महाभारतMahābhārata

MBh, 13, 152

1833 of 1995 · 28 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशंपायन उवाच । (१।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

1.2१.२

तूष्णींभूते तदा भीष्मे पटे चित्रम् इवार्पितम् । (१।२)

tūṣṇīṃbhūte tadā bhīṣme paṭe citram ivārpitam |

1.3१.३

मुहूर्तम् इव च ध्यात्वा व्यासः सत्यवतीसुतः । (१।३)

muhūrtam iva ca dhyātvā vyāsaḥ satyavatīsutaḥ |

1.4१.४

नृपं शयानं गाङ्गेयम् इदम् आह वचस्तदा ॥ (१।४)

nṛpaṃ śayānaṃ gāṅgeyam idam āha vacastadā ||

2.1२.१

राजन् प्रकृतिम् आपन्नः कुरुराजो युधिष्ठिरः । (२।१)

rājan prakṛtim āpannaḥ kururājo yudhiṣṭhiraḥ |

2.2२.२

सहितो भ्रातृभिः सर्वैः पार्थिवैश्चानुयायिभिः ॥ (२।२)

sahito bhrātṛbhiḥ sarvaiḥ pārthivaiścānuyāyibhiḥ ||

3.1३.१

उपास्ते त्वां नरव्याघ्र सह कृष्णेन धीमता । (३।१)

upāste tvāṃ naravyāghra saha kṛṣṇena dhīmatā |

3.2३.२

तम् इमं पुरयानाय त्वम् अनुज्ञातुम् अर्हसि ॥ (३।२)

tam imaṃ purayānāya tvam anujñātum arhasi ||

4.1४.१

एवम् उक्तो भगवता व्यासेन पृथिवीपतिः । (४।१)

evam ukto bhagavatā vyāsena pṛthivīpatiḥ |

4.2४.२

युधिष्ठिरं सहामात्यम् अनुजज्ञे नदीसुतः ॥ (४।२)

yudhiṣṭhiraṃ sahāmātyam anujajñe nadīsutaḥ ||

5.1५.१

उवाच चैनं मधुरं ततः शांतनवो नृपः । (५।१)

uvāca cainaṃ madhuraṃ tataḥ śāṃtanavo nṛpaḥ |

5.2५.२

प्रविशस्व पुरं राजन् व्येतु ते मानसो ज्वरः ॥ (५।२)

praviśasva puraṃ rājan vyetu te mānaso jvaraḥ ||

6.1६.१

यजस्व विविधैर् यज्ञैर् बह्वन्नैः स्वाप्तदक्षिणैः । (६।१)

yajasva vividhair yajñair bahvannaiḥ svāptadakṣiṇaiḥ |

6.2६.२

ययातिर् इव राजेन्द्र श्रद्धादमपुरःसरः ॥ (६।२)

yayātir iva rājendra śraddhādamapuraḥsaraḥ ||

7.1७.१

क्षत्रधर्मरतः पार्थ पितॄन् देवांश्च तर्पय । (७।१)

kṣatradharmarataḥ pārtha pitṝn devāṃśca tarpaya |

7.2७.२

श्रेयसा योक्ष्यसे चैव व्येतु ते मानसो ज्वरः ॥ (७।२)

śreyasā yokṣyase caiva vyetu te mānaso jvaraḥ ||

8.1८.१

रञ्जयस्व प्रजाः सर्वाः प्रकृतीः परिसान्त्वय । (८।१)

rañjayasva prajāḥ sarvāḥ prakṛtīḥ parisāntvaya |

8.2८.२

सुहृदः फलसत्कारैर् अभ्यर्चय यथार्हतः ॥ (८।२)

suhṛdaḥ phalasatkārair abhyarcaya yathārhataḥ ||

9.1९.१

अनु त्वां तात जीवन्तु मित्राणि सुहृदस्तथा । (९।१)

anu tvāṃ tāta jīvantu mitrāṇi suhṛdastathā |

9.2९.२

चैत्यस्थाने स्थितं वृक्षं फलवन्तम् इव द्विजाः ॥ (९।२)

caityasthāne sthitaṃ vṛkṣaṃ phalavantam iva dvijāḥ ||

10.1१०.१

आगन्तव्यं च भवता समये मम पार्थिव । (१०।१)

āgantavyaṃ ca bhavatā samaye mama pārthiva |

10.2१०.२

विनिवृत्ते दिनकरे प्रवृत्ते चोत्तरायणे ॥ (१०।२)

vinivṛtte dinakare pravṛtte cottarāyaṇe ||

11.1११.१

तथेत्युक्त्वा तु कौन्तेयः सो ऽभिवाद्य पितामहम् । (११।१)

tathetyuktvā tu kaunteyaḥ so 'bhivādya pitāmaham |

11.2११.२

प्रययौ सपरीवारो नगरं नागसाह्वयम् ॥ (११।२)

prayayau saparīvāro nagaraṃ nāgasāhvayam ||

12.1१२.१

धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य गान्धारीं च पतिव्रताम् । (१२।१)

dhṛtarāṣṭraṃ puraskṛtya gāndhārīṃ ca pativratām |

12.2१२.२

सह तैर् ऋषिभिः सर्वैर् भ्रातृभिः केशवेन च ॥ (१२।२)

saha tair ṛṣibhiḥ sarvair bhrātṛbhiḥ keśavena ca ||

13.1१३.१

पौरजानपदैश्चैव मन्त्रिवृद्धैश्च पार्थिवः । (१३।१)

paurajānapadaiścaiva mantrivṛddhaiśca pārthivaḥ |

13.2१३.२

प्रविवेश कुरुश्रेष्ठ पुरं वारणसाह्वयम् ॥ (१३।२)

praviveśa kuruśreṣṭha puraṃ vāraṇasāhvayam ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 13, 152

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit