संजय उवाच । (१।१)

वर्तमाने तदा युद्धे क्षत्रियाणां निमज्जने । (१।२)

गाण्डीवस्य महान् घोषः शुश्रुवे युधि मारिष ॥ (१।३)

संशप्तकानां कदनम् अकरोद् यत्र पाण्डवः । (२।१)

कोसलानां तथा राजन् नारायणबलस्य च ॥ (२।२)

संशप्तकास् तु समरे शरवृष्टिं समन्ततः । (३।१)

अपातयन् पार्थमूर्ध्नि जयगृद्धाः प्रमन्यवः ॥ (३।२)

तां वृष्टिं सहसा राजंस् तरसा धारयन् प्रभुः । (४।१)

व्यगाहत रणे पार्थो विनिघ्नन् रथिनां वरः ॥ (४।२)

निगृह्य तु रथानीकं कङ्कपत्रैः शिलाशितैः । (५।१)

आससाद रणे पार्थः सुशर्माणं महारथम् ॥ (५।२)

स तस्य शरवर्षाणि ववर्ष रथिनां वरः । (६।१)

तथा संशप्तकाश् चैव पार्थस्य समरे स्थिताः ॥ (६।२)

सुशर्मा तु ततः पार्थं विद्ध्वा नवभिर् आशुगैः । (७।१)

जनार्दनं त्रिभिर् बाणैर् अभ्यहन् दक्षिणे भुजे । (७।२)

ततो ऽपरेण भल्लेन केतुं विव्याध मारिष ॥ (७।३)

स वानरवरो राजन् विश्वकर्मकृतो महान् । (८।१)

ननाद सुमहन् नादं भीषयन् वै ननर्द च ॥ (८।२)

कपेस् तु निनदं श्रुत्वा संत्रस्ता तव वाहिनी । (९।१)

भयं विपुलम् आदाय निश्चेष्टा समपद्यत ॥ (९।२)

ततः सा शुशुभे सेना निश्चेष्टावस्थिता नृप । (१०।१)

नानापुष्पसमाकीर्णं यथा चैत्ररथं वनम् ॥ (१०।२)

प्रतिलभ्य ततः संज्ञां योधास् ते कुरुसत्तम । (११।१)

अर्जुनं सिषिचुर् बाणैः पर्वतं जलदा इव । (११।२)

परिवव्रुस् तदा सर्वे पाण्डवस्य महारथम् ॥ (११।३)

ते हयान् रथचक्रे च रथेषाश् चापि भारत । (१२।१)

निगृह्य बलवत् तूर्णं सिंहनादम् अथानदन् ॥ (१२।२)

अपरे जगृहुश् चैव केशवस्य महाभुजौ । (१३।१)

पार्थम् अन्ये महाराज रथस्थं जगृहुर् मुदा ॥ (१३।२)

केशवस् तु तदा बाहू विधुन्वन् रणमूर्धनि । (१४।१)

पातयामास तान् सर्वान् दुष्टहस्तीव हस्तिनः ॥ (१४।२)

ततः क्रुद्धो रणे पार्थः संवृतस् तैर् महारथैः । (१५।१)

निगृहीतं रथं दृष्ट्वा केशवं चाप्य् अभिद्रुतम् । (१५।२)

रथारूढांश् च सुबहून् पदातींश् चाप्य् अपातयत् ॥ (१५।३)

आसन्नांश् च ततो योधाञ् शरैर् आसन्नयोधिभिः । (१६।१)

च्यावयामास समरे केशवं चेदम् अब्रवीत् ॥ (१६।२)

पश्य कृष्ण महाबाहो संशप्तकगणान् मया । (१७।१)

कुर्वाणान् दारुणं कर्म वध्यमानान् सहस्रशः ॥ (१७।२)

रथबन्धम् इमं घोरं पृथिव्यां नास्ति कश्चन । (१८।१)

यः सहेत पुमांल् लोके मद् अन्यो यदुपुंगव ॥ (१८।२)

इत्य् एवम् उक्त्वा बीभत्सुर् देवदत्तम् अथाधमत् । (१९।१)

पाञ्चजन्यं च कृष्णो ऽपि पूरयन्न् इव रोदसी ॥ (१९।२)

तं तु शङ्खस्वनं श्रुत्वा संशप्तकवरूथिनी । (२०।१)

संचचाल महाराज वित्रस्ता चाभवद् भृशम् ॥ (२०।२)

पदबन्धं ततश् चक्रे पाण्डवः परवीरहा । (२१।१)

नागम् अस्त्रं महाराज संप्रोदीर्य मुहुर् मुहुः ॥ (२१।२)

यान् उद्दिश्य रणे पार्थः पदबन्धं चकार ह । (२२।१)

ते बद्धाः पदबन्धेन पाण्डवेन महात्मना । (२२।२)

निश्चेष्टा अभवन् राजन्न् अश्मसारमया इव ॥ (२२।३)

निश्चेष्टांस् तु ततो योधान् अवधीत् पाण्डुनन्दनः । (२३।१)

यथेन्द्रः समरे दैत्यांस् तारकस्य वधे पुरा ॥ (२३।२)

ते वध्यमानाः समरे मुमुचुस् तं रथोत्तमम् । (२४।१)

आयुधानि च सर्वाणि विस्रष्टुम् उपचक्रमुः ॥ (२४।२)

ततः सुशर्मा राजेन्द्र गृहीतां वीक्ष्य वाहिनीम् । (२५।१)

सौपर्णम् अस्त्रं त्वरितः प्रादुश्चक्रे महारथः ॥ (२५।२)

ततः सुपर्णाः संपेतुर् भक्षयन्तो भुजंगमान् । (२६।१)

ते वै विदुद्रुवुर् नागा दृष्ट्वा तान् खचरान् नृप ॥ (२६।२)

बभौ बलं तद् विमुक्तं पदबन्धाद् विशां पते । (२७।१)

मेघवृन्दाद् यथा मुक्तो भास्करस् तापयन् प्रजाः ॥ (२७।२)

विप्रमुक्तास् तु ते योधाः फल्गुनस्य रथं प्रति । (२८।१)

ससृजुर् बाणसंघांश् च शस्त्रसंघांश् च मारिष ॥ (२८।२)

तां महास्त्रमयीं वृष्टिं संछिद्य शरवृष्टिभिः । (२९।१)

व्यवातिष्ठत् ततो योधान् वासविः परवीरहा ॥ (२९।२)

सुशर्मा तु ततो राजन् बाणेनानतपर्वणा । (३०।१)

अर्जुनं हृदये विद्ध्वा विव्याधान्यैस् त्रिभिः शरैः । (३०।२)

स गाढविद्धो व्यथितो रथोपस्थ उपाविशत् ॥ (३०।३)

प्रतिलभ्य ततः संज्ञां श्वेताश्वः कृष्णसारथिः । (३१।१)

ऐन्द्रम् अस्त्रम् अमेयात्मा प्रादुश्चक्रे त्वरान्वितः । (३१।२)

ततो बाणसहस्राणि समुत्पन्नानि मारिष ॥ (३१।३)

सर्वदिक्षु व्यदृश्यन्त सूदयन्तो नृप द्विपान् । (३२।१)

हयान् रथांश् च समरे शस्त्रैः शतसहस्रशः ॥ (३२।२)

वध्यमाने ततः सैन्ये विपुला भीः समाविशत् । (३३।१)

संशप्तकगणानां च गोपालानां च भारत । (३३।२)

न हि कश्चित् पुमांस् तत्र यो ऽर्जुनं प्रत्ययुध्यत ॥ (३३।३)

पश्यतां तत्र वीराणाम् अहन्यत महद् बलम् । (३४।१)

हन्यमानम् अपश्यंश् च निश्चेष्टाः स्म पराक्रमे ॥ (३४।२)

अयुतं तत्र योधानां हत्वा पाण्डुसुतो रणे । (३५।१)

व्यभ्राजत रणे राजन् विधूमो ऽग्निर् इव ज्वलन् ॥ (३५।२)

चतुर्दश सहस्राणि यानि शिष्टानि भारत । (३६।१)

रथानाम् अयुतं चैव त्रिसाहस्राश् च दन्तिनः ॥ (३६।२)

ततः संशप्तका भूयः परिवव्रुर् धनंजयम् । (३७।१)

मर्तव्यम् इति निश्चित्य जयं वापि निवर्तनम् ॥ (३७।२)

तत्र युद्धं महद्ध्यासीत् तावकानां विशां पते । (३८।१)

शूरेण बलिना सार्धं पाण्डवेन किरीटिना ॥ (३८।२)