अश्वत्थामोवाच । (१।१)

न च तावज्जिता गावो न च सीमान्तरं गताः । (१।२)

न हास्तिनपुरं प्राप्तास्त्वं च कर्ण विकत्थसे ॥ (१।३)

संग्रामान् सुबहूञ् जित्वा लब्ध्वा च विपुलं धनम् । (२।१)

विजित्य च परां भूमिं नाहुः किंचन पौरुषम् ॥ (२।२)

पचत्यग्निर् अवाक्यस्तु तूष्णीं भाति दिवाकरः । (३।१)

तूष्णीं धारयते लोकान् वसुधा सचराचरान् ॥ (३।२)

चातुर्वर्ण्यस्य कर्माणि विहितानि मनीषिभिः । (४।१)

धनं यैर् अधिगन्तव्यं यच्च कुर्वन्न दुष्यति ॥ (४।२)

अधीत्य ब्राह्मणो वेदान् याजयेत यजेत च । (५।१)

क्षत्रियो धनुर् आश्रित्य यजेतैव न याजयेत् । (५।२)

वैश्यो ऽधिगम्य द्रव्याणि ब्रह्मकर्माणि कारयेत् ॥ (५।३)

वर्तमाना यथाशास्त्रं प्राप्य चापि महीम् इमाम् । (६।१)

सत् कुर्वन्ति महाभागा गुरून् सुविगुणान् अपि ॥ (६।२)

प्राप्य द्यूतेन को राज्यं क्षत्रियस्तोष्टुम् अर्हति । (७।१)

तथा नृशंसरूपेण यथान्यः प्राकृतो जनः ॥ (७।२)

तथावाप्तेषु वित्तेषु को विकत्थेद् विचक्षणः । (८।१)

निकृत्या वञ्चनायोगैश्चरन् वैतंसिको यथा ॥ (८।२)

कतमद् द्वैरथं युद्धं यत्राजैषीर् धनंजयम् । (९।१)

नकुलं सहदेवं च धनं येषां त्वया हृतम् ॥ (९।२)

युधिष्ठिरो जितः कस्मिन् भीमश्च बलिनां वरः । (१०।१)

इन्द्रप्रस्थं त्वया कस्मिन् संग्रामे निर्जितं पुरा ॥ (१०।२)

तथैव कतमं युद्धं यस्मिन् कृष्णा जिता त्वया । (११।१)

एकवस्त्रा सभां नीता दुष्टकर्मन् रजस्वला ॥ (११।२)

मूलम् एषां महत् कृत्तं सारार्थी चन्दनं यथा । (१२।१)

कर्म कारयिथाः शूर तत्र किं विदुरो ऽब्रवीत् ॥ (१२।२)

यथाशक्ति मनुष्याणां शमम् आलक्षयामहे । (१३।१)

अन्येषां चैव सत्त्वानाम् अपि कीटपिपीलिके ॥ (१३।२)

द्रौपद्यास्तं परिक्लेशं न क्षन्तुं पाण्डवो ऽर्हति । (१४।१)

दुःखाय धार्तराष्ट्राणां प्रादुर्भूतो धनंजयः ॥ (१४।२)

त्वं पुनः पण्डितो भूत्वा वाचं वक्तुम् इहेच्छसि । (१५।१)

वैरान्तकरणो जिष्णुर् न नः शेषं करिष्यति ॥ (१५।२)

नैष देवान्न गन्धर्वान्नासुरान्न च राक्षसान् । (१६।१)

भयाद् इह न युध्येत कुन्तीपुत्रो धनंजयः ॥ (१६।२)

यं यम् एषो ऽभिसंक्रुद्धः संग्रामे ऽभिपतिष्यति । (१७।१)

वृक्षं गरुडवेगेन विनिहत्य तम् एष्यति ॥ (१७।२)

त्वत्तो विशिष्टं वीर्येण धनुष्यमरराट्समम् । (१८।१)

वासुदेवसमं युद्धे तं पार्थं को न पूजयेत् ॥ (१८।२)

दैवं दैवेन युध्येत मानुषेण च मानुषम् । (१९।१)

अस्त्रेणास्त्रं समाहन्यात् को ऽर्जुनेन समः पुमान् ॥ (१९।२)

पुत्राद् अनन्तरः शिष्य इति धर्मविदो विदुः । (२०।१)

एतेनापि निमित्तेन प्रियो द्रोणस्य पाण्डवः ॥ (२०।२)

यथा त्वम् अकरोर् द्यूतम् इन्द्रप्रस्थं यथाहरः । (२१।१)

यथानैषीः सभां कृष्णां तथा युध्यस्व पाण्डवम् ॥ (२१।२)

अयं ते मातुलः प्राज्ञः क्षत्रधर्मस्य कोविदः । (२२।१)

दुर्द्यूतदेवी गान्धारः शकुनिर् युध्यताम् इह ॥ (२२।२)

नाक्षान् क्षिपति गाण्डीवं न कृतं द्वापरं न च । (२३।१)

ज्वलतो निशितान् बाणांस्तीक्ष्णान् क्षिपति गाण्डिवम् ॥ (२३।२)

न हि गाण्डीवनिर्मुक्ता गार्ध्रपत्राः सुतेजनाः । (२४।१)

अन्तरेष्ववतिष्ठन्ति गिरीणाम् अपि दारणाः ॥ (२४।२)

अन्तकः शमनो मृत्युस्तथाग्निर् वडवामुखः । (२५।१)

कुर्युर् एते क्वचिच्छेषं न तु क्रुद्धो धनंजयः ॥ (२५।२)

युध्यतां कामम् आचार्यो नाहं योत्स्ये धनंजयम् । (२६।१)

मत्स्यो ह्यस्माभिर् आयोध्यो यद्यागच्छेद् गवां पदम् ॥ (२६।२)