भीष्म उवाच । (१।१)

शकुनिर् मातुलस्ते ऽसौ रथ एको नराधिप । (१।२)

प्रसज्य पाण्डवैर् वैरं योत्स्यते नात्र संशयः ॥ (१।३)

एतस्य सैन्या दुर्धर्षाः समरे ऽप्रतियायिनः । (२।१)

विकृतायुधभूयिष्ठा वायुवेगसमा जवे ॥ (२।२)

द्रोणपुत्रो महेष्वासः सर्वेषाम् अति धन्विनाम् । (३।१)

समरे चित्रयोधी च दृढास्त्रश्च महारथः ॥ (३।२)

एतस्य हि महाराज यथा गाण्डीवधन्वनः । (४।१)

शरासनाद् विनिर्मुक्ताः संसक्ता यान्ति सायकाः ॥ (४।२)

नैष शक्यो मया वीरः संख्यातुं रथसत्तमः । (५।१)

निर्दहेद् अपि लोकांस्त्रीन् इच्छन्न् एष महायशाः ॥ (५।२)

क्रोधस्तेजश्च तपसा संभृतो ऽऽश्रमवासिना । (६।१)

द्रोणेनानुगृहीतश्च दिव्यैर् अस्त्रैर् उदारधीः ॥ (६।२)

दोषस्त्वस्य महान् एको येनैष भरतर्षभ । (७।१)

न मे रथो नातिरथो मतः पार्थिवसत्तम ॥ (७।२)

जीवितं प्रियम् अत्यर्थम् आयुष्कामः सदा द्विजः । (८।१)

न ह्यस्य सदृशः कश्चिद् उभयोः सेनयोर् अपि ॥ (८।२)

हन्याद् एकरथेनैव देवानाम् अपि वाहिनीम् । (९।१)

वपुष्मांस्तलघोषेण स्फोटयेद् अपि पर्वतान् ॥ (९।२)

असंख्येयगुणो वीरः प्रहर्ता दारुणद्युतिः । (१०।१)

दण्डपाणिर् इवासह्यः कालवत् प्रचरिष्यति ॥ (१०।२)

युगान्ताग्निसमः क्रोधे सिंहग्रीवो महामतिः । (११।१)

एष भारत युद्धस्य पृष्ठं संशमयिष्यति ॥ (११।२)

पिता त्वस्य महातेजा वृद्धो ऽपि युवभिर् वरः । (१२।१)

रणे कर्म महत् कर्ता तत्र मे नास्ति संशयः ॥ (१२।२)

अस्त्रवेगानिलोद्धूतः सेनाकक्षेन्धनोत्थितः । (१३।१)

पाण्डुपुत्रस्य सैन्यानि प्रधक्ष्यति जये धृतः ॥ (१३।२)

रथयूथपयूथानां यूथपः स नरर्षभः । (१४।१)

भारद्वाजात्मजः कर्ता कर्म तीव्रं हिताय वः ॥ (१४।२)

सर्वमूर्धाभिषिक्तानाम् आचार्यः स्थविरो गुरुः । (१५।१)

गच्छेद् अन्तं सृञ्जयानां प्रियस्त्वस्य धनंजयः ॥ (१५।२)

नैष जातु महेष्वासः पार्थम् अक्लिष्टकारिणम् । (१६।१)

हन्याद् आचार्यकं दीप्तं संस्मृत्य गुणनिर्जितम् ॥ (१६।२)

श्लाघत्येष सदा वीरः पार्थस्य गुणविस्तरैः । (१७।१)

पुत्राद् अभ्यधिकं चैव भारद्वाजो ऽनुपश्यति ॥ (१७।२)

हन्याद् एकरथेनैव देवगन्धर्वदानवान् । (१८।१)

एकीभूतान् अपि रणे दिव्यैर् अस्त्रैः प्रतापवान् ॥ (१८।२)

पौरवो राजशार्दूलस्तव राजन्महारथः । (१९।१)

मतो मम रथो वीर परवीररथारुजः ॥ (१९।२)

स्वेन सैन्येन सहितः प्रतपञ् शत्रुवाहिनीम् । (२०।१)

प्रधक्ष्यति स पाञ्चालान् कक्षं कृष्णगतिर् यथा ॥ (२०।२)

सत्यव्रतो रथवरो राजपुत्रो महारथः । (२१।१)

तव राजन् रिपुबले कालवत् प्रचरिष्यति ॥ (२१।२)

एतस्य योधा राजेन्द्र विचित्रकवचायुधाः । (२२।१)

विचरिष्यन्ति संग्रामे निघ्नन्तः शात्रवांस्तव ॥ (२२।२)

वृषसेनो रथाग्र्यस्ते कर्णपुत्रो महारथः । (२३।१)

प्रधक्ष्यति रिपूणां ते बलानि बलिनां वरः ॥ (२३।२)

जलसंधो महातेजा राजन् रथवरस्तव । (२४।१)

त्यक्ष्यते समरे प्राणान्मागधः परवीरहा ॥ (२४।२)

एष योत्स्यति संग्रामे गजस्कन्धविशारदः । (२५।१)

रथेन वा महाबाहुः क्षपयञ् शत्रुवाहिनीम् ॥ (२५।२)

रथ एष महाराज मतो मम नरर्षभः । (२६।१)

त्वदर्थे त्यक्ष्यति प्राणान् सह सैन्यो महारणे ॥ (२६।२)

एष विक्रान्तयोधी च चित्रयोधी च संगरे । (२७।१)

वीतभीश्चापि ते राजञ् शात्रवैः सह योत्स्यते ॥ (२७।२)

बाह्लीको ऽतिरथश्चैव समरे चानिवर्तिता । (२८।१)

मम राजन्मतो युद्धे शूरो वैवस्वतोपमः ॥ (२८।२)

न ह्येष समरं प्राप्य निवर्तेत कथंचन । (२९।१)

यथा सततगो राजन्नाभिहत्य परान् रणे ॥ (२९।२)

सेनापतिर् महाराज सत्यवांस्ते महारथः । (३०।१)

रणेष्वद्भुतकर्मा च रथः पररथारुजः ॥ (३०।२)

एतस्य समरं दृष्ट्वा न व्यथास्ति कथंचन । (३१।१)

उत्स्मयन्न् अभ्युपैत्येष परान् रथपथे स्थितान् ॥ (३१।२)

एष चारिषु विक्रान्तः कर्म सत्पुरुषोचितम् । (३२।१)

कर्ता विमर्दे सुमहत् त्वदर्थे पुरुषोत्तमः ॥ (३२।२)

अलायुधो राक्षसेन्द्रः क्रूरकर्मा महाबलः । (३३।१)

हनिष्यति परान् राजन् पूर्ववैरम् अनुस्मरन् ॥ (३३।२)

एष राक्षससैन्यानां सर्वेषां रथसत्तमः । (३४।१)

मायावी दृढवैरश्च समरे विचरिष्यति ॥ (३४।२)

प्राग्ज्योतिषाधिपो वीरो भगदत्तः प्रतापवान् । (३५।१)

गजाङ्कुशधरश्रेष्ठो रथे चैव विशारदः ॥ (३५।२)

एतेन युद्धम् अभवत् पुरा गाण्डीवधन्वनः । (३६।१)

दिवसान् सुबहून् राजन्न् उभयोर् जयगृद्धिनोः ॥ (३६।२)

ततः सखायं गान्धारे मानयन् पाकशासनम् । (३७।१)

अकरोत् संविदं तेन पाण्डवेन महात्मना ॥ (३७।२)

एष योत्स्यति संग्रामे गजस्कन्धविशारदः । (३८।१)

ऐरावतगतो राजा देवानाम् इव वासवः ॥ (३८।२)