जनमेजय उवाच । (१।१)

वनवासं गते विप्र धृतराष्ट्रे महीपतौ । (१।२)

सभार्ये नृपशार्दूले वध्वा कुन्त्या समन्विते ॥ (१।३)

विदुरे चापि संसिद्धे धर्मराजं व्यपाश्रिते । (२।१)

वसत्सु पाण्डुपुत्रेषु सर्वेष्वाश्रममण्डले ॥ (२।२)

यत् तद् आश्चर्यम् इति वै करिष्यामीत्युवाच ह । (३।१)

व्यासः परमतेजस्वी महर्षिस्तद् वदस्व मे ॥ (३।२)

वनवासे च कौरव्यः कियन्तं कालम् अच्युतः । (४।१)

युधिष्ठिरो नरपतिर् न्यवसत् सजनो द्विज ॥ (४।२)

किमाहाराश्च ते तत्र ससैन्या न्यवसन् प्रभो । (५।१)

सान्तःपुरा महात्मान इति तद् ब्रूहि मे ऽनघ ॥ (५।२)

वैशंपायन उवाच । (६।१)

ते ऽनुज्ञातास्तदा राजन् कुरुराजेन पाण्डवाः । (६।२)

विविधान्यन्नपानानि विश्राम्यानुभवन्ति ते ॥ (६।३)

मासम् एकं विजह्रुस्ते ससैन्यान्तःपुरा वने । (७।१)

अथ तत्रागमद् व्यासो यथोक्तं ते मयानघ ॥ (७।२)

तथा तु तेषां सर्वेषां कथाभिर् नृपसंनिधौ । (८।१)

व्यासम् अन्वासतां राजन्न् आजग्मुर् मुनयो ऽपरे ॥ (८।२)

नारदः पर्वतश्चैव देवलश्च महातपाः । (९।१)

विश्वावसुस्तुम्बुरुश्च चित्रसेनश्च भारत ॥ (९।२)

तेषाम् अपि यथान्यायं पूजां चक्रे महामनाः । (१०।१)

धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञातः कुरुराजो युधिष्ठिरः ॥ (१०।२)

निषेदुस्ते ततः सर्वे पूजां प्राप्य युधिष्ठिरात् । (११।१)

आसनेष्वथ पुण्येषु बर्हिष्केषु वरेषु च ॥ (११।२)

तेषु तत्रोपविष्टेषु स तु राजा महामतिः । (१२।१)

पाण्डुपुत्रैः परिवृतो निषसाद कुरूद्वहः ॥ (१२।२)

गान्धारी चैव कुन्ती च द्रौपदी सात्वती तथा । (१३।१)

स्त्रियश्चान्यास्तथान्याभिः सहोपविविशुस्ततः ॥ (१३।२)

तेषां तत्र कथा दिव्या धर्मिष्ठाश्चाभवन्नृप । (१४।१)

ऋषीणां च पुराणानां देवासुरविमिश्रिताः ॥ (१४।२)

ततः कथान्ते व्यासस्तं प्रज्ञाचक्षुषम् ईश्वरम् । (१५।१)

प्रोवाच वदतां श्रेष्ठः पुनर् एव स तद् वचः । (१५।२)

प्रीयमाणो महातेजाः सर्ववेदविदां वरः ॥ (१५।३)

विदितं मम राजेन्द्र यत् ते हृदि विवक्षितम् । (१६।१)

दह्यमानस्य शोकेन तव पुत्रकृतेन वै ॥ (१६।२)

गान्धार्याश्चैव यद् दुःखं हृदि तिष्ठति पार्थिव । (१७।१)

कुन्त्याश्च यन्महाराज द्रौपद्याश्च हृदि स्थितम् ॥ (१७।२)

यच्च धारयते तीव्रं दुःखं पुत्रविनाशजम् । (१८।१)

सुभद्रा कृष्णभगिनी तच्चापि विदितं मम ॥ (१८।२)

श्रुत्वा समागमम् इमं सर्वेषां वस्ततो नृप । (१९।१)

संशयच्छेदनायाहं प्राप्तः कौरवनन्दन ॥ (१९।२)

इमे च देवगन्धर्वाः सर्वे चैव महर्षयः । (२०।१)

पश्यन्तु तपसो वीर्यम् अद्य मे चिरसंभृतम् ॥ (२०।२)

तद् उच्यतां महाबाहो कं कामं प्रदिशामि ते । (२१।१)

प्रवणो ऽस्मि वरं दातुं पश्य मे तपसो बलम् ॥ (२१।२)

एवम् उक्तः स राजेन्द्रो व्यासेनामितबुद्धिना । (२२।१)

मुहूर्तम् इव संचिन्त्य वचनायोपचक्रमे ॥ (२२।२)

धन्यो ऽस्म्यनुगृहीतो ऽस्मि सफलं जीवितं च मे । (२३।१)

यन्मे समागमो ऽद्येह भवद्भिः सह साधुभिः ॥ (२३।२)

अद्य चाप्यवगच्छामि गतिम् इष्टाम् इहात्मनः । (२४।१)

भवद्भिर् ब्रह्मकल्पैर् यत् समेतो ऽहं तपोधनाः ॥ (२४।२)

दर्शनाद् एव भवतां पूतो ऽहं नात्र संशयः । (२५।१)

विद्यते न भयं चापि परलोकान्ममानघाः ॥ (२५।२)

किं तु तस्य सुदुर्बुद्धेर् मन्दस्यापनयैर् भृशम् । (२६।१)

दूयते मे मनो नित्यं स्मरतः पुत्रगृद्धिनः ॥ (२६।२)

अपापाः पाण्डवा येन निकृताः पापबुद्धिना । (२७।१)

घातिता पृथिवी चेयं सहसा सनरद्विपा ॥ (२७।२)

राजानश्च महात्मानो नानाजनपदेश्वराः । (२८।१)

आगम्य मम पुत्रार्थे सर्वे मृत्युवशं गताः ॥ (२८।२)

ये ते पुत्रांश्च दाराश्च प्राणांश्च मनसः प्रियान् । (२९।१)

परित्यज्य गताः शूराः प्रेतराजनिवेशनम् ॥ (२९।२)

का नु तेषां गतिर् ब्रह्मन्मित्रार्थे ये हता मृधे । (३०।१)

तथैव पुत्रपौत्राणां मम ये निहता युधि ॥ (३०।२)

दूयते मे मनो ऽभीक्ष्णं घातयित्वा महाबलम् । (३१।१)

भीष्मं शांतनवं वृद्धं द्रोणं च द्विजसत्तमम् ॥ (३१।२)

मम पुत्रेण मूढेन पापेन सुहृदद्विषा । (३२।१)

क्षयं नीतं कुलं दीप्तं पृथिवीराज्यम् इच्छता ॥ (३२।२)

एतत् सर्वम् अनुस्मृत्य दह्यमानो दिवानिशम् । (३३।१)

न शान्तिम् अधिगच्छामि दुःखशोकसमाहतः । (३३।२)

इति मे चिन्तयानस्य पितः शर्म न विद्यते ॥ (३३।३)