संजय उवाच । (१।१)

ततो दुर्योधनो राजा द्रोणेनैवं प्रचोदितः । (१।२)

अमर्षवशम् आपन्नो युद्धायैव मनो दधे ॥ (१।३)

अब्रवीच्च तदा कर्णं पुत्रो दुर्योधनस्तव । (२।१)

पश्य कृष्णसहायेन पाण्डवेन किरीटिना । (२।२)

आचार्यविहितं व्यूहं भिन्नं देवैः सुदुर्भिदम् ॥ (२।३)

तव व्यायच्छमानस्य द्रोणस्य च महात्मनः । (३।१)

मिषतां योधमुख्यानां सैन्धवो विनिपातितः ॥ (३।२)

पश्य राधेय राजानः पृथिव्यां प्रवरा युधि । (४।१)

पार्थेनैकेन निहताः सिंहेनेवेतरा मृगाः ॥ (४।२)

मम व्यायच्छमानस्य समरे शत्रुसूदन । (५।१)

अल्पावशेषं सैन्यं मे कृतं शक्रात्मजेन ह ॥ (५।२)

कथं ह्यनिच्छमानस्य द्रोणस्य युधि फल्गुनः । (६।१)

भिन्द्यात् सुदुर्भिदं व्यूहं यतमानो ऽपि संयुगे ॥ (६।२)

प्रियो हि फल्गुनो नित्यम् आचार्यस्य महात्मनः । (७।१)

ततो ऽस्य दत्तवान् द्वारं नयुद्धेनारिमर्दन ॥ (७।२)

अभयं सैन्धवस्याजौ दत्त्वा द्रोणः परंतपः । (८।१)

प्रादात् किरीटिने द्वारं पश्य निर्गुणतां मम ॥ (८।२)

यद्यदास्यम् अनुज्ञां वै पूर्वम् एव गृहान् प्रति । (९।१)

सिन्धुराजस्य समरे नाभविष्यज्जनक्षयः ॥ (९।२)

जयद्रथो जीवितार्थी गच्छमानो गृहान् प्रति । (१०।१)

मयानार्येण संरुद्धो द्रोणात् प्राप्याभयं रणे ॥ (१०।२)

अद्य मे भ्रातरः क्षीणाश्चित्रसेनादयो युधि । (११।१)

भीमसेनं समासाद्य पश्यतां नो दुरात्मनाम् ॥ (११।२)

कर्ण उवाच । (१२।१)

आचार्यं मा विगर्हस्व शक्त्या युध्यत्यसौ द्विजः । (१२।२)

अजय्यान् पाण्डवान्मन्ये द्रोणेनास्त्रविदा मृधे ॥ (१२।३)

तथा ह्येनम् अतिक्रम्य प्रविष्टः श्वेतवाहनः । (१३।१)

दैवदृष्टो ऽन्यथाभावो न मन्ये विद्यते क्वचित् ॥ (१३।२)

ततो नो युध्यमानानां परं शक्त्या सुयोधन । (१४।१)

सैन्धवो निहतो राजन् दैवम् अत्र परं स्मृतम् ॥ (१४।२)

परं यत्नं कुर्वतां च त्वया सार्धं रणाजिरे । (१५।१)

हत्वास्माकं पौरुषं हि दैवं पश्चात् करोति नः । (१५।२)

सततं चेष्टमानानां निकृत्या विक्रमेण च ॥ (१५।३)

दैवोपसृष्टः पुरुषो यत् कर्म कुरुते क्वचित् । (१६।१)

कृतं कृतं स्म तत् तस्य दैवेन विनिहन्यते ॥ (१६।२)

यत् कर्तव्यं मनुष्येण व्यवसायवता सता । (१७।१)

तत् कार्यम् अविशङ्केन सिद्धिर् दैवे प्रतिष्ठिता ॥ (१७।२)

निकृत्या निकृताः पार्था विषयोगैश्च भारत । (१८।१)

दग्धा जतुगृहे चापि द्यूतेन च पराजिताः ॥ (१८।२)

राजनीतिं व्यपाश्रित्य प्रहिताश्चैव काननम् । (१९।१)

यत्नेन च कृतं यत् ते दैवेन विनिपातितम् ॥ (१९।२)

युध्यस्व यत्नम् आस्थाय मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् । (२०।१)

यततस्तव तेषां च दैवं मार्गेण यास्यति ॥ (२०।२)

न तेषां मतिपूर्वं हि सुकृतं दृश्यते क्वचित् । (२१।१)

दुष्कृतं तव वा वीर बुद्ध्या हीनं कुरूद्वह ॥ (२१।२)

दैवं प्रमाणं सर्वस्य सुकृतस्येतरस्य वा । (२२।१)

अनन्यकर्म दैवं हि जागर्ति स्वपताम् अपि ॥ (२२।२)

बहूनि तव सैन्यानि योधाश्च बहवस्तथा । (२३।१)

न तथा पाण्डुपुत्राणाम् एवं युद्धम् अवर्तत ॥ (२३।२)

तैर् अल्पैर् बहवो यूयं क्षयं नीताः प्रहारिणः । (२४।१)

शङ्के दैवस्य तत् कर्म पौरुषं येन नाशितम् ॥ (२४।२)

संजय उवाच । (२५।१)

एवं सम्भाषमाणानां बहु तत् तज्जनाधिप । (२५।२)

पाण्डवानाम् अनीकानि समदृश्यन्त संयुगे ॥ (२५।३)

ततः प्रववृते युद्धं व्यतिषक्तरथद्विपम् । (२६।१)

तावकानां परैः सार्धं राजन् दुर्मन्त्रिते तव ॥ (२६।२)