जनमेजय उवाच । (१।१)

भगवन् काम्यकात् पार्थे गते मे प्रपितामहे । (१।२)

पाण्डवाः किम् अकुर्वन्त तम् ऋते सव्यसाचिनम् ॥ (१।३)

स हि तेषां महेष्वासो गतिर् आसीद् अनीकजित् । (२।१)

आदित्यानां यथा विष्णुस् तथैव प्रतिभाति मे ॥ (२।२)

तेनेन्द्रसमवीर्येण संग्रामेष्वनिवर्तिना । (३।१)

विनाभूता वने वीराः कथम् आसन् पितामहाः ॥ (३।२)

वैशम्पायन उवाच । (४।१)

गते तु काम्यकात् तात पाण्डवे सव्यसाचिनि । (४।२)

बभूवुः कौरवेयास् ते दुःखशोकपरायणाः ॥ (४।३)

आक्षिप्तसूत्रा मणयश् छिन्नपक्षा इव द्विजाः । (५।१)

अप्रीतमनसः सर्वे बभूवुर् अथ पाण्डवाः ॥ (५।२)

वनं च तद् अभूत् तेन हीनम् अक्लिष्टकर्मणा । (६।१)

कुबेरेण यथा हीनं वनं चैत्ररथं तथा ॥ (६।२)

तम् ऋते पुरुषव्याघ्रं पाण्डवा जनमेजय । (७।१)

मुदम् अप्राप्नुवन्तो वै काम्यके न्यवसंस् तदा ॥ (७।२)

ब्राह्मणार्थे पराक्रान्ताः शुद्धैर् बाणैर् महारथाः । (८।१)

निघ्नन्तो भरतश्रेष्ठ मेध्यान् बहुविधान् मृगान् ॥ (८।२)

नित्यं हि पुरुषव्याघ्रा वन्याहारम् अरिंदमाः । (९।१)

विप्रसृत्य समाहृत्य ब्राह्मणेभ्यो न्यवेदयन् ॥ (९।२)

एवं ते न्यवसंस् तत्र सोत्कण्ठाः पुरुषर्षभाः । (१०।१)

अहृष्टमनसः सर्वे गते राजन् धनंजये ॥ (१०।२)

अथ विप्रोषितं वीरं पाञ्चाली मध्यमं पतिम् । (११।१)

स्मरन्ती पाण्डवश्रेष्ठम् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥ (११।२)

यो ऽर्जुनेनार्जुनस् तुल्यो द्विबाहुर् बहुबाहुना । (१२।१)

तम् ऋते पाण्डवश्रेष्ठं वनं न प्रतिभाति मे । (१२।२)

शून्याम् इव च पश्यामि तत्र तत्र महीम् इमाम् ॥ (१२।३)

बह्वाश्चर्यम् इदं चापि वनं कुसुमितद्रुमम् । (१३।१)

न तथा रमणीयं मे तम् ऋते सव्यसाचिनम् ॥ (१३।२)

नीलाम्बुदसमप्रख्यं मत्तमातंगविक्रमम् । (१४।१)

तम् ऋते पुण्डरीकाक्षं काम्यकं नातिभाति मे ॥ (१४।२)

यस्य स्म धनुषो घोषः श्रूयते ऽशनिनिस्वनः । (१५।१)

न लभे शर्म तं राजन् स्मरन्ती सव्यसाचिनम् ॥ (१५।२)

तथा लालप्यमानां तां निशम्य परवीरहा । (१६।१)

भीमसेनो महाराज द्रौपदीम् इदम् अब्रवीत् ॥ (१६।२)

मनःप्रीतिकरं भद्रे यद् ब्रवीषि सुमध्यमे । (१७।१)

तन् मे प्रीणाति हृदयम् अमृतप्राशनोपमम् ॥ (१७।२)

यस्य दीर्घौ समौ पीनौ भुजौ परिघसंनिभौ । (१८।१)

मौर्वीकृतकिणौ वृत्तौ खड्गायुधगदाधरौ ॥ (१८।२)

निष्काङ्गदकृतापीडौ पञ्चशीर्षाविवोरगौ । (१९।१)

तम् ऋते पुरुषव्याघ्रं नष्टसूर्यम् इदं वनम् ॥ (१९।२)

यम् आश्रित्य महाबाहुं पाञ्चालाः कुरवस् तथा । (२०।१)

सुराणाम् अपि यत्तानां पृतनासु न बिभ्यति ॥ (२०।२)

यस्य बाहू समाश्रित्य वयं सर्वे महात्मनः । (२१।१)

मन्यामहे जितान् आजौ परान् प्राप्तां च मेदिनीम् ॥ (२१।२)

तम् ऋते फल्गुनं वीरं न लभे काम्यके धृतिम् । (२२।१)

शून्याम् इव च पश्यामि तत्र तत्र महीम् इमाम् ॥ (२२।२)

नकुल उवाच । (२३।१)

य उदीचीं दिशं गत्वा जित्वा युधि महाबलान् । (२३।२)

गन्धर्वमुख्याञ् शतशो हयांल्लेभे स वासविः ॥ (२३।३)

राजंस् तित्तिरिकल्माषाञ् श्रीमान् अनिलरंहसः । (२४।१)

प्रादाद् भ्रात्रे प्रियः प्रेम्णा राजसूये महाक्रतौ ॥ (२४।२)

तम् ऋते भीमधन्वानं भीमाद् अवरजं वने । (२५।१)

कामये काम्यके वासं नेदानीम् अमरोपमम् ॥ (२५।२)

सहदेव उवाच । (२६।१)

यो धनानि च कन्याश् च युधि जित्वा महारथान् । (२६।२)

आजहार पुरा राज्ञे राजसूये महाक्रतौ ॥ (२६।३)

यः समेतान् मृधे जित्वा यादवान् अमितद्युतिः । (२७।१)

सुभद्राम् आजहारैको वासुदेवस्य संमते ॥ (२७।२)

तस्य जिष्णोर् बृसीं दृष्ट्वा शून्याम् उपनिवेशने । (२८।१)

हृदयं मे महाराज न शाम्यति कदाचन ॥ (२८।२)

वनाद् अस्माद् विवासं तु रोचये ऽहम् अरिंदम । (२९।१)

न हि नस् तम् ऋते वीरं रमणीयम् इदं वनम् ॥ (२९।२)