MBh, 3, 117
Select a line for its word-by-word analysis.
ममापराधात् तैः क्षुद्रैर् हतस् त्वं तात बालिशैः । (१।२)
mamāparādhāt taiḥ kṣudrair hatas tvaṃ tāta bāliśaiḥ |
मृत्युर् एवंविधो युक्तः सर्वभूतेष्वनागसः ॥ (२।२)
mṛtyur evaṃvidho yuktaḥ sarvabhūteṣvanāgasaḥ ||
किं नु तैर् न कृतं पापं यैर् भवांस्तपसि स्थितः । (३।१)
kiṃ nu tair na kṛtaṃ pāpaṃ yair bhavāṃstapasi sthitaḥ |
अयुध्यमानो वृद्धः सन् हतः शरशतैः शितैः ॥ (३।२)
ayudhyamāno vṛddhaḥ san hataḥ śaraśataiḥ śitaiḥ ||
किं नु ते तत्र वक्ष्यन्ति सचिवेषु सुहृत्सु च । (४।१)
kiṃ nu te tatra vakṣyanti saciveṣu suhṛtsu ca |
प्रेतकार्याणि सर्वाणि पितुश् चक्रे महातपाः ॥ (५।३)
pretakāryāṇi sarvāṇi pituś cakre mahātapāḥ ||
प्रतिजज्ञे वधं चापि सर्वक्षत्रस्य भारत ॥ (६।२)
pratijajñe vadhaṃ cāpi sarvakṣatrasya bhārata ||
संक्रुद्धो ऽतिबलः शूरः शस्त्रम् आदाय वीर्यवान् । (७।१)
saṃkruddho 'tibalaḥ śūraḥ śastram ādāya vīryavān |
जघ्निवान् कार्तवीर्यस्य सुतान् एको ऽन्तकोपमः ॥ (७।२)
jaghnivān kārtavīryasya sutān eko 'ntakopamaḥ ||
तेषां चानुगता ये च क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभ । (८।१)
teṣāṃ cānugatā ye ca kṣatriyāḥ kṣatriyarṣabha |
तांश्च सर्वान् अवामृद्नाद् रामः प्रहरतां वरः ॥ (८।२)
tāṃśca sarvān avāmṛdnād rāmaḥ praharatāṃ varaḥ ||
त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवीं कृत्वा निःक्षत्रियां प्रभुः । (९।१)
triḥsaptakṛtvaḥ pṛthivīṃ kṛtvā niḥkṣatriyāṃ prabhuḥ |
साक्षाद् ददर्श चर्चीकं स च रामं न्यवारयत् ॥ (१०।२)
sākṣād dadarśa carcīkaṃ sa ca rāmaṃ nyavārayat ||
तर्पयामास देवेन्द्रम् ऋत्विग्भ्यश् च महीं ददौ ॥ (११।२)
tarpayāmāsa devendram ṛtvigbhyaś ca mahīṃ dadau ||
दशव्यामायतां कृत्वा नवोत्सेधां विशां पते ॥ (१२।२)
daśavyāmāyatāṃ kṛtvā navotsedhāṃ viśāṃ pate ||
तां कश्यपस्यानुमते ब्राह्मणाः खण्डशस् तदा । (१३।१)
tāṃ kaśyapasyānumate brāhmaṇāḥ khaṇḍaśas tadā |
व्यभजंस् तेन ते राजन् प्रख्याताः खाण्डवायनाः ॥ (१३।२)
vyabhajaṃs tena te rājan prakhyātāḥ khāṇḍavāyanāḥ ||
अस्मिन् महेन्द्रे शैलेन्द्रे वसत्यमितविक्रमः ॥ (१४।२)
asmin mahendre śailendre vasatyamitavikramaḥ ||
एवं वैरम् अभूत् तस्य क्षत्रियैर् लोकवासिभिः । (१५।१)
evaṃ vairam abhūt tasya kṣatriyair lokavāsibhiḥ |
दर्शयामास तान् विप्रान् धर्मराजं च सानुजम् ॥ (१६।३)
darśayāmāsa tān viprān dharmarājaṃ ca sānujam ||
स तम् आनर्च राजेन्द्रो भ्रातृभिः सहितः प्रभुः । (१७।१)
sa tam ānarca rājendro bhrātṛbhiḥ sahitaḥ prabhuḥ |
द्विजानां च परां पूजां चक्रे नृपतिसत्तमः ॥ (१७।२)
dvijānāṃ ca parāṃ pūjāṃ cakre nṛpatisattamaḥ ||
अर्चयित्वा जामदग्न्यं पूजितस्तेन चाभिभूः । (१८।१)
arcayitvā jāmadagnyaṃ pūjitastena cābhibhūḥ |
महेन्द्र उष्य तां रात्रिं प्रययौ दक्षिणामुखः ॥ (१८।२)
mahendra uṣya tāṃ rātriṃ prayayau dakṣiṇāmukhaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.