याज्ञवल्क्य उवाच । (१।१)

तत्त्वानां सर्गसंख्या च कालसंख्या तथैव च । (१।२)

मया प्रोक्तानुपूर्व्येण संहारम् अपि मे शृणु ॥ (१।३)

यथा संहरते जन्तून् ससर्ज च पुनः पुनः । (२।१)

अनादिनिधनो ब्रह्मा नित्यश्चाक्षर एव च ॥ (२।२)

अहःक्षयम् अथो बुद्ध्वा निशि स्वप्नमनास्तथा । (३।१)

चोदयामास भगवान् अव्यक्तो ऽहंकृतं नरम् ॥ (३।२)

ततः शतसहस्रांशुर् अव्यक्तेनाभिचोदितः । (४।१)

कृत्वा द्वादशधात्मानम् आदित्यो ज्वलदग्निवत् ॥ (४।२)

चतुर्विधं प्रजाजालं निर्दहत्याशु तेजसा । (५।१)

जराय्वण्डस्वेदजातम् उद्भिज्जं च नराधिप ॥ (५।२)

एतद् उन्मेषमात्रेण विनिष्टं स्थाणुजङ्गमम् । (६।१)

कूर्मपृष्ठसमा भूमिर् भवत्यथ समन्ततः ॥ (६।२)

जगद् दग्ध्वामितबलः केवलं जगतीं ततः । (७।१)

अम्भसा बलिना क्षिप्रम् आपूर्यत समन्ततः ॥ (७।२)

ततः कालाग्निम् आसाद्य तद् अम्भो याति संक्षयम् । (८।१)

विनष्टे ऽम्भसि राजेन्द्र जाज्वलीत्यनलो महान् ॥ (८।२)

तम् अप्रमेयो ऽतिबलं ज्वलमानं विभावसुम् । (९।१)

ऊष्माणं सर्वभूतानां सप्तार्चिषम् अथाञ्जसा ॥ (९।२)

भक्षयामास बलवान् वायुर् अष्टात्मको बली । (१०।१)

विचरन्न् अमितप्राणस्तिर्यग् ऊर्ध्वम् अधस्तथा ॥ (१०।२)

तम् अप्रतिबलं भीमम् आकाशं ग्रसते ऽत्मना । (११।१)

आकाशम् अप्यतिनदन्मनो ग्रसति चारिकम् ॥ (११।२)

मनो ग्रसति सर्वात्मा सो ऽहंकारः प्रजापतिः । (१२।१)

अहंकारं महान् आत्मा भूतभव्यभविष्यवित् ॥ (१२।२)

तम् अप्यनुपमात्मानं विश्वं शंभुः प्रजापतिः । (१३।१)

अणिमा लघिमा प्राप्तिर् ईशानो ज्योतिर् अव्ययः ॥ (१३।२)

सर्वतःपाणिपादान्तः सर्वतोऽक्षिशिरोमुखः । (१४।१)

सर्वतःश्रुतिमांल् लोके सर्वम् आवृत्य तिष्ठति ॥ (१४।२)

हृदयं सर्वभूतानां पर्वणो ऽङ्गुष्ठमात्रकः । (१५।१)

अनुग्रसत्यनन्तं हि महात्मा विश्वम् ईश्वरः ॥ (१५।२)

ततः समभवत् सर्वम् अक्षयाव्ययम् अव्रणम् । (१६।१)

भूतभव्यमनुष्याणां स्रष्टारम् अनघं तथा ॥ (१६।२)

एषो ऽप्ययस्ते राजेन्द्र यथावत् परिभाषितः । (१७।१)

अध्यात्मम् अधिभूतं च अधिदैवं च श्रूयताम् ॥ (१७।२)