भीष्म उवाच । (१।१)

एवं स्तुतः स भगवान् गुह्यैस्तथ्यैश्च नामभिः । (१।२)

तं मुनिं दर्शयामास नारदं विश्वरूपधृक् ॥ (१।३)

किंचिच्चन्द्रविशुद्धात्मा किंचिच्चन्द्राद् विशेषवान् । (२।१)

कृशानुवर्णः किंचिच्च किंचिद् धिष्ण्याकृतिः प्रभुः ॥ (२।२)

शुकपत्रवर्णः किंचिच्च किंचित् स्फटिकसप्रभः । (३।१)

नीलाञ्जनचयप्रख्यो जातरूपप्रभः क्वचित् ॥ (३।२)

प्रवालाङ्कुरवर्णश्च श्वेतवर्णः क्वचिद् बभौ । (४।१)

क्वचित् सुवर्णवर्णाभो वैडूर्यसदृशः क्वचित् ॥ (४।२)

नीलवैडूर्यसदृश इन्द्रनीलनिभः क्वचित् । (५।१)

मयूरग्रीववर्णाभो मुक्ताहारनिभः क्वचित् ॥ (५।२)

एतान् वर्णान् बहुविधान् रूपे बिभ्रत् सनातनः । (६।१)

सहस्रनयनः श्रीमाञ्शतशीर्षः सहस्रपात् ॥ (६।२)

सहस्रोदरबाहुश्च अव्यक्त इति च क्वचित् । (७।१)

ॐकारम् उद्गिरन् वक्त्रात् सावित्रीं च तदन्वयाम् ॥ (७।२)

शेषेभ्यश्चैव वक्त्रेभ्यश्चतुर्वेदोद्गतं वसु । (८।१)

आरण्यकं जगौ देवो हरिर् नारायणो वशी ॥ (८।२)

वेदीं कमण्डलुं दर्भान्मणिरूपान् अथोपलान् । (९।१)

अजिनं दण्डकाष्ठं च ज्वलितं च हुताशनम् । (९।२)

धारयामास देवेशो हस्तैर् यज्ञपतिस्तदा ॥ (९।३)

तं प्रसन्नं प्रसन्नात्मा नारदो द्विजसत्तमः । (१०।१)

वाग्यतः प्रयतो भूत्वा ववन्दे परमेश्वरम् । (१०।२)

तम् उवाच नतं मूर्ध्ना देवानाम् आदिर् अव्ययः ॥ (१०।३)

एकतश्च द्वितश्चैव त्रितश्चैव महर्षयः । (११।१)

इमं देशम् अनुप्राप्ता मम दर्शनलालसाः ॥ (११।२)

न च मां ते ददृशिरे न च द्रक्ष्यति कश्चन । (१२।१)

ऋते ह्येकान्तिकश्रेष्ठात् त्वं चैवैकान्तिको मतः ॥ (१२।२)

ममैतास्तनवः श्रेष्ठा जाता धर्मगृहे द्विज । (१३।१)

तास्त्वं भजस्व सततं साधयस्व यथागतम् ॥ (१३।२)

वृणीष्व च वरं विप्र मत्तस्त्वं यम् इहेच्छसि । (१४।१)

प्रसन्नो ऽहं तवाद्येह विश्वमूर्तिर् इहाव्ययः ॥ (१४।२)

नारद उवाच । (१५।१)

अद्य मे तपसो देव यमस्य नियमस्य च । (१५।२)

सद्यः फलम् अवाप्तं वै दृष्टो यद् भगवान्मया ॥ (१५।३)

वर एष ममात्यन्तं दृष्टस्त्वं यत् सनातनः । (१६।१)

भगवान् विश्वदृक् सिंहः सर्वमूर्तिर् महाप्रभुः ॥ (१६।२)

भीष्म उवाच । (१७।१)

एवं संदर्शयित्वा तु नारदं परमेष्ठिजम् । (१७।२)

उवाच वचनं भूयो गच्छ नारद माचिरम् ॥ (१७।३)

इमे ह्यनिन्द्रियाहारा मद्भक्ताश्चन्द्रवर्चसः । (१८।१)

एकाग्राश्चिन्तयेयुर् मां नैषां विघ्नो भवेद् इति ॥ (१८।२)

सिद्धाश्चैते महाभागाः पुरा ह्येकान्तिनो ऽभवन् । (१९।१)

तमोरजोविनिर्मुक्ता मां प्रवेक्ष्यन्त्यसंशयम् ॥ (१९।२)

न दृश्यश्चक्षुषा यो ऽसौ न स्पृश्यः स्पर्शनेन च । (२०।१)

न घ्रेयश्चैव गन्धेन रसेन च विवर्जितः ॥ (२०।२)

सत्त्वं रजस्तमश्चैव न गुणास्तं भजन्ति वै । (२१।१)

यश्च सर्वगतः साक्षी लोकस्यात्मेति कथ्यते ॥ (२१।२)

भूतग्रामशरीरेषु नश्यत्सु न विनश्यति । (२२।१)

अजो नित्यः शाश्वतश्च निर्गुणो निष्कलस्तथा ॥ (२२।२)

द्विर्द्वादशेभ्यस्तत्त्वेभ्यः ख्यातो यः पञ्चविंशकः । (२३।१)

पुरुषो निष्क्रियश्चैव ज्ञानदृश्यश्च कथ्यते ॥ (२३।२)

यं प्रविश्य भवन्तीह मुक्ता वै द्विजसत्तम । (२४।१)

स वासुदेवो विज्ञेयः परमात्मा सनातनः ॥ (२४।२)

पश्य देवस्य माहात्म्यं महिमानं च नारद । (२५।१)

शुभाशुभैः कर्मभिर् यो न लिप्यति कदाचन ॥ (२५।२)

सत्त्वं रजस्तमश्चैव गुणान् एतान् प्रचक्षते । (२६।१)

एते सर्वशरीरेषु तिष्ठन्ति विचरन्ति च ॥ (२६।२)

एतान् गुणांस्तु क्षेत्रज्ञो भुङ्क्ते नैभिः स भुज्यते । (२७।१)

निर्गुणो गुणभुक् चैव गुणस्रष्टा गुणाधिकः ॥ (२७।२)

जगत्प्रतिष्ठा देवर्षे पृथिव्यप्सु प्रलीयते । (२८।१)

ज्योतिष्यापः प्रलीयन्ते ज्योतिर् वायौ प्रलीयते ॥ (२८।२)

खे वायुः प्रलयं याति मनस्याकाशम् एव च । (२९।१)

मनो हि परमं भूतं तद् अव्यक्ते प्रलीयते ॥ (२९।२)

अव्यक्तं पुरुषे ब्रह्मन्निष्क्रिये सम्प्रलीयते । (३०।१)

नास्ति तस्मात् परतरं पुरुषाद् वै सनातनात् ॥ (३०।२)

नित्यं हि नास्ति जगति भूतं स्थावरजङ्गमम् । (३१।१)

ऋते तम् एकं पुरुषं वासुदेवं सनातनम् । (३१।२)

सर्वभूतात्मभूतो हि वासुदेवो महाबलः ॥ (३१।३)

पृथिवी वायुर् आकाशम् आपो ज्योतिश्च पञ्चमम् । (३२।१)

ते समेता महात्मानः शरीरम् इति संज्ञितम् ॥ (३२।२)

तदाविशति यो ब्रह्मन्न् अदृश्यो लघुविक्रमः । (३३।१)

उत्पन्न एव भवति शरीरं चेष्टयन् प्रभुः ॥ (३३।२)

न विना धातुसंघातं शरीरं भवति क्वचित् । (३४।१)

न च जीवं विना ब्रह्मन् धातवश्चेष्टयन्त्युत ॥ (३४।२)

स जीवः परिसंख्यातः शेषः संकर्षणः प्रभुः । (३५।१)

तस्मात् सनत्कुमारत्वं यो लभेत स्वकर्मणा ॥ (३५।२)

यस्मिंश्च सर्वभूतानि प्रलयं यान्ति संक्षये । (३६।१)

स मनः सर्वभूतानां प्रद्युम्नः परिपठ्यते ॥ (३६।२)

तस्मात् प्रसूतो यः कर्ता कार्यं कारणम् एव च । (३७।१)

यस्मात् सर्वं प्रभवति जगत् स्थावरजङ्गमम् । (३७।२)

सो ऽनिरुद्धः स ईशानो व्यक्तिः सा सर्वकर्मसु ॥ (३७।३)

यो वासुदेवो भगवान् क्षेत्रज्ञो निर्गुणात्मकः । (३८।१)

ज्ञेयः स एव भगवाञ्जीवः संकर्षणः प्रभुः ॥ (३८।२)

संकर्षणाच्च प्रद्युम्नो मनोभूतः स उच्यते । (३९।१)

प्रद्युम्नाद् यो ऽनिरुद्धस्तु सो ऽहंकारो महेश्वरः ॥ (३९।२)

मत्तः सर्वं सम्भवति जगत् स्थावरजङ्गमम् । (४०।१)

अक्षरं च क्षरं चैव सच्चासच्चैव नारद ॥ (४०।२)

मां प्रविश्य भवन्तीह मुक्ता भक्तास्तु ये मम । (४१।१)

अहं हि पुरुषो ज्ञेयो निष्क्रियः पञ्चविंशकः ॥ (४१।२)

निर्गुणो निष्कलश्चैव निर्द्वंद्वो निष्परिग्रहः । (४२।१)

एतत् त्वया न विज्ञेयं रूपवान् इति दृश्यते । (४२।२)

इच्छन्मुहूर्तान्नश्येयम् ईशो ऽहं जगतो गुरुः ॥ (४२।३)

माया ह्येषा मया सृष्टा यन्मां पश्यसि नारद । (४३।१)

सर्वभूतगुणैर् युक्तं नैवं त्वं ज्ञातुम् अर्हसि । (४३।२)

मयैतत् कथितं सम्यक् तव मूर्तिचतुष्टयम् ॥ (४३।३)

सिद्धा ह्येते महाभागा नरा ह्येकान्तिनो ऽभवन् । (४४।१)

तमोरजोभ्यां निर्मुक्ताः प्रवेक्ष्यन्ति च मां मुने ॥ (४४।२)

अहं कर्ता च कार्यं च कारणं चापि नारद । (४५।१)

अहं हि जीवसंज्ञो वै मयि जीवः समाहितः । (४५।२)

मैवं ते बुद्धिर् अत्राभूद् दृष्टो जीवो मयेति च ॥ (४५।३)

अहं सर्वत्रगो ब्रह्मन् भूतग्रामान्तरात्मकः । (४६।१)

भूतग्रामशरीरेषु नश्यत्सु न नशाम्यहम् ॥ (४६।२)

हिरण्यगर्भो लोकादिश्चतुर्वक्त्रो निरुक्तगः । (४७।१)

ब्रह्मा सनातनो देवो मम बह्वर्थचिन्तकः ॥ (४७।२)

पश्यैकादश मे रुद्रान् दक्षिणं पार्श्वम् आस्थितान् । (४८।१)

द्वादशैव तथादित्यान् वामं पार्श्वं समास्थितान् ॥ (४८।२)

अग्रतश्चैव मे पश्य वसून् अष्टौ सुरोत्तमान् । (४९।१)

नासत्यं चैव दस्रं च भिषजौ पश्य पृष्ठतः ॥ (४९।२)

सर्वान् प्रजापतीन् पश्य पश्य सप्त ऋषीन् अपि । (५०।१)

वेदान् यज्ञांश्च शतशः पश्यामृतम् अथौषधीः ॥ (५०।२)

तपांसि नियमांश्चैव यमान् अपि पृथग्विधान् । (५१।१)

तथाष्टगुणम् ऐश्वर्यम् एकस्थं पश्य मूर्तिमत् ॥ (५१।२)

श्रियं लक्ष्मीं च कीर्तिं च पृथिवीं च ककुद्मिनीम् । (५२।१)

वेदानां मातरं पश्य मत्स्थां देवीं सरस्वतीम् ॥ (५२।२)

ध्रुवं च ज्योतिषां श्रेष्ठं पश्य नारद खेचरम् । (५३।१)

अम्भोधरान् समुद्रांश्च सरांसि सरितस्तथा ॥ (५३।२)

मूर्तिमन्तः पितृगणांश्चतुरः पश्य सत्तम । (५४।१)

त्रींश्चैवेमान् गुणान् पश्य मत्स्थान्मूर्तिविवर्जितान् ॥ (५४।२)

देवकार्याद् अपि मुने पितृकार्यं विशिष्यते । (५५।१)

देवानां च पितॄणां च पिता ह्येको ऽहम् आदितः ॥ (५५।२)

अहं हयशिरो भूत्वा समुद्रे पश्चिमोत्तरे । (५६।१)

पिबामि सुहुतं हव्यं कव्यं च श्रद्धयान्वितम् ॥ (५६।२)

मया सृष्टः पुरा ब्रह्मा मद्यज्ञम् अयजत् स्वयम् । (५७।१)

ततस्तस्मै वरान् प्रीतो ददावहम् अनुत्तमान् ॥ (५७।२)

मत्पुत्रत्वं च कल्पादौ लोकाध्यक्षत्वम् एव च । (५८।१)

अहंकारकृतं चैव नाम पर्यायवाचकम् ॥ (५८।२)

त्वया कृतां च मर्यादां नातिक्राम्यति कश्चन । (५९।१)

त्वं चैव वरदो ब्रह्मन् वरेप्सूनां भविष्यसि ॥ (५९।२)

सुरासुरगणानां च ऋषीणां च तपोधन । (६०।१)

पितॄणां च महाभाग सततं संशितव्रत । (६०।२)

विविधानां च भूतानां त्वम् उपास्यो भविष्यसि ॥ (६०।३)

प्रादुर्भावगतश्चाहं सुरकार्येषु नित्यदा । (६१।१)

अनुशास्यस्त्वया ब्रह्मन्नियोज्यश्च सुतो यथा ॥ (६१।२)

एतांश्चान्यांश्च रुचिरान् ब्रह्मणे ऽमिततेजसे । (६२।१)

अहं दत्त्वा वरान् प्रीतो निवृत्तिपरमो ऽभवम् ॥ (६२।२)

निर्वाणं सर्वधर्माणां निवृत्तिः परमा स्मृता । (६३।१)

तस्मान्निवृत्तिम् आपन्नश्चरेत् सर्वाङ्गनिर्वृतः ॥ (६३।२)

विद्यासहायवन्तं माम् आदित्यस्थं सनातनम् । (६४।१)

कपिलं प्राहुर् आचार्याः सांख्यनिश्चितनिश्चयाः ॥ (६४।२)

हिरण्यगर्भो भगवान् एष छन्दसि सुष्टुतः । (६५।१)

सो ऽहं योगगतिर् ब्रह्मन् योगशास्त्रेषु शब्दितः ॥ (६५।२)

एषो ऽहं व्यक्तिम् आगम्य तिष्ठामि दिवि शाश्वतः । (६६।१)

ततो युगसहस्रान्ते संहरिष्ये जगत् पुनः । (६६।२)

कृत्वात्मस्थानि भूतानि स्थावराणि चराणि च ॥ (६६।३)

एकाकी विद्यया सार्धं विहरिष्ये द्विजोत्तम । (६७।१)

ततो भूयो जगत् सर्वं करिष्यामीह विद्यया ॥ (६७।२)

अस्मन्मूर्तिश्चतुर्थी या सासृजच्छेषम् अव्ययम् । (६८।१)

स हि संकर्षणः प्रोक्तः प्रद्युम्नं सो ऽप्यजीजनत् ॥ (६८।२)

प्रद्युम्नाद् अनिरुद्धो ऽहं सर्गो मम पुनः पुनः । (६९।१)

अनिरुद्धात् तथा ब्रह्मा तत्रादिकमलोद्भवः ॥ (६९।२)

ब्रह्मणः सर्वभूतानि चराणि स्थावराणि च । (७०।१)

एतां सृष्टिं विजानीहि कल्पादिषु पुनः पुनः ॥ (७०।२)

यथा सूर्यस्य गगनाद् उदयास्तमयाविह । (७१।१)

नष्टौ पुनर् बलात् काल आनयत्यमितद्युतिः । (७१।२)

तथा बलाद् अहं पृथ्वीं सर्वभूतहिताय वै ॥ (७१।३)

सत्त्वैर् आक्रान्तसर्वाङ्गां नष्टां सागरमेखलाम् । (७२।१)

आनयिष्यामि स्वं स्थानं वाराहं रूपम् आस्थितः ॥ (७२।२)

हिरण्याक्षं हनिष्यामि दैतेयं बलगर्वितम् । (७३।१)

नारसिंहं वपुः कृत्वा हिरण्यकशिपुं पुनः । (७३।२)

सुरकार्ये हनिष्यामि यज्ञघ्नं दितिनन्दनम् ॥ (७३।३)

विरोचनस्य बलवान् बलिः पुत्रो महासुरः । (७४।१)

भविष्यति स शक्रं च स्वराज्याच्च्यावयिष्यति ॥ (७४।२)

त्रैलोक्ये ऽपहृते तेन विमुखे च शचीपतौ । (७५।१)

अदित्यां द्वादशः पुत्रः सम्भविष्यामि कश्यपात् ॥ (७५।२)

ततो राज्यं प्रदास्यामि शक्रायामिततेजसे । (७६।१)

देवताः स्थापयिष्यामि स्वेषु स्थानेषु नारद । (७६।२)

बलिं चैव करिष्यामि पातालतलवासिनम् ॥ (७६।३)

त्रेतायुगे भविष्यामि रामो भृगुकुलोद्वहः । (७७।१)

क्षत्रं चोत्सादयिष्यामि समृद्धबलवाहनम् ॥ (७७।२)

संधौ तु समनुप्राप्ते त्रेतायां द्वापरस्य च । (७८।१)

रामो दाशरथिर् भूत्वा भविष्यामि जगत्पतिः ॥ (७८।२)

त्रितोपघाताद् वैरूप्यम् एकतो ऽथ द्वितस्तथा । (७९।१)

प्राप्स्यतो वानरत्वं हि प्रजापतिसुतावृषी ॥ (७९।२)

तयोर् ये त्वन्वये जाता भविष्यन्ति वनौकसः । (८०।१)

ते सहाया भविष्यन्ति सुरकार्ये मम द्विज ॥ (८०।२)

ततो रक्षःपतिं घोरं पुलस्त्यकुलपांसनम् । (८१।१)

हनिष्ये रावणं संख्ये सगणं लोककण्टकम् ॥ (८१।२)

द्वापरस्य कलेश्चैव संधौ पर्यवसानिके । (८२।१)

प्रादुर्भावः कंसहेतोर् मथुरायां भविष्यति ॥ (८२।२)

तत्राहं दानवान् हत्वा सुबहून् देवकण्टकान् । (८३।१)

कुशस्थलीं करिष्यामि निवासं द्वारकां पुरीम् ॥ (८३।२)

वसानस्तत्र वै पुर्याम् अदितेर् विप्रियंकरम् । (८४।१)

हनिष्ये नरकं भौमं मुरं पीठं च दानवम् ॥ (८४।२)

प्राग्ज्योतिषपुरं रम्यं नानाधनसमन्वितम् । (८५।१)

कुशस्थलीं नयिष्यामि हत्वा वै दानवोत्तमान् ॥ (८५।२)

शंकरं च महासेनं बाणप्रियहितैषिणम् । (८६।१)

पराजेष्याम्यथोद्युक्तौ देवलोकनमस्कृतौ ॥ (८६।२)

ततः सुतं बलेर् जित्वा बाणं बाहुसहस्रिणम् । (८७।१)

विनाशयिष्यामि ततः सर्वान् सौभनिवासिनः ॥ (८७।२)

यः कालयवनः ख्यातो गर्गतेजोऽभिसंवृतः । (८८।१)

भविष्यति वधस्तस्य मत्त एव द्विजोत्तम ॥ (८८।२)

जरासंधश्च बलवान् सर्वराजविरोधकः । (८९।१)

भविष्यत्यसुरः स्फीतो भूमिपालो गिरिव्रजे । (८९।२)

मम बुद्धिपरिस्पन्दाद् वधस्तस्य भविष्यति ॥ (८९।३)

समागतेषु बलिषु पृथिव्यां सर्वराजसु । (९०।१)

वासविः सुसहायो वै मम ह्येको भविष्यति ॥ (९०।२)

एवं लोका वदिष्यन्ति नरनारायणावृषी । (९१।१)

उद्युक्तौ दहतः क्षत्रं लोककार्यार्थम् ईश्वरौ ॥ (९१।२)

कृत्वा भारावतरणं वसुधाया यथेप्सितम् । (९२।१)

सर्वसात्वतमुख्यानां द्वारकायाश्च सत्तम । (९२।२)

करिष्ये प्रलयं घोरम् आत्मज्ञातिविनाशनम् ॥ (९२।३)

कर्माण्यपरिमेयानि चतुर्मूर्तिधरो ह्यहम् । (९३।१)

कृत्वा लोकान् गमिष्यामि स्वान् अहं ब्रह्मसत्कृतान् ॥ (९३।२)

हंसो हयशिराश्चैव प्रादुर्भावा द्विजोत्तम । (९४।१)

यदा वेदश्रुतिर् नष्टा मया प्रत्याहृता तदा । (९४।२)

सवेदाः सश्रुतीकाश्च कृताः पूर्वं कृते युगे ॥ (९४।३)

अतिक्रान्ताः पुराणेषु श्रुतास्ते यदि वा क्वचित् । (९५।१)

अतिक्रान्ताश्च बहवः प्रादुर्भावा ममोत्तमाः । (९५।२)

लोककार्याणि कृत्वा च पुनः स्वां प्रकृतिं गताः ॥ (९५।३)

न ह्येतद् ब्रह्मणा प्राप्तम् ईदृशं मम दर्शनम् । (९६।१)

यत् त्वया प्राप्तम् अद्येह एकान्तगतबुद्धिना ॥ (९६।२)

एतत् ते सर्वम् आख्यातं ब्रह्मन् भक्तिमतो मया । (९७।१)

पुराणं च भविष्यं च सरहस्यं च सत्तम ॥ (९७।२)

एवं स भगवान् देवो विश्वमूर्तिधरो ऽव्ययः । (९८।१)

एतावद् उक्त्वा वचनं तत्रैवान्तरधीयत ॥ (९८।२)

नारदो ऽपि महातेजाः प्राप्यानुग्रहम् ईप्सितम् । (९९।१)

नरनारायणौ द्रष्टुं प्राद्रवद् बदराश्रमम् ॥ (९९।२)

इदं महोपनिषदं चतुर्वेदसमन्वितम् । (१००।१)

सांख्ययोगकृतं तेन पञ्चरात्रानुशब्दितम् ॥ (१००।२)

नारायणमुखोद्गीतं नारदो ऽश्रावयत् पुनः । (१०१।१)

ब्रह्मणः सदने तात यथा दृष्टं यथा श्रुतम् ॥ (१०१।२)

युधिष्ठिर उवाच । (१०२।१)

एतद् आश्चर्यभूतं हि माहात्म्यं तस्य धीमतः । (१०२।२)

किं ब्रह्मा न विजानीते यतः शुश्राव नारदात् ॥ (१०२।३)

पितामहो हि भगवांस्तस्माद्देवादनन्तरः । (१०३।१)

कथं स न विजानीयात् प्रभावम् अमितौजसः ॥ (१०३।२)

भीष्म उवाच । (१०४।१)

महाकल्पसहस्राणि महाकल्पशतानि च । (१०४।२)

समतीतानि राजेन्द्र सर्गाश्च प्रलयाश्च ह ॥ (१०४।३)

सर्गस्यादौ स्मृतो ब्रह्मा प्रजासर्गकरः प्रभुः । (१०५।१)

जानाति देवप्रवरं भूयश्चातो ऽधिकं नृप । (१०५।२)

परमात्मानम् ईशानम् आत्मनः प्रभवं तथा ॥ (१०५।३)

ये त्वन्ये ब्रह्मसदने सिद्धसंघाः समागताः । (१०६।१)

तेभ्यस्तच्छ्रावयामास पुराणं वेदसंमितम् ॥ (१०६।२)

तेषां सकाशात् सूर्यश्च श्रुत्वा वै भावितात्मनाम् । (१०७।१)

आत्मानुगामिनां ब्रह्म श्रावयामास भारत ॥ (१०७।२)

षट्षष्टिर् हि सहस्राणि ऋषीणां भावितात्मनाम् । (१०८।१)

सूर्यस्य तपतो लोकान्निर्मिता ये पुरःसराः । (१०८।२)

तेषाम् अकथयत् सूर्यः सर्वेषां भावितात्मनाम् ॥ (१०८।३)

सूर्यानुगामिभिस्तात ऋषिभिस्तैर् महात्मभिः । (१०९।१)

मेरौ समागता देवाः श्राविताश्चेदम् उत्तमम् ॥ (१०९।२)

देवानां तु सकाशाद् वै ततः श्रुत्वासितो द्विजः । (११०।१)

श्रावयामास राजेन्द्र पितॄणां मुनिसत्तमः ॥ (११०।२)

मम चापि पिता तात कथयामास शंतनुः । (१११।१)

ततो मयैतच्छ्रुत्वा च कीर्तितं तव भारत ॥ (१११।२)

सुरैर् वा मुनिभिर् वापि पुराणं यैर् इदं श्रुतम् । (११२।१)

सर्वे ते परमात्मानं पूजयन्ति पुनः पुनः ॥ (११२।२)

इदम् आख्यानम् आर्षेयं पारंपर्यागतं नृप । (११३।१)

नावासुदेवभक्ताय त्वया देयं कथंचन ॥ (११३।२)

मत्तो ऽन्यानि च ते राजन्न् उपाख्यानशतानि वै । (११४।१)

यानि श्रुतानि धर्म्याणि तेषां सारो ऽयम् उद्धृतः ॥ (११४।२)

सुरासुरैर् यथा राजन्निर्मथ्यामृतम् उद्धृतम् । (११५।१)

एवम् एतत् पुरा विप्रैः कथामृतम् इहोद्धृतम् ॥ (११५।२)

यश्चेदं पठते नित्यं यश्चेदं शृणुयान्नरः । (११६।१)

एकान्तभावोपगत एकान्ते सुसमाहितः ॥ (११६।२)

प्राप्य श्वेतं महाद्वीपं भूत्वा चन्द्रप्रभो नरः । (११७।१)

स सहस्रार्चिषं देवं प्रविशेन् नात्र संशयः ॥ (११७।२)

मुच्येद् आर्तस्तथा रोगाच्छ्रुत्वेमाम् आदितः कथाम् । (११८।१)

जिज्ञासुर् लभते कामान् भक्तो भक्तगतिं व्रजेत् ॥ (११८।२)

त्वयापि सततं राजन्नभ्यर्च्यः पुरुषोत्तमः । (११९।१)

स हि माता पिता चैव कृत्स्नस्य जगतो गुरुः ॥ (११९।२)

ब्रह्मण्यदेवो भगवान् प्रीयतां ते सनातनः । (१२०।१)

युधिष्ठिर महाबाहो महाबाहुर् जनार्दनः ॥ (१२०।२)

वैशंपायन उवाच । (१२१।१)

श्रुत्वैतद् आख्यानवरं धर्मराड् जनमेजय । (१२१।२)

भ्रातरश्चास्य ते सर्वे नारायणपराभवन् ॥ (१२१।३)

जितं भगवता तेन पुरुषेणेति भारत । (१२२।१)

नित्यं जप्यपरा भूत्वा सरस्वतीम् उदीरयन् ॥ (१२२।२)

यो ह्यस्माकं गुरुः श्रेष्ठः कृष्णद्वैपायनो मुनिः । (१२३।१)

स जगौ परमं जप्यं नारायणम् उदीरयन् ॥ (१२३।२)

गत्वान्तरिक्षात् सततं क्षीरोदम् अमृताशयम् । (१२४।१)

पूजयित्वा च देवेशं पुनर् आयात् स्वम् आश्रमम् ॥ (१२४।२)