महाभारतMahābhārata

MBh, 1, 15

15 of 1995 · 32 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

सूत उवाच । (१।१)

sūta uvāca

1.2१.२

एतस्मिन्न् एव काले तु भगिन्यौ ते तपोधन । (१।२)

etasminn eva kāle tu bhaginyau te tapodhana |

1.3१.३

अपश्यतां समायान्तम् उच्चैःश्रवसम् अन्तिकात् ॥ (१।३)

apaśyatāṃ samāyāntam uccaiḥśravasam antikāt ||

2.1२.१

यं तं देवगणाः सर्वे हृष्टरूपा अपूजयन् । (२।१)

yaṃ taṃ devagaṇāḥ sarve hṛṣṭarūpā apūjayan |

2.2२.२

मथ्यमाने ऽमृते जातम् अश्वरत्नम् अनुत्तमम् ॥ (२।२)

mathyamāne 'mṛte jātam aśvaratnam anuttamam ||

3.1३.१

महौघबलम् अश्वानाम् उत्तमं जवतां वरम् । (३।१)

mahaughabalam aśvānām uttamaṃ javatāṃ varam |

3.2३.२

श्रीमन्तम् अजरं दिव्यं सर्वलक्षणलक्षितम् ॥ (३।२)

śrīmantam ajaraṃ divyaṃ sarvalakṣaṇalakṣitam ||

4.1४.१

शौनक उवाच । (४।१)

śaunaka uvāca

4.2४.२

कथं तद् अमृतं देवैर् मथितं क्व च शंस मे । (४।२)

kathaṃ tad amṛtaṃ devair mathitaṃ kva ca śaṃsa me |

4.3४.३

कारणं चाथ मथने किं जातम् अमृतात् परम् । (४।३)

kāraṇaṃ cātha mathane kiṃ jātam amṛtāt param |

4.4४.४

यत्र जज्ञे महावीर्यः सो ऽश्वराजो महाद्युतिः ॥ (४।४)

yatra jajñe mahāvīryaḥ so 'śvarājo mahādyutiḥ ||

5.1५.१

सूत उवाच । (५।१)

sūta uvāca

5.2५.२

ज्वलन्तम् अचलं मेरुं तेजोराशिम् अनुत्तमम् । (५।२)

jvalantam acalaṃ meruṃ tejorāśim anuttamam |

5.3५.३

पूर्वं सुरगणाः सर्वे तथा दैत्याश्च सर्वशः । (५।३)

pūrvaṃ suragaṇāḥ sarve tathā daityāśca sarvaśaḥ |

5.4५.४

क्षुज्जराभ्यां समाक्रान्ता ब्रह्माणम् उपतस्थिरे । (५।४)

kṣujjarābhyāṃ samākrāntā brahmāṇam upatasthire |

5.5५.५

आक्षिपन्तं प्रभां भानोः स्वशृङ्गैः काञ्चनोज्ज्वलैः ॥ (५।५)

ākṣipantaṃ prabhāṃ bhānoḥ svaśṛṅgaiḥ kāñcanojjvalaiḥ ||

6.1६.१

काञ्चनाभरणं चित्रं देवगन्धर्वसेवितम् । (६।१)

kāñcanābharaṇaṃ citraṃ devagandharvasevitam |

6.2६.२

अप्रमेयम् अनाधृष्यम् अधर्मबहुलैर् जनैः ॥ (६।२)

aprameyam anādhṛṣyam adharmabahulair janaiḥ ||

7.1७.१

व्यालैर् आचरितं घोरैर् दिव्यौषधिविदीपितम् । (७।१)

vyālair ācaritaṃ ghorair divyauṣadhividīpitam |

7.2७.२

नाकम् आवृत्य तिष्ठन्तम् उच्छ्रयेण महागिरिम् ॥ (७।२)

nākam āvṛtya tiṣṭhantam ucchrayeṇa mahāgirim ||

8.1८.१

अगम्यं मनसाप्यन्यैर् नदीवृक्षसमन्वितम् । (८।१)

agamyaṃ manasāpyanyair nadīvṛkṣasamanvitam |

8.2८.२

नानापतगसंघैश्च नादितं सुमनोहरैः ॥ (८।२)

nānāpatagasaṃghaiśca nāditaṃ sumanoharaiḥ ||

9.1९.१

तस्य पृष्ठम् उपारुह्य बहुरत्नाचितं शुभम् । (९।१)

tasya pṛṣṭham upāruhya bahuratnācitaṃ śubham |

9.2९.२

अनन्तकल्पम् उद्विद्धं सुराः सर्वे महौजसः ॥ (९।२)

anantakalpam udviddhaṃ surāḥ sarve mahaujasaḥ ||

10.1१०.१

ते मन्त्रयितुम् आरब्धास्तत्रासीना दिवौकसः । (१०।१)

te mantrayitum ārabdhāstatrāsīnā divaukasaḥ |

10.2१०.२

अमृतार्थे समागम्य तपोनियमसंस्थिताः ॥ (१०।२)

amṛtārthe samāgamya taponiyamasaṃsthitāḥ ||

11.1११.१

तत्र नारायणो देवो ब्रह्माणम् इदम् अब्रवीत् । (११।१)

tatra nārāyaṇo devo brahmāṇam idam abravīt |

11.2११.२

चिन्तयत्सु सुरेष्वेवं मन्त्रयत्सु च सर्वशः ॥ (११।२)

cintayatsu sureṣvevaṃ mantrayatsu ca sarvaśaḥ ||

12.1१२.१

देवैर् असुरसंघैश्च मथ्यतां कलशोदधिः । (१२।१)

devair asurasaṃghaiśca mathyatāṃ kalaśodadhiḥ |

12.2१२.२

भविष्यत्यमृतं तत्र मथ्यमाने महोदधौ ॥ (१२।२)

bhaviṣyatyamṛtaṃ tatra mathyamāne mahodadhau ||

13.1१३.१

सर्वौषधीः समावाप्य सर्वरत्नानि चैव हि । (१३।१)

sarvauṣadhīḥ samāvāpya sarvaratnāni caiva hi |

13.2१३.२

मन्थध्वम् उदधिं देवा वेत्स्यध्वम् अमृतं ततः ॥ (१३।२)

manthadhvam udadhiṃ devā vetsyadhvam amṛtaṃ tataḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 1, 15

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit