मार्कण्डेय उवाच । (१।१)

मारीचस् त्वथ संभ्रान्तो दृष्ट्वा रावणम् आगतम् । (१।२)

पूजयामास सत्कारैः फलमूलादिभिस् तथा ॥ (१।३)

विश्रान्तं चैनम् आसीनम् अन्वासीनः स राक्षसः । (२।१)

उवाच प्रश्रितं वाक्यं वाक्यज्ञो वाक्यकोविदम् ॥ (२।२)

न ते प्रकृतिमान् वर्णः कच्चित् क्षेमं पुरे तव । (३।१)

कच्चित् प्रकृतयः सर्वा भजन्ते त्वां यथा पुरा ॥ (३।२)

किम् इहागमने चापि कार्यं ते राक्षसेश्वर । (४।१)

कृतम् इत्येव तद् विद्धि यद्यपि स्यात् सुदुष्करम् ॥ (४।२)

शशंस रावणस्तस्मै तत् सर्वं रामचेष्टितम् । (५।१)

मारीचस् त्वब्रवीच्छ्रुत्वा समासेनैव रावणम् ॥ (५।२)

अलं ते रामम् आसाद्य वीर्यज्ञो ह्यस्मि तस्य वै । (६।१)

बाणवेगं हि कस्तस्य शक्तः सोढुं महात्मनः ॥ (६।२)

प्रव्रज्यायां हि मे हेतुः स एव पुरुषर्षभः । (७।१)

विनाशमुखम् एतत् ते केनाख्यातं दुरात्मना ॥ (७।२)

तम् उवाचाथ सक्रोधो रावणः परिभर्त्सयन् । (८।१)

अकुर्वतो ऽस्मद्वचनं स्यान्मृत्युर् अपि ते ध्रुवम् ॥ (८।२)

मारीचश्चिन्तयामास विशिष्टान् मरणं वरम् । (९।१)

अवश्यं मरणे प्राप्ते करिष्याम्यस्य यन् मतम् ॥ (९।२)

ततस् तं प्रत्युवाचाथ मारीचो राक्षसेश्वरम् । (१०।१)

किं ते साह्यं मया कार्यं करिष्याम्यवशो ऽपि तत् ॥ (१०।२)

तम् अब्रवीद् दशग्रीवो गच्छ सीतां प्रलोभय । (११।१)

रत्नशृङ्गो मृगो भूत्वा रत्नचित्रतनूरुहः ॥ (११।२)

ध्रुवं सीता समालक्ष्य त्वां रामं चोदयिष्यति । (१२।१)

अपक्रान्ते च काकुत्स्थे सीता वश्या भविष्यति ॥ (१२।२)

ताम् आदायापनेष्यामि ततः स न भविष्यति । (१३।१)

भार्यावियोगाद् दुर्बुद्धिर् एतत् साह्यं कुरुष्व मे ॥ (१३।२)

इत्येवम् उक्तो मारीचः कृत्वोदकम् अथात्मनः । (१४।१)

रावणं पुरतो यान्तम् अन्वगच्छत् सुदुःखितः ॥ (१४।२)

ततस् तस्याश्रमं गत्वा रामस्याक्लिष्टकर्मणः । (१५।१)

चक्रतुस् तत् तथा सर्वम् उभौ यत् पूर्वमन्त्रितम् ॥ (१५।२)

रावणस् तु यतिर् भूत्वा मुण्डः कुण्डी त्रिदण्डधृक् । (१६।१)

मृगश्च भूत्वा मारीचस् तं देशम् उपजग्मतुः ॥ (१६।२)

दर्शयामास वैदेहीं मारीचो मृगरूपधृक् । (१७।१)

चोदयामास तस्यार्थे सा रामं विधिचोदिता ॥ (१७।२)

रामस्तस्याः प्रियं कुर्वन् धनुर् आदाय सत्वरः । (१८।१)

रक्षार्थे लक्ष्मणं न्यस्य प्रययौ मृगलिप्सया ॥ (१८।२)

स धन्वी बद्धतूणीरः खड्गगोधाङ्गुलित्रवान् । (१९।१)

अन्वधावन् मृगं रामो रुद्रस् तारामृगं यथा ॥ (१९।२)

सो ऽन्तर्हितः पुनस् तस्य दर्शनं राक्षसो व्रजन् । (२०।१)

चकर्ष महद् अध्वानं रामस्तं बुबुधे ततः ॥ (२०।२)

निशाचरं विदित्वा तं राघवः प्रतिभानवान् । (२१।१)

अमोघं शरम् आदाय जघान मृगरूपिणम् ॥ (२१।२)

स रामबाणाभिहतः कृत्वा रामस्वरं तदा । (२२।१)

हा सीते लक्ष्मणेत्येवं चुक्रोशार्तस्वरेण ह ॥ (२२।२)

शुश्राव तस्य वैदेही ततस् तां करुणां गिरम् । (२३।१)

सा प्राद्रवद् यतः शब्दस् ताम् उवाचाथ लक्ष्मणः ॥ (२३।२)

अलं ते शङ्कया भीरु को रामं विषहिष्यति । (२४।१)

मुहूर्ताद् द्रक्ष्यसे रामम् आगतं तं शुचिस्मिते ॥ (२४।२)

इत्युक्त्वा सा प्ररुदती पर्यशङ्कत देवरम् । (२५।१)

हता वै स्त्रीस्वभावेन शुद्धचारित्रभूषणम् ॥ (२५।२)

सा तं परुषम् आरब्धा वक्तुं साध्वी पतिव्रता । (२६।१)

नैष कालो भवेन्मूढ यं त्वं प्रार्थयसे हृदा ॥ (२६।२)

अप्यहं शस्त्रम् आदाय हन्याम् आत्मानम् आत्मना । (२७।१)

पतेयं गिरिशृङ्गाद् वा विशेयं वा हुताशनम् ॥ (२७।२)

रामं भर्तारम् उत्सृज्य न त्वहं त्वां कथंचन । (२८।१)

निहीनम् उपतिष्ठेयं शार्दूली क्रोष्टुकं यथा ॥ (२८।२)

एतादृशं वचः श्रुत्वा लक्ष्मणः प्रियराघवः । (२९।१)

पिधाय कर्णौ सद्वृत्तः प्रस्थितो येन राघवः । (२९।२)

स रामस्य पदं गृह्य प्रससार धनुर्धरः ॥ (२९।३)

एतस्मिन्न् अन्तरे रक्षो रावणः प्रत्यदृश्यत । (३०।१)

अभव्यो भव्यरूपेण भस्मच्छन्न इवानलः । (३०।२)

यतिवेषप्रतिच्छन्नो जिहीर्षुस् ताम् अनिन्दिताम् ॥ (३०।३)

सा तम् आलक्ष्य सम्प्राप्तं धर्मज्ञा जनकात्मजा । (३१।१)

निमन्त्रयामास तदा फलमूलाशनादिभिः ॥ (३१।२)

अवमन्य स तत् सर्वं स्वरूपं प्रतिपद्य च । (३२।१)

सान्त्वयामास वैदेहीम् इति राक्षसपुंगवः ॥ (३२।२)

सीते राक्षसराजो ऽहं रावणो नाम विश्रुतः । (३३।१)

मम लङ्का पुरी नाम्ना रम्या पारे महोदधेः ॥ (३३।२)

तत्र त्वं वरनारीषु शोभिष्यसि मया सह । (३४।१)

भार्या मे भव सुश्रोणि तापसं त्यज राघवम् ॥ (३४।२)

एवमादीनि वाक्यानि श्रुत्वा सीताथ जानकी । (३५।१)

पिधाय कर्णौ सुश्रोणी मैवम् इत्यब्रवीद् वचः ॥ (३५।२)

प्रपतेद् द्यौः सनक्षत्रा पृथिवी शकलीभवेत् । (३६।१)

शैत्यम् अग्निरियान् नाहं त्यजेयं रघुनन्दनम् ॥ (३६।२)

कथं हि भिन्नकरटं पद्मिनं वनगोचरम् । (३७।१)

उपस्थाय महानागं करेणुः सूकरं स्पृशेत् ॥ (३७।२)

कथं हि पीत्वा माध्वीकं पीत्वा च मधुमाधवीम् । (३८।१)

लोभं सौवीरके कुर्यान् नारी काचिद् इति स्मरे ॥ (३८।२)

इति सा तं समाभाष्य प्रविवेशाश्रमं पुनः । (३९।१)

ताम् अनुद्रुत्य सुश्रोणीं रावणः प्रत्यषेधयत् ॥ (३९।२)

भर्त्सयित्वा तु रूक्षेण स्वरेण गतचेतनाम् । (४०।१)

मूर्धजेषु निजग्राह खम् उपाचक्रमे ततः ॥ (४०।२)

तां ददर्श तदा गृध्रो जटायुर्गिरिगोचरः । (४१।१)

रुदतीं राम रामेति ह्रियमाणां तपस्विनीम् ॥ (४१।२)