MBh, 2, 36
Select a line for its word-by-word analysis.
व्याजहारोत्तरं तत्र सहदेवो ऽर्थवद् वचः ॥ (१।३)
vyājahārottaraṃ tatra sahadevo 'rthavad vacaḥ ||
पूज्यमानं मया यो वः कृष्णं न सहते नृपाः ॥ (२।२)
pūjyamānaṃ mayā yo vaḥ kṛṣṇaṃ na sahate nṛpāḥ ||
सर्वेषां बलिनां मूर्ध्नि मयेदं निहितं पदम् । (३।१)
sarveṣāṃ balināṃ mūrdhni mayedaṃ nihitaṃ padam |
एवम् उक्ते मया सम्यग् उत्तरं प्रब्रवीतु सः ॥ (३।२)
evam ukte mayā samyag uttaraṃ prabravītu saḥ ||
मतिमन्तस्तु ये केचिद् आचार्यं पितरं गुरुम् । (४।१)
matimantastu ye kecid ācāryaṃ pitaraṃ gurum |
अर्च्यम् अर्चितम् अर्चार्हम् अनुजानन्तु ते नृपाः ॥ (४।२)
arcyam arcitam arcārham anujānantu te nṛpāḥ ||
ततो न व्याजहारैषां कश्चिद् बुद्धिमतां सताम् । (५।१)
tato na vyājahāraiṣāṃ kaścid buddhimatāṃ satām |
मानिनां बलिनां राज्ञां मध्ये संदर्शिते पदे ॥ (५।२)
mānināṃ balināṃ rājñāṃ madhye saṃdarśite pade ||
अदृश्यरूपा वाचश्चाप्यब्रुवन् साधु साध्विति ॥ (६।२)
adṛśyarūpā vācaścāpyabruvan sādhu sādhviti ||
आविध्यद् अजिनं कृष्णं भविष्यद्भूतजल्पकः । (७।१)
āvidhyad ajinaṃ kṛṣṇaṃ bhaviṣyadbhūtajalpakaḥ |
सम्प्रादृश्यन्त संक्रुद्धा विवर्णवदनास्तथा ॥ (८।२)
samprādṛśyanta saṃkruddhā vivarṇavadanāstathā ||
अब्रुवंस्तत्र राजानो निर्वेदाद् आत्मनिश्चयात् ॥ (९।२)
abruvaṃstatra rājāno nirvedād ātmaniścayāt ||
सुहृद्भिर् वार्यमाणानां तेषां हि वपुर् आबभौ । (१०।१)
suhṛdbhir vāryamāṇānāṃ teṣāṃ hi vapur ābabhau |
आमिषाद् अपकृष्टानां सिंहानाम् इव गर्जताम् ॥ (१०।२)
āmiṣād apakṛṣṭānāṃ siṃhānām iva garjatām ||
तं बलौघम् अपर्यन्तं राजसागरम् अक्षयम् । (११।१)
taṃ balaugham aparyantaṃ rājasāgaram akṣayam |
कुर्वाणं समयं कृष्णो युद्धाय बुबुधे तदा ॥ (११।२)
kurvāṇaṃ samayaṃ kṛṣṇo yuddhāya bubudhe tadā ||
पूजयित्वा तु पूजार्हं ब्रह्मक्षत्रं विशेषतः । (१२।१)
pūjayitvā tu pūjārhaṃ brahmakṣatraṃ viśeṣataḥ |
तस्मिन्न् अभ्यर्चिते कृष्णे सुनीथः शत्रुकर्षणः । (१३।१)
tasminn abhyarcite kṛṣṇe sunīthaḥ śatrukarṣaṇaḥ |
स्थितः सेनापतिर् वो ऽहं मन्यध्वं किं नु सांप्रतम् । (१४।१)
sthitaḥ senāpatir vo 'haṃ manyadhvaṃ kiṃ nu sāṃpratam |
युधि तिष्ठाम संनह्य समेतान् वृष्णिपाण्डवान् ॥ (१४।२)
yudhi tiṣṭhāma saṃnahya sametān vṛṣṇipāṇḍavān ||
इति सर्वान् समुत्साह्य राज्ञस्तांश्चेदिपुंगवः । (१५।१)
iti sarvān samutsāhya rājñastāṃścedipuṃgavaḥ |
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.