संजय उवाच । (१।१)

ततो दुर्योधनो राजा शकुनिश्चापि सौबलः । (१।२)

दुःशासनश्च पुत्रस्ते सूतपुत्रश्च दुर्जयः ॥ (१।३)

समागम्य महाराज मन्त्रं चक्रुर् विवक्षितम् । (२।१)

कथं पाण्डुसुता युद्धे जेतव्याः सगणा इति ॥ (२।२)

ततो दुर्योधनो राजा सर्वांस्तान् आह मन्त्रिणः । (३।१)

सूतपुत्रं समाभाष्य सौबलं च महाबलम् ॥ (३।२)

द्रोणो भीष्मः कृपः शल्यः सौमदत्तिश्च संयुगे । (४।१)

न पार्थान् प्रतिबाधन्ते न जाने तत्र कारणम् ॥ (४।२)

अवध्यमानास्ते चापि क्षपयन्ति बलं मम । (५।१)

सो ऽस्मि क्षीणबलः कर्ण क्षीणशस्त्रश्च संयुगे ॥ (५।२)

निकृतः पाण्डवैः शूरैर् अवध्यैर् दैवतैर् अपि । (६।१)

सो ऽहं संशयम् आपन्नः प्रकरिष्ये कथं रणम् ॥ (६।२)

तम् अब्रवीन्महाराज सूतपुत्रो नराधिपम् । (७।१)

मा शुचो भरतश्रेष्ठ प्रकरिष्ये प्रियं तव ॥ (७।२)

भीष्मः शांतनवस्तूर्णम् अपयातु महारणात् । (८।१)

निवृत्ते युधि गाङ्गेये न्यस्तशस्त्रे च भारत ॥ (८।२)

अहं पार्थान् हनिष्यामि सनितान् सर्वसोमकैः । (९।१)

पश्यतो युधि भीष्मस्य शपे सत्येन ते नृप ॥ (९।२)

पाण्डवेषु दयां राजन् सदा भीष्मः करोति वै । (१०।१)

अशक्तश्च रणे भीष्मो जेतुम् एतान्महारथान् ॥ (१०।२)

अभिमानी रणे भीष्मो नित्यं चापि रणप्रियः । (११।१)

स कथं पाण्डवान् युद्धे जेष्यते तात संगतान् ॥ (११।२)

स त्वं शीघ्रम् इतो गत्वा भीष्मस्य शिबिरं प्रति । (१२।१)

अनुमान्य रणे भीष्मं शस्त्रं न्यासय भारत ॥ (१२।२)

न्यस्तशस्त्रे ततो भीष्मे निहतान् पश्य पाण्डवान् । (१३।१)

मयैकेन रणे राजन् ससुहृद्गणबान्धवान् ॥ (१३।२)

एवम् उक्तस्तु कर्णेन पुत्रो दुर्योधनस्तव । (१४।१)

अब्रवीद् भ्रातरं तत्र दुःशासनम् इदं वचः ॥ (१४।२)

अनुयात्रं यथा सज्जं सर्वं भवति सर्वतः । (१५।१)

दुःशासन तथा क्षिप्रं सर्वम् एवोपपादय ॥ (१५।२)

एवम् उक्त्वा ततो राजन् कर्णम् आह जनेश्वरः । (१६।१)

अनुमान्य रणे भीष्मम् इतो ऽहं द्विपदां वरम् ॥ (१६।२)

आगमिष्ये ततः क्षिप्रं त्वत्सकाशम् अरिंदम । (१७।१)

ततस्त्वं पुरुषव्याघ्र प्रकरिष्यसि संयुगम् ॥ (१७।२)

निष्पपात ततस्तूर्णं पुत्रस्तव विशां पते । (१८।१)

सहितो भ्रातृभिः सर्वैर् देवैर् इव शतक्रतुः ॥ (१८।२)

ततस्तं नृपशार्दूलं शार्दूलसमविक्रमम् । (१९।१)

आरोहयद्धयं तूर्णं भ्राता दुःशासनस्तदा ॥ (१९।२)

अङ्गदी बद्धमुकुटो हस्ताभरणवान् नृपः । (२०।१)

धार्तराष्ट्रो महाराज विबभौ स महेन्द्रवत् ॥ (२०।२)

भाण्डीपुष्पनिकाशेन तपनीयनिभेन च । (२१।१)

अनुलिप्तः परार्ध्येन चन्दनेन सुगन्धिना ॥ (२१।२)

अरजोऽम्बरसंवीतः सिंहखेलगतिर् नृपः । (२२।१)

शुशुभे विमलार्चिष्मञ् शरदीव दिवाकरः ॥ (२२।२)

तं प्रयान्तं नरव्याघ्रं भीष्मस्य शिबिरं प्रति । (२३।१)

अनुजग्मुर् महेष्वासाः सर्वलोकस्य धन्विनः । (२३।२)

भ्रातरश्च महेष्वासास्त्रिदशा इव वासवम् ॥ (२३।३)

हयान् अन्ये समारुह्य गजान् अन्ये च भारत । (२४।१)

रथैर् अन्ये नरश्रेष्ठाः परिवव्रुः समन्ततः ॥ (२४।२)

आत्तशस्त्राश्च सुहृदो रक्षणार्थं महीपतेः । (२५।१)

प्रादुर्बभूवुः सहिताः शक्रस्येवामरा दिवि ॥ (२५।२)

सम्पूज्यमानः कुरुभिः कौरवाणां महारथः । (२६।१)

प्रययौ सदनं राजन् गाङ्गेयस्य यशस्विनः । (२६।२)

अन्वीयमानः सहितैः सोदरैः सर्वतो नृपः ॥ (२६।३)

दक्षिणं दक्षिणः काले संभृत्य स्वभुजं तदा । (२७।१)

हस्तिहस्तोपमं शैक्षं सर्वशत्रुनिबर्हणम् ॥ (२७।२)

प्रगृह्णन्न् अञ्जलीन्नॄणाम् उद्यतान् सर्वतोदिशम् । (२८।१)

शुश्राव मधुरा वाचो नानादेशनिवासिनाम् ॥ (२८।२)

संस्तूयमानः सूतैश्च मागधैश्च महायशाः । (२९।१)

पूजयानश्च तान् सर्वान् सर्वलोकेश्वरेश्वरः ॥ (२९।२)

प्रदीपैः काञ्चनैस्तत्र गन्धतैलावसेचनैः । (३०।१)

परिवव्रुर् महात्मानं प्रज्वलद्भिः समन्ततः ॥ (३०।२)

स तैः परिवृतो राजा प्रदीपैः काञ्चनैः शुभैः । (३१।१)

शुशुभे चन्द्रमा युक्तो दीप्तैर् इव महाग्रहैः ॥ (३१।२)

कञ्चुकोष्णीषिणस्तत्र वेत्रझर्झरपाणयः । (३२।१)

प्रोत्सारयन्तः शनकैस्तं जनं सर्वतोदिशम् ॥ (३२।२)

सम्प्राप्य तु ततो राजा भीष्मस्य सदनं शुभम् । (३३।१)

अवतीर्य हयाच्चापि भीष्मं प्राप्य जनेश्वरः ॥ (३३।२)

अभिवाद्य ततो भीष्मं निषण्णः परमासने । (३४।१)

काञ्चने सर्वतोभद्रे स्पर्ध्यास्तरणसंवृते । (३४।२)

उवाच प्राञ्जलिर् भीष्मं बाष्पकण्ठो ऽश्रुलोचनः ॥ (३४।३)

त्वां वयं समुपाश्रित्य संयुगे शत्रुसूदन । (३५।१)

उत्सहेम रणे जेतुं सेन्द्रान् अपि सुरासुरान् ॥ (३५।२)

किमु पाण्डुसुतान् वीरान् ससुहृद्गणबान्धवान् । (३६।१)

तस्माद् अर्हसि गाङ्गेय कृपां कर्तुं मयि प्रभो । (३६।२)

जहि पाण्डुसुतान् वीरान्महेन्द्र इव दानवान् ॥ (३६।३)

पूर्वम् उक्तं महाबाहो निहनिष्यामि सोमकान् । (३७।१)

पाञ्चालान् पाण्डवैः सार्धं करूषांश्चेति भारत ॥ (३७।२)

तद् वचः सत्यम् एवास्तु जहि पार्थान् समागतान् । (३८।१)

सोमकांश्च महेष्वासान् सत्यवाग् भव भारत ॥ (३८।२)

दयया यदि वा राजन् द्वेष्यभावान्मम प्रभो । (३९।१)

मन्दभाग्यतया वापि मम रक्षसि पाण्डवान् ॥ (३९।२)

अनुजानीहि समरे कर्णम् आहवशोभिनम् । (४०।१)

स जेष्यति रणे पार्थान् ससुहृद्गणबान्धवान् ॥ (४०।२)

एतावद् उक्त्वा नृपतिः पुत्रो दुर्योधनस्तव । (४१।१)

नोवाच वचनं किंचिद् भीष्मं भीमपराक्रमम् ॥ (४१।२)