शौनक उवाच । (१।१)

पुराणम् अखिलं तात पिता ते ऽधीतवान् पुरा । (१।२)

भारताध्ययनं सर्वं कृष्णद्वैपायनात् तदा । (१।३)

कच्चित् त्वम् अपि तत् सर्वम् अधीषे लोमहर्षणे ॥ (१।४)

पुराणे हि कथा दिव्या आदिवंशाश्च धीमताम् । (२।१)

कथ्यन्ते ताः पुरास्माभिः श्रुताः पूर्वं पितुस्तव ॥ (२।२)

तत्र वंशम् अहं पूर्वं श्रोतुम् इच्छामि भार्गवम् । (३।१)

कथयस्व कथाम् एतां कल्याः स्म श्रवणे तव ॥ (३।२)

सूत उवाच । (४।१)

यद् अधीतं पुरा सम्यग् द्विजश्रेष्ठ महात्मभिः । (४।२)

वैशम्पायनविप्राद्यैस्तैश् चापि कथितं पुरा ॥ (४।३)

यद् अधीतं च पित्रा मे सम्यक् चैव ततो मया । (५।१)

तत् तावच्छृणु यो देवैः सेन्द्रैः साग्निमरुद्गणैः । (५।२)

पूजितः प्रवरो वंशो भृगूणां भृगुनन्दन ॥ (५।३)

इमं वंशम् अहं ब्रह्मन् भार्गवं ते महामुने । (६।१)

निगदामि कथायुक्तं पुराणाश्रयसंयुतम् । (६।२)

शृणुष्वावहितो ब्रह्मन् पुराणे यच्छ्रुतं मया । (६।३)

भृगुर् महर्षिर् भगवान् ब्रह्मणा वै स्वयंभुवा । (६।४)

वरुणस्य क्रतौ जातः पावकाद् इति नः श्रुतम् । (६।५)

भृगोर् बभूवुः षट् पुत्रास्तपसा भावितात्मनः । (६।६)

कविश्च च्यवनश्चैव शङ्खलश्च महातपाः । (६।७)

सुरश्मिः सप्तरश्मिश्च वितथश्च महातपाः । (६।८)

वीतहव्यस्य तनयः स्मृतो गृत्समदः प्रभुः । (६।९)

गृत्सस्यापि सुतस्त्वस्य ब्रह्मन् सावेदसो ऽभवत् । (६।१०)

सावेदस्य तु पुत्रो ऽभूद् ऊर्वः श्रुतवतां वरः । (६।११)

ऊर्वस्य तु विहव्यो ऽभूद् ब्रह्मसूनुर् महात्मनः । (६।१२)

विहव्यस्य तु दायादो विहरः कीर्तिमान् स्मृतः । (६।१३)

विहरस्यात्मवान् पुत्रो वत्सश्चाधिरथः स्मृतः । (६।१४)

वत्सस्यापि विनिन्दस्तु सूनुर् आसीन् महातपाः । (६।१५)

भृगोर् विनिन्दस्य सुतः सद्यो नाम बभूव ह । (६।१६)

सद्यस्याप्यात्मजो ब्रह्मन् वित्तो नाम सुवीर्यवान् । (६।१७)

वित्तस्य तु महातेजा बभूव च श्रुतश्रवाः । (६।१८)

श्रुतश्रवसस्तु सूनुर् बभूव तपवान् प्रभो । (६।१९)

तपसस्तु महातेजाः प्रकाशस्तनयो ऽभवत् । (६।२०)

ऊर्ध्वः प्रकाशस्य सुतो ब्रह्मर्षिर् ब्रह्मवित्तमः । (६।२१)

ब्रह्मसृष्टो मतो येन येन पूर्वं महात्मना । (६।२२)

ऊर्ध्वस्य चैव वागिन्द्रो वागिन्द्रो ब्रह्मवादिनः । (६।२३)

ऋचीकस्तस्य तनयो ब्रह्मसूनुर् महातपाः । (६।२४)

जमदग्निः सुतस्तस्य जज्ञे जनकसंनिभः । (६।२५)

जमदग्नेस्तु वै पञ्च आसन् पुत्रा महात्मनः । (६।२६)

रुमण्वांश्च सुषेणश्च वसुर् विश्वावसुस्तथा । (६।२७)

रामस्तस्य जघन्यो ऽभून् महास्त्रो रेणुकासुतः । (६।२८)

त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवी येन निःक्षत्रिया कृता ॥ (६।२९)

भृगोः सुदयितः पुत्रश्च्यवनो नाम भार्गवः । (७।१)

च्यवनस्यापि दायादः प्रमतिर् नाम धार्मिकः । (७।२)

प्रमतेर् अप्यभूत् पुत्रो घृताच्यां रुरुर् इत्युत ॥ (७।३)

रुरोर् अपि सुतो जज्ञे शुनको वेदपारगः । (८।१)

प्रमद्वरायां धर्मात्मा तव पूर्वपितामहात् ॥ (८।२)

तपस्वी च यशस्वी च श्रुतवान् ब्रह्मवित्तमः । (९।१)

धर्मिष्ठः सत्यवादी च नियतो नियतेन्द्रियः ॥ (९।२)

शौनक उवाच । (१०।१)

सूतपुत्र यथा तस्य भार्गवस्य महात्मनः । (१०।२)

च्यवनत्वं परिख्यातं तन् ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ (१०।३)

सूत उवाच । (११।१)

भृगोः सुदयिता भार्या पुलोमेत्यभिविश्रुता । (११।२)

तस्यां गर्भः समभवद् भृगोर् वीर्यसमुद्भवः ॥ (११।३)

तस्मिन् गर्भे संभृते ऽथ पुलोमायां भृगूद्वह । (१२।१)

समये समशीलिन्यां धर्मपत्न्यां यशस्विनः ॥ (१२।२)

अभिषेकाय निष्क्रान्ते भृगौ धर्मभृतां वरे । (१३।१)

आश्रमं तस्य रक्षो ऽथ पुलोमाभ्याजगाम ह ॥ (१३।२)

तं प्रविश्याश्रमं दृष्ट्वा भृगोर् भार्याम् अनिन्दिताम् । (१४।१)

हृच्छयेन समाविष्टो विचेताः समपद्यत ॥ (१४।२)

अभ्यागतं तु तद् रक्षः पुलोमा चारुदर्शना । (१५।१)

न्यमन्त्रयत वन्येन फलमूलादिना तदा ॥ (१५।२)

तां तु रक्षस्ततो ब्रह्मन् हृच्छयेनाभिपीडितम् । (१६।१)

दृष्ट्वा हृष्टम् अभूत् तत्र जिहीर्षुस्ताम् अनिन्दिताम् । (१६।२)

जातम् इत्यब्रवीत् कार्यं जिहीर्षुर् मुदितः शुभाम् । (१६।३)

सा हि पूर्वं वृता तेन पुलोम्ना तु शुचिस्मिता । (१६।४)

तां तु प्रादात् पिता पश्चाद् भृगवे शास्त्रवत् तदा । (१६।५)

तस्य तत् किल्बिषं नित्यं हृदि वर्तति भार्गव । (१६।६)

इदम् अन्तरम् इत्येवं हर्तुं चक्रे मनस्तदा ॥ (१६।७)

अथाग्निशरणे ऽपश्यज्ज्वलितं जातवेदसम् । (१७।१)

तम् अपृच्छत् ततो रक्षः पावकं ज्वलितं तदा ॥ (१७।२)

शंस मे कस्य भार्येयम् अग्ने पृष्ट ऋतेन वै । (१८।१)

सत्यस्त्वम् असि सत्यं मे वद पावक पृच्छते ॥ (१८।२)

मया हीयं पूर्ववृता भार्यार्थे वरवर्णिनी । (१९।१)

पश्चात् त्विमां पिता प्रादाद् भृगवे ऽनृतकारिणे ॥ (१९।२)

सेयं यदि वरारोहा भृगोर् भार्या रहोगता । (२०।१)

तथा सत्यं समाख्याहि जिहीर्षाम्याश्रमाद् इमाम् ॥ (२०।२)

मन्युर् हि हृदयं मे ऽद्य प्रदहन्न् इव तिष्ठति । (२१।१)

मत्पूर्वभार्यां यद् इमां भृगुः प्राप सुमध्यमाम् । (२१।२)

असंमतं कृतं मे ऽद्य हरिष्याम्याश्रमाद् इमाम् ॥ (२१।३)

तद् रक्ष एवम् आमन्त्र्य ज्वलितं जातवेदसम् । (२२।१)

शङ्कमानो भृगोर् भार्यां पुनः पुनर् अपृच्छत ॥ (२२।२)

त्वम् अग्ने सर्वभूतानाम् अन्तश्चरसि नित्यदा । (२३।१)

साक्षिवत् पुण्यपापेषु सत्यं ब्रूहि कवे वचः ॥ (२३।२)

मत्पूर्वभार्यापहृता भृगुणानृतकारिणा । (२४।१)

सेयं यदि तथा मे त्वं सत्यम् आख्यातुम् अर्हसि ॥ (२४।२)

श्रुत्वा त्वत्तो भृगोर् भार्यां हरिष्याम्यहम् आश्रमात् । (२५।१)

जातवेदः पश्यतस्ते वद सत्यां गिरं मम ॥ (२५।२)

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा सप्तार्चिर् दुःखितो भृशम् । (२६।१)

सत्यं वदामि यदि मे शापः स्याद् ब्रह्मवित्तमात् । (२६।२)

असत्यं चेद् अहं ब्रूवे पतिष्ये नरकान् क्रमात् । (२६।३)

भीतो ऽनृताच्च शापाच्च भृगोर् इत्यब्रवीच्छनैः । (२६।४)

अग्निर् उवाच । (२६।५)

त्वया वृता पुलोमेयं पूर्वं दानवनन्दन । (२६।६)

किं त्वियं विधिना पूर्वं मन्त्रवन् न वृता त्वया । (२६।७)

पित्रा तु भृगवे दत्ता पुलोमेयं यशस्विनी । (२६।८)

ददाति न पिता तुभ्यं वरलोभान् महायशाः । (२६।९)

अथेमां वेददृष्टेन कर्मणा विधिपूर्वकम् । (२६।१०)

भार्याम् ऋषिर् भृगुः प्राप मां पुरस्कृत्य दानव । (२६।११)

सेयम् इत्यवगच्छामि नानृतं वक्तुम् उत्सहे । (२६।१२)

नानृतं हि सदा लोके पूज्यते दानवोत्तम ॥ (२६।१३)