ययातिर् उवाच । (१।१)

अहं ययातिर् नहुषस्य पुत्रः पूरोः पिता सर्वभूतावमानात् । (१।२)

प्रभ्रंशितः सुरसिद्धर्षिलोकात् परिच्युतः प्रपताम्यल्पपुण्यः ॥ (१।३)

अहं हि पूर्वो वयसा भवद्भ्यस् तेनाभिवादं भवतां न प्रयुञ्जे । (२।१)

यो विद्यया तपसा जन्मना वा वृद्धः स पूज्यो भवति द्विजानाम् ॥ (२।२)

अष्टक उवाच । (३।१)

अवादीश्चेद् वयसा यः स वृद्ध इति राजन् नाभ्यवदः कथंचित् । (३।२)

यो वै विद्वान् वयसा सन् स्म वृद्धः स एव पूज्यो भवति द्विजानाम् ॥ (३।३)

ययातिर् उवाच । (४।१)

प्रतिकूलं कर्मणां पापम् आहुस् तद् वर्तते ऽप्रवणे पापलोक्यम् । (४।२)

सन्तो ऽसतां नानुवर्तन्ति चैतद् यथा आत्मैषाम् अनुकूलवादी ॥ (४।३)

अभूद् धनं मे विपुलं महद् वै विचेष्टमानो नाधिगन्ता तद् अस्मि । (५।१)

एवं प्रधार्यात्महिते निविष्टो यो वर्तते स विजानाति जीवन् । (५।२)

महाधनो यो यजते सुयज्ञैर् यः सर्वविद्यासु विनीतबुद्धिः । (५।३)

वेदान् अधीत्य तपसा योज्य देहं दिवं समायात् पुरुषो वीतमोहः । (५।४)

न जातु हृष्येन् महता धनेन वेदान् अधीयीत नाहंकृतः स्यात् ॥ (५।५)

नानाभावा बहवो जीवलोके दैवाधीना नष्टचेष्टाधिकाराः । (६।१)

तत् तत् प्राप्य न विहन्येत धीरो दिष्टं बलीय इति मत्वात्मबुद्ध्या ॥ (६।२)

सुखं हि जन्तुर् यदि वापि दुःखं दैवाधीनं विन्दति नात्मशक्त्या । (७।१)

तस्माद् दिष्टं बलवन् मन्यमानो न संज्वरेन् नापि हृष्येत् कदाचित् ॥ (७।२)

दुःखे न तप्येन् न सुखेन हृष्येत् समेन वर्तेत सदैव धीरः । (८।१)

दिष्टं बलीय इति मन्यमानो न संज्वरेन् नापि हृष्येत् कदाचित् । (८।२)

दृष्टो हि मे परतश्चापि लोकः प्राप्ता भोगाः सर्वतो नास्ति निष्ठा ॥ (८।३)

भये न मुह्याम्यष्टकाहं कदाचित् संतापो मे मानसो नास्ति कश्चित् । (९।१)

धाता यथा मां विदधाति लोके ध्रुवं तथाहं भवितेति मत्वा ॥ (९।२)

संस्वेदजा अण्डजा उद्भिदाश्च सरीसृपाः कृमयो ऽथाप्सु मत्स्याः । (१०।१)

तथाश्मानस्तृणकाष्ठं च सर्वं दिष्टक्षये स्वां प्रकृतिं भजन्ते ॥ (१०।२)

अनित्यतां सुखदुःखस्य बुद्ध्वा कस्मात् संतापम् अष्टकाहं भजेयम् । (११।१)

किं कुर्यां वै किं च कृत्वा न तप्ये तस्मात् संतापं वर्जयाम्यप्रमत्तः । (११।२)

वैशंपायन उवाच । (११।३)

एवं ब्रुवाणं नृपतिं ययातिम् अथाष्टकः पुनर् एवान्वपृच्छत् । (११।४)

मातामहं सर्वगुणोपपन्नं तत्र स्थितं स्वर्गलोके यथावत् ॥ (११।५)

अष्टक उवाच । (१२।१)

ये ये लोकाः पार्थिवेन्द्र प्रधानास् त्वया भुक्ता यं च कालं यथा च । (१२।२)

तन् मे राजन् ब्रूहि सर्वं यथावत् क्षेत्रज्ञवद् भाषसे त्वं हि धर्मान् ॥ (१२।३)

ययातिर् उवाच । (१३।१)

राजाहम् आसम् इह सार्वभौमस् ततो लोकान् महतो ऽजयं वै । (१३।२)

तत्रावसं वर्षसहस्रमात्रं ततो लोकं परम् अस्म्यभ्युपेतः ॥ (१३।३)

ततः पुरीं पुरुहूतस्य रम्यां सहस्रद्वारां शतयोजनायताम् । (१४।१)

अध्यावसं वर्षसहस्रमात्रं ततो लोकं परम् अस्म्यभ्युपेतः ॥ (१४।२)

ततो दिव्यम् अजरं प्राप्य लोकं प्रजापतेर् लोकपतेर् दुरापम् । (१५।१)

तत्रावसं वर्षसहस्रमात्रं ततो लोकं परम् अस्म्यभ्युपेतः ॥ (१५।२)

देवस्य देवस्य निवेशने च विजित्य लोकान् अवसं यथेष्टम् । (१६।१)

सम्पूज्यमानस्त्रिदशैः समस्तैस् तुल्यप्रभावद्युतिर् ईश्वराणाम् ॥ (१६।२)

तथावसं नन्दने कामरूपी संवत्सराणाम् अयुतं शतानाम् । (१७।१)

सहाप्सरोभिर् विहरन् पुण्यगन्धान् पश्यन् नगान् पुष्पितांश्चारुरूपान् ॥ (१७।२)

तत्रस्थं मां देवसुखेषु सक्तं काले ऽतीते महति ततो ऽतिमात्रम् । (१८।१)

दूतो देवानाम् अब्रवीद् उग्ररूपो ध्वंसेत्युच्चैस्त्रिः प्लुतेन स्वरेण ॥ (१८।२)

एतावन् मे विदितं राजसिंह ततो भ्रष्टो ऽहं नन्दनात् क्षीणपुण्यः । (१९।१)

वाचो ऽश्रौषं चान्तरिक्षे सुराणाम् अनुक्रोशाच्छोचतां मानवेन्द्र ॥ (१९।२)

अहो कष्टं क्षीणपुण्यो ययातिः पतत्यसौ पुण्यकृत् पुण्यकीर्तिः । (२०।१)

तान् अब्रुवं पतमानस्ततो ऽहं सतां मध्ये निपतेयं कथं नु ॥ (२०।२)

तैर् आख्याता भवतां यज्ञभूमिः समीक्ष्य चैनां त्वरितम् उपागतो ऽस्मि । (२१।१)

हविर्गन्धं देशिकं यज्ञभूमेर् धूमापाङ्गं प्रतिगृह्य प्रतीतः ॥ (२१।२)