धृतराष्ट्र उवाच । (१।१)

महान् अपनयः सूत ममैवात्र विशेषतः । (१।२)

स इदानीम् अनुप्राप्तो मन्ये संजय शोचतः ॥ (१।३)

यद् गतं तद् गतम् इति ममासीन्मनसि स्थितम् । (२।१)

इदानीम् अत्र किं कार्यं प्रकरिष्यामि संजय ॥ (२।२)

यथा त्वेष क्षयो वृत्तो ममापनयसंभवः । (३।१)

वीराणां तन्ममाचक्ष्व स्थिरीभूतो ऽस्मि संजय ॥ (३।२)

संजय उवाच । (४।१)

कर्णभीमौ महाराज पराक्रान्तौ महाहवे । (४।२)

बाणवर्षाण्यवर्षेतां वृष्टिमन्ताविवाम्बुदौ ॥ (४।३)

भीमनामाङ्किता बाणाः स्वर्णपुङ्खाः शिलाशिताः । (५।१)

विविशुः कर्णम् आसाद्य भिन्दन्त इव जीवितम् ॥ (५।२)

तथैव कर्णनिर्मुक्तैः सविषैर् इव पन्नगैः । (६।१)

आकीर्यत रणे भीमः शतशो ऽथ सहस्रशः ॥ (६।२)

तयोः शरैर् महाराज संपतद्भिः समन्ततः । (७।१)

बभूव तव सैन्यानां संक्षोभः सागरोपमः ॥ (७।२)

भीमचापच्युतैर् बाणैस्तव सैन्यम् अरिंदम । (८।१)

अवध्यत चमूमध्ये घोरैर् आशीविषोपमैः ॥ (८।२)

वारणैः पतितै राजन् वाजिभिश्च नरैः सह । (९।१)

अदृश्यत मही कीर्णा वातनुन्नैर् द्रुमैर् इव ॥ (९।२)

ते वध्यमानाः समरे भीमचापच्युतैः शरैः । (१०।१)

प्राद्रवंस्तावका योधाः किम् एतद् इति चाब्रुवन् ॥ (१०।२)

ततो व्युदस्तं तत् सैन्यं सिन्धुसौवीरकौरवम् । (११।१)

प्रोत्सारितं महावेगैः कर्णपाण्डवयोः शरैः ॥ (११।२)

ते शरातुरभूयिष्ठा हताश्वनरवाहनाः । (१२।१)

उत्सृज्य कर्णं भीमं च प्राद्रवन् सर्वतोदिशम् ॥ (१२।२)

नूनं पार्थार्थम् एवास्मान्मोहयन्ति दिवौकसः । (१३।१)

यत् कर्णभीमप्रभवैर् वध्यते नो बलं शरैः ॥ (१३।२)

एवं ब्रुवन्तो योधास्ते तावका भयपीडिताः । (१४।१)

शरपातं समुत्सृज्य स्थिता युद्धदिदृक्षवः ॥ (१४।२)

ततः प्रावर्तत नदी घोररूपा महाहवे । (१५।१)

बभूव च विशेषेण भीरूणां भयवर्धिनी ॥ (१५।२)

वारणाश्वमनुष्याणां रुधिरौघसमुद्भवा । (१६।१)

संवृता गतसत्त्वैश्च मनुष्यगजवाजिभिः ॥ (१६।२)

सानुकर्षपताकैश्च द्विपाश्वरथभूषणैः । (१७।१)

स्यन्दनैर् अपविद्धैश्च भग्नचक्राक्षकूबरैः ॥ (१७।२)

जातरूपपरिष्कारैर् धनुर्भिः सुमहाधनैः । (१८।१)

सुवर्णपुङ्खैर् इषुभिर् नाराचैश्च सहस्रशः ॥ (१८।२)

कर्णपाण्डवनिर्मुक्तैर् निर्मुक्तैर् इव पन्नगैः । (१९।१)

प्रासतोमरसंघातैः खड्गैश्च सपरश्वधैः ॥ (१९।२)

सुवर्णविकृतैश्चापि गदामुसलपट्टिशैः । (२०।१)

वज्रैश्च विविधाकारैः शक्तिभिः परिघैर् अपि । (२०।२)

शतघ्नीभिश्च चित्राभिर् बभौ भारत मेदिनी ॥ (२०।३)

कनकाङ्गदकेयूरैः कुण्डलैर् मणिभिः शुभैः । (२१।१)

तनुत्रैः सतलत्रैश्च हारैर् निष्कैश्च भारत ॥ (२१।२)

वस्त्रैश्छत्रैश्च विध्वस्तैश्चामरव्यजनैर् अपि । (२२।१)

गजाश्वमनुजैर् भिन्नैः शस्त्रैः स्यन्दनभूषणैः ॥ (२२।२)

तैस्तैश्च विविधैर् भावैस्तत्र तत्र वसुंधरा । (२३।१)

पतितैर् अपविद्धैश्च संबभौ द्यौर् इव ग्रहैः ॥ (२३।२)

अचिन्त्यम् अद्भुतं चैव तयोः कर्मातिमानुषम् । (२४।१)

दृष्ट्वा चारणसिद्धानां विस्मयः समपद्यत ॥ (२४।२)

अग्नेर् वायुसहायस्य गतिः कक्ष इवाहवे । (२५।१)

आसीद् भीमसहायस्य रौद्रम् आधिरथेर् गतम् । (२५।२)

निपातितध्वजरथं हतवाजिनरद्विपम् ॥ (२५।३)

गजाभ्यां सम्प्रयुक्ताभ्याम् आसीन्नडवनं यथा । (२६।१)

तथाभूतं महत् सैन्यम् आसीद् भारत संयुगे । (२६।२)

विमर्दः कर्णभीमाभ्याम् आसीच्च परमो रणे ॥ (२६।३)