महाभारतMahābhārata

MBh, 5, 124

788 of 1995 · 37 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशंपायन उवाच । (१।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

1.2१.२

धृतराष्ट्रवचः श्रुत्वा भीष्मद्रोणौ समर्थ्य तौ । (१।२)

dhṛtarāṣṭravacaḥ śrutvā bhīṣmadroṇau samarthya tau |

1.3१.३

दुर्योधनम् इदं वाक्यम् ऊचतुः शासनातिगम् ॥ (१।३)

duryodhanam idaṃ vākyam ūcatuḥ śāsanātigam ||

2.1२.१

यावत् कृष्णावसंनद्धौ यावत् तिष्ठति गाण्डिवम् । (२।१)

yāvat kṛṣṇāvasaṃnaddhau yāvat tiṣṭhati gāṇḍivam |

2.2२.२

यावद् धौम्यो न सेनाग्नौ जुहोतीह द्विषद्बलम् ॥ (२।२)

yāvad dhaumyo na senāgnau juhotīha dviṣadbalam ||

3.1३.१

यावन्न प्रेक्षते क्रुद्धः सेनां तव युधिष्ठिरः । (३।१)

yāvanna prekṣate kruddhaḥ senāṃ tava yudhiṣṭhiraḥ |

3.2३.२

ह्रीनिषेधो महेष्वासस्तावच्छाम्यतु वैशसम् ॥ (३।२)

hrīniṣedho maheṣvāsastāvacchāmyatu vaiśasam ||

4.1४.१

यावन्न दृश्यते पार्थः स्वेष्वनीकेष्ववस्थितः । (४।१)

yāvanna dṛśyate pārthaḥ sveṣvanīkeṣvavasthitaḥ |

4.2४.२

भीमसेनो महेष्वासस्तावच्छाम्यतु वैशसम् ॥ (४।२)

bhīmaseno maheṣvāsastāvacchāmyatu vaiśasam ||

5.1५.१

यावन्न चरते मार्गान् पृतनाम् अभिहर्षयन् । (५।१)

yāvanna carate mārgān pṛtanām abhiharṣayan |

5.2५.२

यावन्न शातयत्याजौ शिरांसि गजयोधिनाम् ॥ (५।२)

yāvanna śātayatyājau śirāṃsi gajayodhinām ||

6.1६.१

गदया वीरघातिन्या फलानीव वनस्पतेः । (६।१)

gadayā vīraghātinyā phalānīva vanaspateḥ |

6.2६.२

कालेन परिपक्वानि तावच्छाम्यतु वैशसम् ॥ (६।२)

kālena paripakvāni tāvacchāmyatu vaiśasam ||

7.1७.१

नकुलः सहदेवश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः । (७।१)

nakulaḥ sahadevaśca dhṛṣṭadyumnaśca pārṣataḥ |

7.2७.२

विराटश्च शिखण्डी च शैशुपालिश्च दंशिताः ॥ (७।२)

virāṭaśca śikhaṇḍī ca śaiśupāliśca daṃśitāḥ ||

8.1८.१

यावन्न प्रविशन्त्येते नक्रा इव महार्णवम् । (८।१)

yāvanna praviśantyete nakrā iva mahārṇavam |

8.2८.२

कृतास्त्राः क्षिप्रम् अस्यन्तस्तावच्छाम्यतु वैशसम् ॥ (८।२)

kṛtāstrāḥ kṣipram asyantastāvacchāmyatu vaiśasam ||

9.1९.१

यावन्न सुकुमारेषु शरीरेषु महीक्षिताम् । (९।१)

yāvanna sukumāreṣu śarīreṣu mahīkṣitām |

9.2९.२

गार्ध्रपत्राः पतन्त्युग्रास्तावच्छाम्यतु वैशसम् ॥ (९।२)

gārdhrapatrāḥ patantyugrāstāvacchāmyatu vaiśasam ||

10.1१०.१

चन्दनागरुदिग्धेषु हारनिष्कधरेषु च । (१०।१)

candanāgarudigdheṣu hāraniṣkadhareṣu ca |

10.2१०.२

नोरःसु यावद् योधानां महेष्वासैर् महेषवः ॥ (१०।२)

noraḥsu yāvad yodhānāṃ maheṣvāsair maheṣavaḥ ||

11.1११.१

कृतास्त्रैः क्षिप्रम् अस्यद्भिर् दूरपातिभिर् आयसाः । (११।१)

kṛtāstraiḥ kṣipram asyadbhir dūrapātibhir āyasāḥ |

11.2११.२

अभिलक्ष्यैर् निपात्यन्ते तावच्छाम्यतु वैशसम् ॥ (११।२)

abhilakṣyair nipātyante tāvacchāmyatu vaiśasam ||

12.1१२.१

अभिवादयमानं त्वां शिरसा राजकुञ्जरः । (१२।१)

abhivādayamānaṃ tvāṃ śirasā rājakuñjaraḥ |

12.2१२.२

पाणिभ्यां प्रतिगृह्णातु धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ (१२।२)

pāṇibhyāṃ pratigṛhṇātu dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ ||

13.1१३.१

ध्वजाङ्कुशपताकाङ्कं दक्षिणं ते सुदक्षिणः । (१३।१)

dhvajāṅkuśapatākāṅkaṃ dakṣiṇaṃ te sudakṣiṇaḥ |

13.2१३.२

स्कन्धे निक्षिपतां बाहुं शान्तये भरतर्षभ ॥ (१३।२)

skandhe nikṣipatāṃ bāhuṃ śāntaye bharatarṣabha ||

14.1१४.१

रत्नौषधिसमेतेन रत्नाङ्गुलितलेन च । (१४।१)

ratnauṣadhisametena ratnāṅgulitalena ca |

14.2१४.२

उपविष्टस्य पृष्ठं ते पाणिना परिमार्जतु ॥ (१४।२)

upaviṣṭasya pṛṣṭhaṃ te pāṇinā parimārjatu ||

15.1१५.१

शालस्कन्धो महाबाहुस्त्वां स्वजानो वृकोदरः । (१५।१)

śālaskandho mahābāhustvāṃ svajāno vṛkodaraḥ |

15.2१५.२

साम्नाभिवदतां चापि शान्तये भरतर्षभ ॥ (१५।२)

sāmnābhivadatāṃ cāpi śāntaye bharatarṣabha ||

16.1१६.१

अर्जुनेन यमाभ्यां च त्रिभिस्तैर् अभिवादितः । (१६।१)

arjunena yamābhyāṃ ca tribhistair abhivāditaḥ |

16.2१६.२

मूर्ध्नि तान् समुपाघ्राय प्रेम्णाभिवद पार्थिव ॥ (१६।२)

mūrdhni tān samupāghrāya premṇābhivada pārthiva ||

17.1१७.१

दृष्ट्वा त्वां पाण्डवैर् वीरैर् भ्रातृभिः सह संगतम् । (१७।१)

dṛṣṭvā tvāṃ pāṇḍavair vīrair bhrātṛbhiḥ saha saṃgatam |

17.2१७.२

यावद् आनन्दजाश्रूणि प्रमुञ्चन्तु नराधिपाः ॥ (१७।२)

yāvad ānandajāśrūṇi pramuñcantu narādhipāḥ ||

18.1१८.१

घुष्यतां राजधानीषु सर्वसंपन्महीक्षिताम् । (१८।१)

ghuṣyatāṃ rājadhānīṣu sarvasaṃpanmahīkṣitām |

18.2१८.२

पृथिवी भ्रातृभावेन भुज्यतां विज्वरो भव ॥ (१८।२)

pṛthivī bhrātṛbhāvena bhujyatāṃ vijvaro bhava ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 5, 124

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit