वैशंपायन उवाच । (१।१)

ततस्ते नियतात्मान उदीचीं दिशम् आस्थिताः । (१।२)

ददृशुर् योगयुक्ताश्च हिमवन्तं महागिरिम् ॥ (१।३)

तं चाप्यतिक्रमन्तस्ते ददृशुर् वालुकार्णवम् । (२।१)

अवैक्षन्त महाशैलं मेरुं शिखरिणां वरम् ॥ (२।२)

तेषां तु गच्छतां शीघ्रं सर्वेषां योगधर्मिणाम् । (३।१)

याज्ञसेनी भ्रष्टयोगा निपपात महीतले ॥ (३।२)

तां तु प्रपतितां दृष्ट्वा भीमसेनो महाबलः । (४।१)

उवाच धर्मराजानं याज्ञसेनीम् अवेक्ष्य ह ॥ (४।२)

नाधर्मश्चरितः कश्चिद् राजपुत्र्या परंतप । (५।१)

कारणं किं नु तद् राजन् यत् कृष्णा पतिता भुवि ॥ (५।२)

युधिष्ठिर उवाच । (६।१)

पक्षपातो महान् अस्या विशेषेण धनंजये । (६।२)

तस्यैतत् फलम् अद्यैषा भुङ्क्ते पुरुषसत्तम ॥ (६।३)

वैशंपायन उवाच । (७।१)

एवम् उक्त्वानवेक्ष्यैनां ययौ धर्मसुतो नृपः । (७।२)

समाधाय मनो धीमान् धर्मात्मा पुरुषर्षभः ॥ (७।३)

सहदेवस्ततो धीमान्निपपात महीतले । (८।१)

तं चापि पतितं दृष्ट्वा भीमो राजानम् अब्रवीत् ॥ (८।२)

यो ऽयम् अस्मासु सर्वेषु शुश्रूषुर् अनहंकृतः । (९।१)

सो ऽयं माद्रवतीपुत्रः कस्मान्निपतितो भुवि ॥ (९।२)

युधिष्ठिर उवाच । (१०।१)

आत्मनः सदृशं प्राज्ञं नैषो ऽमन्यत कंचन । (१०।२)

तेन दोषेण पतितस्तस्माद् एष नृपात्मजः ॥ (१०।३)

वैशंपायन उवाच । (११।१)

इत्युक्त्वा तु समुत्सृज्य सहदेवं ययौ तदा । (११।२)

भ्रातृभिः सह कौन्तेयः शुना चैव युधिष्ठिरः ॥ (११।३)

कृष्णां निपतितां दृष्ट्वा सहदेवं च पाण्डवम् । (१२।१)

आर्तो बन्धुप्रियः शूरो नकुलो निपपात ह ॥ (१२।२)

तस्मिन्निपतिते वीरे नकुले चारुदर्शने । (१३।१)

पुनर् एव तदा भीमो राजानम् इदम् अब्रवीत् ॥ (१३।२)

यो ऽयम् अक्षतधर्मात्मा भ्राता वचनकारकः । (१४।१)

रूपेणाप्रतिमो लोके नकुलः पतितो भुवि ॥ (१४।२)

इत्युक्तो भीमसेनेन प्रत्युवाच युधिष्ठिरः । (१५।१)

नकुलं प्रति धर्मात्मा सर्वबुद्धिमतां वरः ॥ (१५।२)

रूपेण मत्समो नास्ति कश्चिद् इत्यस्य दर्शनम् । (१६।१)

अधिकश्चाहम् एवैक इत्यस्य मनसि स्थितम् ॥ (१६।२)

नकुलः पतितस्तस्माद् आगच्छ त्वं वृकोदर । (१७।१)

यस्य यद् विहितं वीर सो ऽवश्यं तद् उपाश्नुते ॥ (१७।२)

तांस्तु प्रपतितान् दृष्ट्वा पाण्डवः श्वेतवाहनः । (१८।१)

पपात शोकसंतप्तस्ततो ऽनु परवीरहा ॥ (१८।२)

तस्मिंस्तु पुरुषव्याघ्रे पतिते शक्रतेजसि । (१९।१)

म्रियमाणे दुराधर्षे भीमो राजानम् अब्रवीत् ॥ (१९।२)

अनृतं न स्मराम्यस्य स्वैरेष्वपि महात्मनः । (२०।१)

अथ कस्य विकारो ऽयं येनायं पतितो भुवि ॥ (२०।२)

युधिष्ठिर उवाच । (२१।१)

एकाह्ना निर्दहेयं वै शत्रून् इत्यर्जुनो ऽब्रवीत् । (२१।२)

न च तत् कृतवान् एष शूरमानी ततो ऽपतत् ॥ (२१।३)

अवमेने धनुर्ग्राहान् एष सर्वांश्च फल्गुनः । (२२।१)

यथा चोक्तं तथा चैव कर्तव्यं भूतिम् इच्छता ॥ (२२।२)

वैशंपायन उवाच । (२३।१)

इत्युक्त्वा प्रस्थितो राजा भीमो ऽथ निपपात ह । (२३।२)

पतितश्चाब्रवीद् भीमो धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ (२३।३)

भो भो राजन्न् अवेक्षस्व पतितो ऽहं प्रियस्तव । (२४।१)

किंनिमित्तं च पतनं ब्रूहि मे यदि वेत्थ ह ॥ (२४।२)

युधिष्ठिर उवाच । (२५।१)

अतिभुक्तं च भवता प्राणेन च विकत्थसे । (२५।२)

अनवेक्ष्य परं पार्थ तेनासि पतितः क्षितौ ॥ (२५।३)

वैशंपायन उवाच । (२६।१)

इत्युक्त्वा तं महाबाहुर् जगामानवलोकयन् । (२६।२)

श्वा त्वेको ऽनुययौ यस्ते बहुशः कीर्तितो मया ॥ (२६।३)