaḥ stūyamāno maharṣibhiḥ ||

15.1१५.१

धनेश्वरगृहस्थानां पाण्डवानां समागमम् । (१५।१)

dhaneśvaragṛhasthānāṃ pāṇḍavānāṃ samāgamam |

15.2१५.२

शक्रेण य इमं विद्वान् अधीयीत समाहितः ॥ (१५।२)

śakreṇa ya imaṃ vidvān adhīyīta samāhitaḥ ||

16.1१६.१

संवत्सरं ब्रह्मचारी नियतः संशितव्रतः । (१६।१)

saṃvatsaraṃ brahmacārī niyataḥ saṃśitavrataḥ |

16.2१६.२

स जीवेत निराबाधः सुसुखी शरदां शतम् ॥ (१६।२)

sa jīveta nirābādhaḥ susukhī śaradāṃ śatam ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 3, 162

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit