महाभारतMahābhārata

MBh, 3, 258

556 of 1995 · 35 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

मार्कण्डेय उवाच । (१।१)

mārkaṇḍeya uvāca

1.2१.२

प्राप्तम् अप्रतिमं दुःखं रामेण भरतर्षभ । (१।२)

prāptam apratimaṃ duḥkhaṃ rāmeṇa bharatarṣabha |

1.3१.३

रक्षसा जानकी तस्य हृता भार्या बलीयसा ॥ (१।३)

rakṣasā jānakī tasya hṛtā bhāryā balīyasā ||

2.1२.१

आश्रमाद् राक्षसेन्द्रेण रावणेन विहायसा । (२।१)

āśramād rākṣasendreṇa rāvaṇena vihāyasā |

2.2२.२

मायाम् आस्थाय तरसा हत्वा गृध्रं जटायुषम् ॥ (२।२)

māyām āsthāya tarasā hatvā gṛdhraṃ jaṭāyuṣam ||

3.1३.१

प्रत्याजहार तां रामः सुग्रीवबलम् आश्रितः । (३।१)

pratyājahāra tāṃ rāmaḥ sugrīvabalam āśritaḥ |

3.2३.२

बद्ध्वा सेतुं समुद्रस्य दग्ध्वा लङ्कां शितैः शरैः ॥ (३।२)

baddhvā setuṃ samudrasya dagdhvā laṅkāṃ śitaiḥ śaraiḥ ||

4.1४.१

युधिष्ठिर उवाच । (४।१)

yudhiṣṭhira uvāca

4.2४.२

कस्मिन् रामः कुले जातः किंवीर्यः किंपराक्रमः । (४।२)

kasmin rāmaḥ kule jātaḥ kiṃvīryaḥ kiṃparākramaḥ |

4.3४.३

रावणः कस्य वा पुत्रः किं वैरं तस्य तेन ह ॥ (४।३)

rāvaṇaḥ kasya vā putraḥ kiṃ vairaṃ tasya tena ha ||

5.1५.१

एतन् मे भगवन् सर्वं सम्यग् आख्यातुम् अर्हसि । (५।१)

etan me bhagavan sarvaṃ samyag ākhyātum arhasi |

5.2५.२

श्रोतुम् इच्छामि चरितं रामस्याक्लिष्टकर्मणः ॥ (५।२)

śrotum icchāmi caritaṃ rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ ||

6.1६.१

मार्कण्डेय उवाच । (६।१)

mārkaṇḍeya uvāca

6.2६.२

अजो नामाभवद् राजा महान् इक्ष्वाकुवंशजः । (६।२)

ajo nāmābhavad rājā mahān ikṣvākuvaṃśajaḥ |

6.3६.३

तस्य पुत्रो दशरथः शश्वत् स्वाध्यायवाञ्शुचिः ॥ (६।३)

tasya putro daśarathaḥ śaśvat svādhyāyavāñśuciḥ ||

7.1७.१

अभवंस्तस्य चत्वारः पुत्रा धर्मार्थकोविदाः । (७।१)

abhavaṃstasya catvāraḥ putrā dharmārthakovidāḥ |

7.2७.२

रामलक्ष्मणशत्रुघ्ना भरतश् च महाबलः ॥ (७।२)

rāmalakṣmaṇaśatrughnā bharataś ca mahābalaḥ ||

8.1८.१

रामस्य माता कौसल्या कैकेयी भरतस्य तु । (८।१)

rāmasya mātā kausalyā kaikeyī bharatasya tu |

8.2८.२

सुतौ लक्ष्मणशत्रुघ्नौ सुमित्रायाः परंतपौ ॥ (८।२)

sutau lakṣmaṇaśatrughnau sumitrāyāḥ paraṃtapau ||

9.1९.१

विदेहराजो जनकः सीता तस्यात्मजा विभो । (९।१)

videharājo janakaḥ sītā tasyātmajā vibho |

9.2९.२

यां चकार स्वयं त्वष्टा रामस्य महिषीं प्रियाम् ॥ (९।२)

yāṃ cakāra svayaṃ tvaṣṭā rāmasya mahiṣīṃ priyām ||

10.1१०.१

एतद् रामस्य ते जन्म सीतायाश्च प्रकीर्तितम् । (१०।१)

etad rāmasya te janma sītāyāśca prakīrtitam |

10.2१०.२

रावणस्यापि ते जन्म व्याख्यास्यामि जनेश्वर ॥ (१०।२)

rāvaṇasyāpi te janma vyākhyāsyāmi janeśvara ||

11.1११.१

पितामहो रावणस्य साक्षाद् देवः प्रजापतिः । (११।१)

pitāmaho rāvaṇasya sākṣād devaḥ prajāpatiḥ |

11.2११.२

स्वयम्भूः सर्वलोकानां प्रभुः स्रष्टा महातपाः ॥ (११।२)

svayambhūḥ sarvalokānāṃ prabhuḥ sraṣṭā mahātapāḥ ||

12.1१२.१

पुलस्त्यो नाम तस्यासीन् मानसो दयितः सुतः । (१२।१)

pulastyo nāma tasyāsīn mānaso dayitaḥ sutaḥ |

12.2१२.२

तस्य वैश्रवणो नाम गवि पुत्रो ऽभवत् प्रभुः ॥ (१२।२)

tasya vaiśravaṇo nāma gavi putro 'bhavat prabhuḥ ||

13.1१३.१

पितरं स समुत्सृज्य पितामहम् उपस्थितः । (१३।१)

pitaraṃ sa samutsṛjya pitāmaham upasthitaḥ |

13.2१३.२

तस्य कोपात् पिता राजन् ससर्जात्मानम् आत्मना ॥ (१३।२)

tasya kopāt pitā rājan sasarjātmānam ātmanā ||

14.1१४.१

स जज्ञे विश्रवा नाम तस्यात्मार्धेन वै द्विजः । (१४।१)

sa jajñe viśravā nāma tasyātmārdhena vai dvijaḥ |

14.2१४.२

प्रतीकाराय सक्रोधस् ततो वैश्रवणस्य वै ॥ (१४।२)

pratīkārāya sakrodhas tato vaiśravaṇasya vai ||

15.1१५.१

पितामहस् तु प्रीतात्मा ददौ वैश्रवणस्य ह । (१५।१)

pitāmahas tu prītātmā dadau vaiśravaṇasya ha |

15.2१५.२

अमरत्वं धनेशत्वं लोकपालत्वम् एव च ॥ (१५।२)

amaratvaṃ dhaneśatvaṃ lokapālatvam eva ca ||

16.1१६.१

ईशानेन तथा सख्यं पुत्रं च नलकूबरम् । (१६।१)

īśānena tathā sakhyaṃ putraṃ ca nalakūbaram |

16.2१६.२

राजधानीनिवेशं च लङ्कां रक्षोगणान्विताम् ॥ (१६।२)

rājadhānīniveśaṃ ca laṅkāṃ rakṣogaṇānvitām ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 3, 258

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit