युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

एवम् अग्राह्यके तस्मिञ् ज्ञातिसंबन्धिमण्डले । (१।२)

मित्रेष्वमित्रेष्वपि च कथं भावो विभाव्यते ॥ (१।३)

भीष्म उवाच । (२।१)

अत्राप्युदाहरन्तीमम् इतिहासं पुरातनम् । (२।२)

वासुदेवस्य संवादं सुरर्षेर् नारदस्य च ॥ (२।३)

वासुदेव उवाच । (३।१)

नासुहृत् परमं मन्त्रं नारदार्हति वेदितुम् । (३।२)

अपण्डितो वापि सुहृत् पण्डितो वापि नात्मवान् ॥ (३।३)

स ते सौहृदम् आस्थाय किंचिद् वक्ष्यामि नारद । (४।१)

कृत्स्नां च बुद्धिं सम्प्रेक्ष्य संपृच्छे त्रिदिवंगम ॥ (४।२)

दास्यम् ऐश्वर्यवादेन ज्ञातीनां वै करोम्यहम् । (५।१)

अर्धभोक्तास्मि भोगानां वाग्दुरुक्तानि च क्षमे ॥ (५।२)

अरणीम् अग्निकामो वा मथ्नाति हृदयं मम । (६।१)

वाचा दुरुक्तं देवर्षे तन्मे दहति नित्यदा ॥ (६।२)

बलं संकर्षणे नित्यं सौकुमार्यं पुनर् गदे । (७।१)

रूपेण मत्तः प्रद्युम्नः सो ऽसहायो ऽस्मि नारद ॥ (७।२)

अन्ये हि सुमहाभागा बलवन्तो दुरासदाः । (८।१)

नित्योत्थानेन सम्पन्ना नारदान्धकवृष्णयः ॥ (८।२)

यस्य न स्युर् न वै स स्याद् यस्य स्युः कृच्छ्रम् एव तत् । (९।१)

द्वाभ्यां निवारितो नित्यं वृणोम्येकतरं न च ॥ (९।२)

स्यातां यस्याहुकाक्रूरौ किं नु दुःखतरं ततः । (१०।१)

यस्य वापि न तौ स्यातां किं नु दुःखतरं ततः ॥ (१०।२)

सो ऽहं कितवमातेव द्वयोर् अपि महामुने । (११।१)

एकस्य जयम् आशंसे द्वितीयस्यापराजयम् ॥ (११।२)

ममैवं क्लिश्यमानस्य नारदोभयतः सदा । (१२।१)

वक्तुम् अर्हसि यच्छ्रेयो ज्ञातीनाम् आत्मनस्तथा ॥ (१२।२)

नारद उवाच । (१३।१)

आपदो द्विविधाः कृष्ण बाह्याश्चाभ्यन्तराश्च ह । (१३।२)

प्रादुर्भवन्ति वार्ष्णेय स्वकृता यदि वान्यतः ॥ (१३।३)

सेयम् आभ्यन्तरा तुभ्यम् आपत् कृच्छ्रा स्वकर्मजा । (१४।१)

अक्रूरभोजप्रभवाः सर्वे ह्येते तदन्वयाः ॥ (१४।२)

अर्थहेतोर् हि कामाद् वाद्वारा बीभत्सयापि वा । (१५।१)

आत्मना प्राप्तम् ऐश्वर्यम् अन्यत्र प्रतिपादितम् ॥ (१५।२)

कृतमूलम् इदानीं तज्जातशब्दं सहायवत् । (१६।१)

न शक्यं पुनर् आदातुं वान्तम् अन्नम् इव त्वया ॥ (१६।२)

बभ्रूग्रसेनयो राज्यं नाप्तुं शक्यं कथंचन । (१७।१)

ज्ञातिभेदभयात् कृष्ण त्वया चापि विशेषतः ॥ (१७।२)

तच्चेत् सिध्येत् प्रयत्नेन कृत्वा कर्म सुदुष्करम् । (१८।१)

महाक्षयव्ययं वा स्याद् विनाशो वा पुनर् भवेत् ॥ (१८।२)

अनायसेन शस्त्रेण मृदुना हृदयच्छिदा । (१९।१)

जिह्वाम् उद्धर सर्वेषां परिमृज्यानुमृज्य च ॥ (१९।२)

वासुदेव उवाच । (२०।१)

अनायसं मुने शस्त्रं मृदु विद्याम् अहं कथम् । (२०।२)

येनैषाम् उद्धरे जिह्वां परिमृज्यानुमृज्य च ॥ (२०।३)

नारद उवाच । (२१।१)

शक्त्यान्नदानं सततं तितिक्षा दम आर्जवम् । (२१।२)

यथार्हप्रतिपूजा च शस्त्रम् एतद् अनायसम् ॥ (२१।३)

ज्ञातीनां वक्तुकामानां कटूनि च लघूनि च । (२२।१)

गिरा त्वं हृदयं वाचं शमयस्व मनांसि च ॥ (२२।२)

नामहापुरुषः कश्चिन्नानात्मा नासहायवान् । (२३।१)

महतीं धुरम् आदत्ते ताम् उद्यम्योरसा वह ॥ (२३।२)

सर्व एव गुरुं भारम् अनड्वान् वहते समे । (२४।१)

दुर्गे प्रतीकः सुगवो भारं वहति दुर्वहम् ॥ (२४।२)

भेदाद् विनाशः संघानां संघमुख्यो ऽसि केशव । (२५।१)

यथा त्वां प्राप्य नोत्सीदेद् अयं संघस् तथा कुरु ॥ (२५।२)

नान्यत्र बुद्धिक्षान्तिभ्यां नान्यत्रेन्द्रियनिग्रहात् । (२६।१)

नान्यत्र धनसंत्यागाद् गणः प्राज्ञे ऽवतिष्ठते ॥ (२६।२)

धन्यं यशस्यम् आयुष्यं स्वपक्षोद्भावनं शुभम् । (२७।१)

ज्ञातीनाम् अविनाशः स्याद् यथा कृष्ण तथा कुरु ॥ (२७।२)

आयत्यां च तदात्वे च न ते ऽस्त्यविदितं प्रभो । (२८।१)

षाड्गुण्यस्य विधानेन यात्रायानविधौ तथा ॥ (२८।२)

माधवाः कुकुरा भोजाः सर्वे चान्धकवृष्णयः । (२९।१)

त्वय्यासक्ता महाबाहो लोका लोकेश्वराश्च ये ॥ (२९।२)

उपासते हि त्वद्बुद्धिम् ऋषयश्चापि माधव । (३०।१)

त्वं गुरुः सर्वभूतानां जानीषे त्वं गतागतम् । (३०।२)

त्वाम् आसाद्य यदुश्रेष्ठम् एधन्ते ज्ञातिनः सुखम् ॥ (३०।३)