जनमेजय उवाच । (१।१)

गते भगवति व्यासे धृतराष्ट्रो महीपतिः । (१।२)

किम् अचेष्टत विप्रर्षे तन्मे व्याख्यातुम् अर्हसि ॥ (१।३)

वैशंपायन उवाच । (२।१)

एतच्छ्रुत्वा नरश्रेष्ठ चिरं ध्यात्वा त्वचेतनः । (२।२)

संजयं योजयेत्युक्त्वा विदुरं प्रत्यभाषत ॥ (२।३)

क्षिप्रम् आनय गान्धारीं सर्वाश्च भरतस्त्रियः । (३।१)

वधूं कुन्तीम् उपादाय याश्चान्यास्तत्र योषितः ॥ (३।२)

एवम् उक्त्वा स धर्मात्मा विदुरं धर्मवित्तमम् । (४।१)

शोकविप्रहतज्ञानो यानम् एवान्वपद्यत ॥ (४।२)

गान्धारी चैव शोकार्ता भर्तुर् वचनचोदिता । (५।१)

सह कुन्त्या यतो राजा सह स्त्रीभिर् उपाद्रवत् ॥ (५।२)

ताः समासाद्य राजानं भृशं शोकसमन्विताः । (६।१)

आमन्त्र्यान्योन्यम् ईयुः स्म भृशम् उच्चुक्रुशुस्ततः ॥ (६।२)

ताः समाश्वासयत् क्षत्ता ताभ्यश्चार्ततरः स्वयम् । (७।१)

अश्रुकण्ठीः समारोप्य ततो ऽसौ निर्ययौ पुरात् ॥ (७।२)

ततः प्रणादः संजज्ञे सर्वेषु कुरुवेश्मसु । (८।१)

आकुमारं पुरं सर्वम् अभवच्छोककर्शितम् ॥ (८।२)

अदृष्टपूर्वा या नार्यः पुरा देवगणैर् अपि । (९।१)

पृथग्जनेन दृश्यन्त तास्तदा निहतेश्वराः ॥ (९।२)

प्रकीर्य केशान् सुशुभान् भूषणान्यवमुच्य च । (१०।१)

एकवस्त्रधरा नार्यः परिपेतुर् अनाथवत् ॥ (१०।२)

श्वेतपर्वतरूपेभ्यो गृहेभ्यस्तास्त्वपाक्रमन् । (११।१)

गुहाभ्य इव शैलानां पृषत्यो हतयूथपाः ॥ (११।२)

तान्युदीर्णानि नारीणां तदा वृन्दान्यनेकशः । (१२।१)

शोकार्तान्यद्रवन् राजन् किशोरीणाम् इवाङ्गने ॥ (१२।२)

प्रगृह्य बाहून् क्रोशन्त्यः पुत्रान् भ्रातॄन् पितॄन् अपि । (१३।१)

दर्शयन्तीव ता ह स्म युगान्ते लोकसंक्षयम् ॥ (१३।२)

विलपन्त्यो रुदन्त्यश्च धावमानास्ततस्ततः । (१४।१)

शोकेनाभ्याहतज्ञानाः कर्तव्यं न प्रजज्ञिरे ॥ (१४।२)

व्रीडां जग्मुः पुरा याः स्म सखीनाम् अपि योषितः । (१५।१)

ता एकवस्त्रा निर्लज्जाः श्वश्रूणां पुरतो ऽभवन् ॥ (१५।२)

परस्परं सुसूक्ष्मेषु शोकेष्वाश्वासयन् स्म याः । (१६।१)

ताः शोकविह्वला राजन्न् उपैक्षन्त परस्परम् ॥ (१६।२)

ताभिः परिवृतो राजा रुदतीभिः सहस्रशः । (१७।१)

निर्ययौ नगराद् दीनस्तूर्णम् आयोधनं प्रति ॥ (१७।२)

शिल्पिनो वणिजो वैश्याः सर्वकर्मोपजीविनः । (१८।१)

ते पार्थिवं पुरस्कृत्य निर्ययुर् नगराद् बहिः ॥ (१८।२)

तासां विक्रोशमानानाम् आर्तानां कुरुसंक्षये । (१९।१)

प्रादुरासीन्महाञ् शब्दो व्यथयन् भुवनान्युत ॥ (१९।२)

युगान्तकाले सम्प्राप्ते भूतानां दह्यताम् इव । (२०।१)

अभावः स्याद् अयं प्राप्त इति भूतानि मेनिरे ॥ (२०।२)

भृशम् उद्विग्नमनसस्ते पौराः कुरुसंक्षये । (२१।१)

प्राक्रोशन्त महाराज स्वनुरक्तास्तदा भृशम् ॥ (२१।२)