संजय उवाच । (१।१)

अभिमन्युर् महाराज तव पुत्रम् अयोधयत् । (१।२)

महत्या सेनया युक्तो भीष्महेतोः पराक्रमी ॥ (१।३)

दुर्योधनो रणे कार्ष्णिं नवभिर् नतपर्वभिः । (२।१)

आजघान रणे क्रुद्धः पुनश्चैनं त्रिभिः शरैः ॥ (२।२)

तस्य शक्तिं रणे कार्ष्णिर् मृत्योर् घोराम् इव स्वसाम् । (३।१)

प्रेषयामास संक्रुद्धो दुर्योधनरथं प्रति ॥ (३।२)

ताम् आपतन्तीं सहसा घोररूपां विशां पते । (४।१)

द्विधा चिछेद ते पुत्रः क्षुरप्रेण महारथः ॥ (४।२)

तां शक्तिं पतितां दृष्ट्वा कार्ष्णिः परमकोपनः । (५।१)

दुर्योधनं त्रिभिर् बाणैर् बाह्वोर् उरसि चार्पयत् ॥ (५।२)

पुनश्चैनं शरैर् घोरैर् आजघान स्तनान्तरे । (६।१)

दशभिर् भरतश्रेष्ठ दुर्योधनम् अमर्षणम् ॥ (६।२)

तद् युद्धम् अभवद् घोरं चित्ररूपं च भारत । (७।१)

ईक्षितृप्रीतिजननं सर्वपार्थिवपूजितम् ॥ (७।२)

भीष्मस्य निधनार्थाय पार्थस्य विजयाय च । (८।१)

युयुधाते रणे वीरौ सौभद्रकुरुपुंगवौ ॥ (८।२)

सात्यकिं रभसं युद्धे द्रौणिर् ब्राह्मणपुंगवः । (९।१)

आजघानोरसि क्रुद्धो नाराचेन परंतपः ॥ (९।२)

शैनेयो ऽपि गुरोः पुत्रं सर्वमर्मसु भारत । (१०।१)

अताडयद् अमेयात्मा नवभिः कङ्कपत्रिभिः ॥ (१०।२)

अश्वत्थामा तु समरे सात्यकिं नवभिः शरैः । (११।१)

त्रिंशता च पुनस्तूर्णं बाह्वोर् उरसि चार्पयत् ॥ (११।२)

सो ऽतिविद्धो महेष्वासो द्रोणपुत्रेण सात्वतः । (१२।१)

द्रोणपुत्रं त्रिभिर् बाणैर् आजघान महायशाः ॥ (१२।२)

पौरवो धृष्टकेतुं च शरैर् आसाद्य संयुगे । (१३।१)

बहुधा दारयांचक्रे महेष्वासं महारथम् ॥ (१३।२)

तथैव पौरवं युद्धे धृष्टकेतुर् महारथः । (१४।१)

त्रिंशता निशितैर् बाणैर् विव्याध सुमहाबलः ॥ (१४।२)

पौरवस्तु धनुश्छित्त्वा धृष्टकेतोर् महारथः । (१५।१)

ननाद बलवन्नादं विव्याध दशभिः शरैः ॥ (१५।२)

सो ऽन्यत् कार्मुकम् आदाय पौरवं निशितैः शरैः । (१६।१)

आजघान महाराज त्रिसप्तत्या शिलीमुखैः ॥ (१६।२)

तौ तु तत्र महेष्वासौ महामात्रौ महारथौ । (१७।१)

महता शरवर्षेण परस्परम् अवर्षताम् ॥ (१७।२)

अन्योन्यस्य धनुश्छित्त्वा हयान् हत्वा च भारत । (१८।१)

विरथावसियुद्धाय संगतौ तौ महारथौ ॥ (१८।२)

आर्षभे चर्मणी चित्रे शतचन्द्रपरिष्कृते । (१९।१)

तारकाशतचित्रौ च निस्त्रिंशौ सुमहाप्रभौ ॥ (१९।२)

प्रगृह्य विमलौ राजंस्तावन्योन्यम् अभिद्रुतौ । (२०।१)

वाशितासंगमे यत्तौ सिंहाविव महावने ॥ (२०।२)

मण्डलानि विचित्राणि गतप्रत्यागतानि च । (२१।१)

चेरतुर् दर्शयन्तौ च प्रार्थयन्तौ परस्परम् ॥ (२१।२)

पौरवो धृष्टकेतुं तु शङ्खदेशे महासिना । (२२।१)

ताडयामास संक्रुद्धस्तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ (२२।२)

चेदिराजो ऽपि समरे पौरवं पुरुषर्षभम् । (२३।१)

आजघान शिताग्रेण जत्रुदेशे महासिना ॥ (२३।२)

तावन्योन्यं महाराज समासाद्य महाहवे । (२४।१)

अन्योन्यवेगाभिहतौ निपेततुर् अरिंदमौ ॥ (२४।२)

ततः स्वरथम् आरोप्य पौरवं तनयस्तव । (२५।१)

जयत्सेनो रथे राजन्न् अपोवाह रणाजिरात् ॥ (२५।२)

धृष्टकेतुं च समरे माद्रीपुत्रः परंतपः । (२६।१)

अपोवाह रणे राजन् सहदेवः प्रतापवान् ॥ (२६।२)

चित्रसेनः सुशर्माणं विद्ध्वा नवभिर् आशुगैः । (२७।१)

पुनर् विव्याध तं षष्ट्या पुनश्च नवभिः शरैः ॥ (२७।२)

सुशर्मा तु रणे क्रुद्धस्तव पुत्रं विशां पते । (२८।१)

दशभिर् दशभिश्चैव विव्याध निशितैः शरैः ॥ (२८।२)

चित्रसेनश्च तं राजंस्त्रिंशता नतपर्वणाम् । (२९।१)

आजघान रणे क्रुद्धः स च तं प्रत्यविध्यत । (२९।२)

भीष्मस्य समरे राजन् यशो मानं च वर्धयन् ॥ (२९।३)

सौभद्रो राजपुत्रं तु बृहद्बलम् अयोधयत् । (३०।१)

आर्जुनिं कोसलेन्द्रस्तु विद्ध्वा पञ्चभिर् आयसैः । (३०।२)

पुनर् विव्याध विंशत्या शरैः संनतपर्वभिः ॥ (३०।३)

बृहद्बलं च सौभद्रो विद्ध्वा नवभिर् आयसैः । (३१।१)

नाकम्पयत संग्रामे विव्याध च पुनः पुनः ॥ (३१।२)

कौसल्यस्य पुनश्चापि धनुश्चिछेद फाल्गुणिः । (३२।१)

आजघान शरैश्चैव त्रिंशता कङ्कपत्रिभिः ॥ (३२।२)

सो ऽन्यत् कार्मुकम् आदाय राजपुत्रो बृहद्बलः । (३३।१)

फाल्गुनिं समरे क्रुद्धो विव्याध बहुभिः शरैः ॥ (३३।२)

तयोर् युद्धं समभवद् भीष्महेतोः परंतप । (३४।१)

संरब्धयोर् महाराज समरे चित्रयोधिनोः । (३४।२)

यथा देवासुरे युद्धे मयवासवयोर् अभूत् ॥ (३४।३)

भीमसेनो गजानीकं योधयन् बह्वशोभत । (३५।१)

यथा शक्रो वज्रपाणिर् दारयन् पर्वतोत्तमान् ॥ (३५।२)

ते वध्यमाना भीमेन मातङ्गा गिरिसंनिभाः । (३६।१)

निपेतुर् उर्व्यां सहिता नादयन्तो वसुंधराम् ॥ (३६।२)

गिरिमात्रा हि ते नागा भिन्नाञ्जनचयोपमाः । (३७।१)

विरेजुर् वसुधां प्राप्य विकीर्णा इव पर्वताः ॥ (३७।२)

युधिष्ठिरो महेष्वासो मद्रराजानम् आहवे । (३८।१)

महत्या सेनया गुप्तं पीडयामास संगतः ॥ (३८।२)

मद्रेश्वरश्च समरे धर्मपुत्रं महारथम् । (३९।१)

पीडयामास संरब्धो भीष्महेतोः पराक्रमी ॥ (३९।२)

विराटं सैन्धवो राजा विद्ध्वा संनतपर्वभिः । (४०।१)

नवभिः सायकैस्तीक्ष्णैस्त्रिंशता पुनर् अर्दयत् ॥ (४०।२)

विराटश्च महाराज सैन्धवं वाहिनीमुखे । (४१।१)

त्रिंशता निशितैर् बाणैर् आजघान स्तनान्तरे ॥ (४१।२)

चित्रकार्मुकनिस्त्रिंशौ चित्रवर्मायुधध्वजौ । (४२।१)

रेजतुश्चित्ररूपौ तौ संग्रामे मत्स्यसैन्धवौ ॥ (४२।२)

द्रोणः पाञ्चालपुत्रेण समागम्य महारणे । (४३।१)

महासमुदयं चक्रे शरैः संनतपर्वभिः ॥ (४३।२)

ततो द्रोणो महाराज पार्षतस्य महद् धनुः । (४४।१)

छित्त्वा पञ्चाशतेषूणां पार्षतं समविध्यत ॥ (४४।२)

सो ऽन्यत् कार्मुकम् आदाय पार्षतः परवीरहा । (४५।१)

द्रोणस्य मिषतो युद्धे प्रेषयामास सायकान् ॥ (४५।२)

ताञ् शराञ् शरसंघैस्तु संनिवार्य महारथः । (४६।१)

द्रोणो द्रुपदपुत्राय प्राहिणोत् पञ्च सायकान् ॥ (४६।२)

तस्य क्रुद्धो महाराज पार्षतः परवीरहा । (४७।१)

द्रोणाय चिक्षेप गदां यमदण्डोपमां रणे ॥ (४७।२)

ताम् आपतन्तीं सहसा हेमपट्टविभूषिताम् । (४८।१)

शरैः पञ्चाशता द्रोणो वारयामास संयुगे ॥ (४८।२)

सा छिन्ना बहुधा राजन् द्रोणचापच्युतैः शरैः । (४९।१)

चूर्णीकृता विशीर्यन्ती पपात वसुधातले ॥ (४९।२)

गदां विनिहतां दृष्ट्वा पार्षतः शत्रुसूदनः । (५०।१)

द्रोणाय शक्तिं चिक्षेप सर्वपारशवीं शुभाम् ॥ (५०।२)

तां द्रोणो नवभिर् बाणैश् चिछेद युधि भारत । (५१।१)

पार्षतं च महेष्वासं पीडयामास संयुगे ॥ (५१।२)

एवम् एतन्महद् युद्धं द्रोणपार्षतयोर् अभूत् । (५२।१)

भीष्मं प्रति महाराज घोररूपं भयानकम् ॥ (५२।२)

अर्जुनः प्राप्य गाङ्गेयं पीडयन्निशितैः शरैः । (५३।१)

अभ्यद्रवत संयत्तं वने मत्तम् इव द्विपम् ॥ (५३।२)

प्रत्युद्ययौ च तं पार्थं भगदत्तः प्रतापवान् । (५४।१)

त्रिधा भिन्नेन नागेन मदान्धेन महाबलः ॥ (५४।२)

तम् आपतन्तं सहसा महेन्द्रगजसंनिभम् । (५५।१)

परं यत्नं समास्थाय बीभत्सुः प्रत्यपद्यत ॥ (५५।२)

ततो गजगतो राजा भगदत्तः प्रतापवान् । (५६।१)

अर्जुनं शरवर्षेण वारयामास संयुगे ॥ (५६।२)

अर्जुनस्तु रणे नागम् आयान्तं रजतोपमम् । (५७।१)

विमलैर् आयसैस्तीक्ष्णैर् अविध्यत महारणे ॥ (५७।२)

शिखण्डिनं च कौन्तेयो याहि याहीत्यचोदयत् । (५८।१)

भीष्मं प्रति महाराज जह्येनम् इति चाब्रवीत् ॥ (५८।२)

प्राग्ज्योतिषस्ततो हित्वा पाण्डवं पाण्डुपूर्वज । (५९।१)

प्रययौ त्वरितो राजन् द्रुपदस्य रथं प्रति ॥ (५९।२)

ततो ऽर्जुनो महाराज भीष्मम् अभ्यद्रवद् द्रुतम् । (६०।१)

शिखण्डिनं पुरस्कृत्य ततो युद्धम् अवर्तत ॥ (६०।२)

ततस्ते तावकाः शूराः पाण्डवं रभसं रणे । (६१।१)

सर्वे ऽभ्यधावन् क्रोशन्तस्तद् अद्भुतम् इवाभवत् ॥ (६१।२)

नानाविधान्यनीकानि पुत्राणां ते जनाधिप । (६२।१)

अर्जुनो व्यधमत् काले दिवीवाभ्राणि मारुतः ॥ (६२।२)

शिखण्डी तु समासाद्य भरतानां पितामहम् । (६३।१)

इषुभिस्तूर्णम् अव्यग्रो बहुभिः स समाचिनोत् ॥ (६३।२)

सोमकांश्च रणे भीष्मो जघ्ने पार्थपदानुगान् । (६४।१)

न्यवारयत सैन्यं च पाण्डवानां महारथः ॥ (६४।२)

रथाग्न्यगारश्चापार्चिर् असिशक्तिगदेन्धनः । (६५।१)

शरसंघमहाज्वालः क्षत्रियान् समरे ऽदहत् ॥ (६५।२)

यथा हि सुमहान् अग्निः कक्षे चरति सानिलः । (६६।१)

तथा जज्वाल भीष्मो ऽपि दिव्यान्यस्त्राण्युदीरयन् ॥ (६६।२)

सुवर्णपुङ्खैर् इषुभिः शितैः संनतपर्वभिः । (६७।१)

नादयन् स दिशो भीष्मः प्रदिशश्च महायशाः ॥ (६७।२)

पातयन् रथिनो राजन् गजांश्च सह सादिभिः । (६८।१)

मुण्डतालवनानीव चकार स रथव्रजान् ॥ (६८।२)

निर्मनुष्यान् रथान् राजन् गजान् अश्वांश्च संयुगे । (६९।१)

चकार स तदा भीष्मः सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ (६९।२)

तस्य ज्यातलनिर्घोषं विस्फूर्जितम् इवाशनेः । (७०।१)

निशम्य सर्वतो राजन् समकम्पन्त सैनिकाः ॥ (७०।२)

अमोघा ह्यपतन् बाणाः पितुस्ते मनुजेश्वर । (७१।१)

नासज्जन्त शरीरेषु भीष्मचापच्युताः शराः ॥ (७१।२)

निर्मनुष्यान् रथान् राजन् सुयुक्ताञ् जवनैर् हयैः । (७२।१)

वातायमानान् पश्याम ह्रियमाणान् विशां पते ॥ (७२।२)

चेदिकाशिकरूषाणां सहस्राणि चतुर्दश । (७३।१)

महारथाः समाख्याताः कुलपुत्रास्तनुत्यजः ॥ (७३।२)

अपरावर्तिनः शूराः सुवर्णविकृतध्वजाः । (७४।१)

संग्रामे भीष्मम् आसाद्य सवाजिरथकुञ्जराः । (७४।२)

जग्मुस्ते परलोकाय व्यादितास्यम् इवान्तकम् ॥ (७४।३)

न तत्रासीन्महाराज सोमकानां महारथः । (७५।१)

यः सम्प्राप्य रणे भीष्मं जीविते स्म मनो दधे ॥ (७५।२)

तांश्च सर्वान् रणे योधान् प्रेतराजपुरं प्रति । (७६।१)

नीतान् अमन्यन्त जना दृष्ट्वा भीष्मस्य विक्रमम् ॥ (७६।२)

न कश्चिद् एनं समरे प्रत्युद्याति महारथः । (७७।१)

ऋते पाण्डुसुतं वीरं श्वेताश्वं कृष्णसारथिम् । (७७।२)

शिखण्डिनं च समरे पाञ्चाल्यम् अमितौजसम् ॥ (७७।३)

शिखण्डी तु रणे भीष्मम् आसाद्य भरतर्षभ । (७८।१)

दशभिर् दशभिर् बाणैर् आजघान महाहवे ॥ (७८।२)

शिखण्डिनं तु गाङ्गेयः क्रोधदीप्तेन चक्षुषा । (७९।१)

अवैक्षत कटाक्षेण निर्दहन्न् इव भारत ॥ (७९।२)

स्त्रीत्वं तत् संस्मरन् राजन् सर्वलोकस्य पश्यतः । (८०।१)

न जघान रणे भीष्मः स च तं नावबुद्धवान् ॥ (८०।२)

अर्जुनस्तु महाराज शिखण्डिनम् अभाषत । (८१।१)

अभित्वरस्व त्वरितो जहि चैनं पितामहम् ॥ (८१।२)

किं ते विवक्षया वीर जहि भीष्मं महारथम् । (८२।१)

न ह्यन्यम् अनुपश्यामि कंचिद् यौधिष्ठिरे बले ॥ (८२।२)

यः शक्तः समरे भीष्मं योधयेत पितामहम् । (८३।१)

ऋते त्वां पुरुषव्याघ्र सत्यम् एतद् ब्रवीमि ते ॥ (८३।२)

एवम् उक्तस्तु पार्थेन शिखण्डी भरतर्षभ । (८४।१)

शरैर् नानाविधैस्तूर्णं पितामहम् उपाद्रवत् ॥ (८४।२)

अचिन्तयित्वा तान् बाणान् पिता देवव्रतस्तव । (८५।१)

अर्जुनं समरे क्रुद्धं वारयामास सायकैः ॥ (८५।२)

तथैव च चमूं सर्वां पाण्डवानां महारथः । (८६।१)

अप्रैषीत् समरे तीक्ष्णैः परलोकाय मारिष ॥ (८६।२)

तथैव पाण्डवा राजन् सैन्येन महता वृताः । (८७।१)

भीष्मं प्रच्छादयामासुर् मेघा इव दिवाकरम् ॥ (८७।२)

स समन्तात् परिवृतो भारतो भरतर्षभ । (८८।१)

निर्ददाह रणे शूरान् वनं वह्निर् इव ज्वलन् ॥ (८८।२)

तत्राद्भुतम् अपश्याम तव पुत्रस्य पौरुषम् । (८९।१)

अयोधयत यत् पार्थं जुगोप च यतव्रतम् ॥ (८९।२)

कर्मणा तेन समरे तव पुत्रस्य धन्विनः । (९०।१)

दुःशासनस्य तुतुषुः सर्वे लोका महात्मनः ॥ (९०।२)

यद् एकः समरे पार्थान् सानुगान् समयोधयत् । (९१।१)

न चैनं पाण्डवा युद्धे वारयामासुर् उल्बणम् ॥ (९१।२)

दुःशासनेन समरे रथिनो विरथीकृताः । (९२।१)

सादिनश्च महाराज दन्तिनश्च महाबलाः ॥ (९२।२)

विनिर्भिन्नाः शरैस्तीक्ष्णैर् निपेतुर् धरणीतले । (९३।१)

शरातुरास्तथैवान्ये दन्तिनो विद्रुता दिशः ॥ (९३।२)

यथाग्निर् इन्धनं प्राप्य ज्वलेद् दीप्तार्चिर् उल्बणः । (९४।१)

तथा जज्वाल पुत्रस्ते पाण्डवान् वै विनिर्दहन् ॥ (९४।२)

तं भारतमहामात्रं पाण्डवानां महारथः । (९५।१)

जेतुं नोत्सहते कश्चिन्नाप्युद्यातुं कथंचन । (९५।२)

ऋते महेन्द्रतनयं श्वेताश्वं कृष्णसारथिम् ॥ (९५।३)

स हि तं समरे राजन् विजित्य विजयो ऽर्जुनः । (९६।१)

भीष्मम् एवाभिदुद्राव सर्वसैन्यस्य पश्यतः ॥ (९६।२)

विजितस्तव पुत्रो ऽपि भीष्मबाहुव्यपाश्रयः । (९७।१)

पुनः पुनः समाश्वस्य प्रायुध्यत रणोत्कटः । (९७।२)

अर्जुनं च रणे राजन् योधयन् स व्यराजत ॥ (९७।३)

शिखण्डी तु रणे राजन् विव्याधैव पितामहम् । (९८।१)

शरैर् अशनिसंस्पर्शैस्तथा सर्पविषोपमैः ॥ (९८।२)

न च ते ऽस्य रुजं चक्रुः पितुस्तव जनेश्वर । (९९।१)

स्मयमानश्च गाङ्गेयस्तान् बाणाञ् जगृहे तदा ॥ (९९।२)

उष्णार्तो हि नरो यद्वज्जलधाराः प्रतीच्छति । (१००।१)

तथा जग्राह गाङ्गेयः शरधाराः शिखण्डिनः ॥ (१००।२)

तं क्षत्रिया महाराज ददृशुर् घोरम् आहवे । (१०१।१)

भीष्मं दहन्तं सैन्यानि पाण्डवानां महात्मनाम् ॥ (१०१।२)

ततो ऽब्रवीत् तव सुतः सर्वसैन्यानि मारिष । (१०२।१)

अभिद्रवत संग्रामे फल्गुनं सर्वतो रथैः ॥ (१०२।२)

भीष्मो वः समरे सर्वान् पलयिष्यति धर्मवित् । (१०३।१)

ते भयं सुमहत् त्यक्त्वा पाण्डवान् प्रतियुध्यत ॥ (१०३।२)

एष तालेन दीप्तेन भीष्मस्तिष्ठति पालयन् । (१०४।१)

सर्वेषां धार्तराष्ट्राणां रणे शर्म च वर्म च ॥ (१०४।२)

त्रिदशापि समुद्युक्ता नालं भीष्मं समासितुम् । (१०५।१)

किमु पार्था महात्मानं मर्त्यभूतास्तथाबलाः । (१०५।२)

तस्माद् द्रवत हे योधाः फल्गुनं प्राप्य संयुगे ॥ (१०५।३)

अहम् अद्य रणे यत्तो योधयिष्यामि फल्गुनम् । (१०६।१)

सहितः सर्वतो यत्तैर् भवद्भिर् वसुधाधिपाः ॥ (१०६।२)

तच्छ्रुत्वा तु वचो राजंस्तव पुत्रस्य धन्विनः । (१०७।१)

अर्जुनं प्रति संयत्ता बलवन्तो महारथाः ॥ (१०७।२)

ते विदेहाः कलिङ्गाश्च दाशेरकगणैः सह । (१०८।१)

अभिपेतुर् निषादाश्च सौवीराश्च महारणे ॥ (१०८।२)

बाह्लिका दरदाश्चैव प्राच्योदीच्याश्च मालवाः । (१०९।१)

अभीषाहाः शूरसेनाः शिबयो ऽथ वसातयः ॥ (१०९।२)

शाल्वाश्रयास्त्रिगर्ताश्च अम्बष्ठाः केकयैः सह । (११०।१)

अभिपेतू रणे पार्थं पतंगा इव पावकम् ॥ (११०।२)

स तान् सर्वान् सहानीकान्महाराज महारथान् । (१११।१)

दिव्यान्यस्त्राणि संचिन्त्य प्रसंधाय धनंजयः ॥ (१११।२)

स तैर् अस्त्रैर् महावेगैर् ददाहाशु महाबलः । (११२।१)

शरप्रतापैर् बीभत्सुः पतंगान् इव पावकः ॥ (११२।२)

तस्य बाणसहस्राणि सृजतो दृढधन्विनः । (११३।१)

दीप्यमानम् इवाकाशे गाण्डीवं समदृश्यत ॥ (११३।२)

ते शरार्ता महाराज विप्रकीर्णरथध्वजाः । (११४।१)

नाभ्यवर्तन्त राजानः सहिता वानरध्वजम् ॥ (११४।२)

सध्वजा रथिनः पेतुर् हयारोहा हयैः सह । (११५।१)

गजाः सह गजारोहैः किरीटिशरताडिताः ॥ (११५।२)

ततो ऽर्जुनभुजोत्सृष्टैर् आवृतासीद् वसुंधरा । (११६।१)

विद्रवद्भिश्च बहुधा बलै राज्ञां समन्ततः ॥ (११६।२)

अथ पार्थो महाबाहुर् द्रावयित्वा वरूथिनीम् । (११७।१)

दुःशासनाय समरे प्रेषयामास सायकान् ॥ (११७।२)

ते तु भित्त्वा तव सुतं दुःशासनम् अयोमुखाः । (११८।१)

धरणीं विविशुः सर्वे वल्मीकम् इव पन्नगाः । (११८।२)

हयांश्चास्य ततो जघ्ने सारथिं च न्यपातयत् ॥ (११८।३)

विविंशतिं च विंशत्या विरथं कृतवान् प्रभो । (११९।१)

आजघान भृशं चैव पञ्चभिर् नतपर्वभिः ॥ (११९।२)

कृपं शल्यं विकर्णं च विद्ध्वा बहुभिर् आयसैः । (१२०।१)

चकार विरथांश्चैव कौन्तेयः श्वेतवाहनः ॥ (१२०।२)

एवं ते विरथाः पञ्च कृपः शल्यश्च मारिष । (१२१।१)

दुःशासनो विकर्णश्च तथैव च विविंशतिः । (१२१।२)

सम्प्राद्रवन्त समरे निर्जिताः सव्यसाचिना ॥ (१२१।३)

पूर्वाह्णे तु तथा राजन् पराजित्य महारथान् । (१२२।१)

प्रजज्वाल रणे पार्थो विधूम इव पावकः ॥ (१२२।२)

तथैव शरवर्षेण भास्करो रश्मिवान् इव । (१२३।१)

अन्यान् अपि महाराज पातयामास पार्थिवान् ॥ (१२३।२)

पराङ्मुखीकृत्य तदा शरवर्षैर् महारथान् । (१२४।१)

प्रावर्तयत संग्रामे शोणितोदां महानदीम् । (१२४।२)

मध्येन कुरुसैन्यानां पाण्डवानां च भारत ॥ (१२४।३)

गजाश्च रथसंघाश्च बहुधा रथिभिर् हताः । (१२५।१)

रथाश्च निहता नागैर् नागा हयपदातिभिः ॥ (१२५।२)

अन्तरा छिद्यमानानि शरीराणि शिरांसि च । (१२६।१)

निपेतुर् दिक्षु सर्वासु गजाश्वरथयोधिनाम् ॥ (१२६।२)

छन्नम् आयोधनं रेजे कुण्डलाङ्गदधारिभिः । (१२७।१)

पतितैः पात्यमानैश्च राजपुत्रैर् महारथैः ॥ (१२७।२)

रथनेमिनिकृत्ताश्च गजैश्चैवावपोथिताः । (१२८।१)

पादाताश्चाप्यदृश्यन्त साश्वाः सहयसादिनः ॥ (१२८।२)

गजाश्वरथसंघाश्च परिपेतुः समन्ततः । (१२९।१)

विशीर्णाश्च रथा भूमौ भग्नचक्रयुगध्वजाः ॥ (१२९।२)

तद् गजाश्वरथौघानां रुधिरेण समुक्षितम् । (१३०।१)

छन्नम् आयोधनं रेजे रक्ताभ्रम् इव शारदम् ॥ (१३०।२)

श्वानः काकाश्च गृध्राश्च वृका गोमायुभिः सह । (१३१।१)

प्रणेदुर् भक्ष्यम् आसाद्य विकृताश्च मृगद्विजाः ॥ (१३१।२)

ववुर् बहुविधाश्चैव दिक्षु सर्वासु मारुताः । (१३२।१)

दृश्यमानेषु रक्षःसु भूतेषु विनदत्सु च ॥ (१३२।२)

काञ्चनानि च दामानि पताकाश्च महाधनाः । (१३३।१)

धूमायमाना दृश्यन्ते सहसा मारुतेरिताः ॥ (१३३।२)

श्वेतच्छत्रसहस्राणि सध्वजाश्च महारथाः । (१३४।१)

विनिकीर्णाः स्म दृश्यन्ते शतशो ऽथ सहस्रशः । (१३४।२)

सपताकाश्च मातङ्गा दिशो जग्मुः शरातुराः ॥ (१३४।३)

क्षत्रियाश्च मनुष्येन्द्र गदाशक्तिधनुर्धराः । (१३५।१)

समन्ततो व्यदृश्यन्त पतिता धरणीतले ॥ (१३५।२)

ततो भीष्मो महाराज दिव्यम् अस्त्रम् उदीरयन् । (१३६।१)

अभ्यधावत कौन्तेयं मिषतां सर्वधन्विनाम् ॥ (१३६।२)

तं शिखण्डी रणे यत्तम् अभ्यधावत दंशितः । (१३७।१)

संजहार ततो भीष्मस्तद् अस्त्रं पावकोपमम् ॥ (१३७।२)

एतस्मिन्न् एव काले तु कौन्तेयः श्वेतवाहनः । (१३८।१)

निजघ्ने तावकं सैन्यं मोहयित्वा पितामहम् ॥ (१३८।२)