भीष्म उवाच । (१।१)

चकार यत्नं द्रुपदः सर्वस्मिन् स्वजने महत् । (१।२)

ततो लेख्यादिषु तथा शिल्पेषु च परं गता । (१।३)

इष्वस्त्रे चैव राजेन्द्र द्रोणशिष्यो बभूव ह ॥ (१।४)

तस्य माता महाराज राजानं वरवर्णिनी । (२।१)

चोदयामास भार्यार्थं कन्यायाः पुत्रवत् तदा ॥ (२।२)

ततस्तां पार्षतो दृष्ट्वा कन्यां सम्प्राप्तयौवनाम् । (३।१)

स्त्रियं मत्वा तदा चिन्तां प्रपेदे सह भार्यया ॥ (३।२)

द्रुपद उवाच । (४।१)

कन्या ममेयं सम्प्राप्ता यौवनं शोकवर्धिनी । (४।२)

मया प्रच्छादिता चेयं वचनाच्छूलपाणिनः ॥ (४।३)

न तन्मिथ्या महाराज्ञि भविष्यति कथंचन । (५।१)

त्रैलोक्यकर्ता कस्माद्धि तन्मृषा कर्तुम् अर्हति ॥ (५।२)

भार्योवाच । (६।१)

यदि ते रोचते राजन् वक्ष्यामि शृणु मे वचः । (६।२)

श्रुत्वेदानीं प्रपद्येथाः स्वकार्यं पृषतात्मज ॥ (६।३)

क्रियताम् अस्य नृपते विधिवद् दारसंग्रहः । (७।१)

सत्यं भवति तद् वाक्यम् इति मे निश्चिता मतिः ॥ (७।२)

भीष्म उवाच । (८।१)

ततस्तौ निश्चयं कृत्वा तस्मिन् कार्ये ऽथ दम्पती । (८।२)

वरयांचक्रतुः कन्यां दशार्णाधिपतेः सुताम् ॥ (८।३)

ततो राजा द्रुपदो राजसिंहः सर्वान् राज्ञः कुलतः संनिशाम्य । (९।१)

दाशार्णकस्य नृपतेस्तनूजां शिखण्डिने वरयामास दारान् ॥ (९।२)

हिरण्यवर्मेति नृपो यो ऽसौ दाशार्णकः स्मृतः । (१०।१)

स च प्रादान्महीपालः कन्यां तस्मै शिखण्डिने ॥ (१०।२)

स च राजा दशार्णेषु महान् आसीन्महीपतिः । (११।१)

हिरण्यवर्मा दुर्धर्षो महासेनो महामनाः ॥ (११।२)

कृते विवाहे तु तदा सा कन्या राजसत्तम । (१२।१)

यौवनं समनुप्राप्ता सा च कन्या शिखण्डिनी ॥ (१२।२)

कृतदारः शिखण्डी तु काम्पिल्यं पुनर् आगमत् । (१३।१)

न च सा वेद तां कन्यां कंचित् कालं स्त्रियं किल ॥ (१३।२)

हिरण्यवर्मणः कन्या ज्ञात्वा तां तु शिखण्डिनीम् । (१४।१)

धात्रीणां च सखीनां च व्रीडमाना न्यवेदयत् । (१४।२)

कन्यां पञ्चालराजस्य सुतां तां वै शिखण्डिनीम् ॥ (१४।३)

ततस्ता राजशार्दूल धात्र्यो दाशार्णिकास् तदा । (१५।१)

जग्मुर् आर्तिं परां दुःखात् प्रेषयामासुर् एव च ॥ (१५।२)

ततो दशार्णाधिपतेः प्रेष्याः सर्वं न्यवेदयन् । (१६।१)

विप्रलम्भं यथावृत्तं स च चुक्रोध पार्थिवः ॥ (१६।२)

शिखण्ड्यपि महाराज पुंवद् राजकुले तदा । (१७।१)

विजहार मुदा युक्तः स्त्रीत्वं नैवातिरोचयन् ॥ (१७।२)

ततः कतिपयाहस्य तच्छ्रुत्वा भरतर्षभ । (१८।१)

हिरण्यवर्मा राजेन्द्र रोषाद् आर्तिं जगाम ह ॥ (१८।२)

ततो दाशार्णको राजा तीव्रकोपसमन्वितः । (१९।१)

दूतं प्रस्थापयामास द्रुपदस्य निवेशने ॥ (१९।२)

ततो द्रुपदम् आसाद्य दूतः काञ्चनवर्मणः । (२०।१)

एक एकान्तम् उत्सार्य रहो वचनम् अब्रवीत् ॥ (२०।२)

दशार्णराजो राजंस्त्वाम् इदं वचनम् अब्रवीत् । (२१।१)

अभिषङ्गात् प्रकुपितो विप्रलब्धस्त्वयानघ ॥ (२१।२)

अवमन्यसे मां नृपते नूनं दुर्मन्त्रितं तव । (२२।१)

यन्मे कन्यां स्वकन्यार्थे मोहाद् याचितवान् असि ॥ (२२।२)

तस्याद्य विप्रलम्भस्य फलं प्राप्नुहि दुर्मते । (२३।१)

एष त्वां सजनामात्यम् उद्धरामि स्थिरो भव ॥ (२३।२)