द्रौपद्युवाच । (१।१)

अहं सैरन्ध्रिवेषेण चरन्ती राजवेश्मनि । (१।२)

शौचदास्मि सुदेष्णाया अक्षधूर्तस्य कारणात् ॥ (१।३)

विक्रियां पश्य मे तीव्रां राजपुत्र्याः परंतप । (२।१)

आसे कालम् उपासीना सर्वं दुःखं किलार्तवत् ॥ (२।२)

अनित्या किल मर्त्यानाम् अर्थसिद्धिर् जयाजयौ । (३।१)

इति कृत्वा प्रतीक्षामि भर्तॄणाम् उदयं पुनः ॥ (३।२)

य एव हेतुर् भवति पुरुषस्य जयावहः । (४।१)

पराजये च हेतुः स इति च प्रतिपालये ॥ (४।२)

दत्त्वा याचन्ति पुरुषा हत्वा वध्यन्ति चापरे । (५।१)

पातयित्वा च पात्यन्ते परैर् इति च मे श्रुतम् ॥ (५।२)

न दैवस्यातिभारो ऽस्ति न दैवस्यातिवर्तनम् । (६।१)

इति चाप्यागमं भूयो दैवस्य प्रतिपालये ॥ (६।२)

स्थितं पूर्वं जलं यत्र पुनस्तत्रैव तिष्ठति । (७।१)

इति पर्यायम् इच्छन्ती प्रतीक्षाम्युदयं पुनः ॥ (७।२)

दैवेन किल यस्यार्थः सुनीतो ऽपि विपद्यते । (८।१)

दैवस्य चागमे यत्नस्तेन कार्यो विजानता ॥ (८।२)

यत् तु मे वचनस्यास्य कथितस्य प्रयोजनम् । (९।१)

पृच्छ मां दुःखितां तत् त्वम् अपृष्टा वा ब्रवीमि ते ॥ (९।२)

महिषी पाण्डुपुत्राणां दुहिता द्रुपदस्य च । (१०।१)

इमाम् अवस्थां सम्प्राप्ता का मद् अन्या जिजीविषेत् ॥ (१०।२)

कुरून् परिभवन् सर्वान् पाञ्चालान् अपि भारत । (११।१)

पाण्डवेयांश्च सम्प्राप्तो मम क्लेशो ह्यरिंदम ॥ (११।२)

भ्रातृभिः श्वशुरैः पुत्रैर् बहुभिः परवीरहन् । (१२।१)

एवं समुदिता नारी का न्वन्या दुःखिता भवेत् ॥ (१२।२)

नूनं हि बालया धातुर् मया वै विप्रियं कृतम् । (१३।१)

यस्य प्रसादाद् दुर्नीतं प्राप्तास्मि भरतर्षभ ॥ (१३।२)

वर्णावकाशम् अपि मे पश्य पाण्डव यादृशम् । (१४।१)

यादृशो मे न तत्रासीद् दुःखे परमके तदा ॥ (१४।२)

त्वम् एव भीम जानीषे यन्मे पार्थ सुखं पुरा । (१५।१)

साहं दासत्वम् आपन्ना न शान्तिम् अवशा लभे ॥ (१५।२)

नादैविकम् इदं मन्ये यत्र पार्थो धनंजयः । (१६।१)

भीमधन्वा महाबाहुर् आस्ते शान्त इवानलः ॥ (१६।२)

अशक्या वेदितुं पार्थ प्राणिनां वै गतिर् नरैः । (१७।१)

विनिपातम् इमं मन्ये युष्माकम् अविचिन्तितम् ॥ (१७।२)

यस्या मम मुखप्रेक्षा यूयम् इन्द्रसमाः सदा । (१८।१)

सा प्रेक्षे मुखम् अन्यासाम् अवराणां वरा सती ॥ (१८।२)

पश्य पाण्डव मे ऽवस्थां यथा नार्हामि वै तथा । (१९।१)

युष्मासु ध्रियमाणेषु पश्य कालस्य पर्ययम् ॥ (१९।२)

यस्याः सागरपर्यन्ता पृथिवी वशवर्तिनी । (२०।१)

आसीत् साद्य सुदेष्णाया भीताहं वशवर्तिनी ॥ (२०।२)

यस्याः पुरःसरा आसन् पृष्ठतश्चानुगामिनः । (२१।१)

साहम् अद्य सुदेष्णायाः पुरः पश्चाच्च गामिनी । (२१।२)

इदं तु दुःखं कौन्तेय ममासह्यं निबोध तत् ॥ (२१।३)

या न जातु स्वयं पिंषे गात्रोद्वर्तनम् आत्मनः । (२२।१)

अन्यत्र कुन्त्या भद्रं ते साद्य पिंषामि चन्दनम् । (२२।२)

पश्य कौन्तेय पाणी मे नैवं यौ भवतः पुरा ॥ (२२।३)

वैशंपायन उवाच । (२३।१)

इत्यस्य दर्शयामास किणबद्धौ करावुभौ ॥ (२३।२)

द्रौपद्युवाच । (२४।१)

बिभेमि कुन्त्या या नाहं युष्माकं वा कदाचन । (२४।२)

साद्याग्रतो विराटस्य भीता तिष्ठामि किंकरी ॥ (२४।३)

किं नु वक्ष्यति सम्राण् मां वर्णकः सुकृतो न वा । (२५।१)

नान्यपिष्टं हि मत्स्यस्य चन्दनं किल रोचते ॥ (२५।२)

वैशंपायन उवाच । (२६।१)

सा कीर्तयन्ती दुःखानि भीमसेनस्य भामिनी । (२६।२)

रुरोद शनकैः कृष्णा भीमसेनम् उदीक्षती ॥ (२६।३)

सा बाष्पकलया वाचा निःश्वसन्ती पुनः पुनः । (२७।१)

हृदयं भीमसेनस्य घट्टयन्तीदम् अब्रवीत् ॥ (२७।२)

नाल्पं कृतं मया भीम देवानां किल्बिषं पुरा । (२८।१)

अभाग्या यत् तु जीवामि मर्तव्ये सति पाण्डव ॥ (२८।२)

ततस्तस्याः करौ शूनौ किणबद्धौ वृकोदरः । (२९।१)

मुखम् आनीय वेपन्त्या रुरोद परवीरहा ॥ (२९।२)

तौ गृहीत्वा च कौन्तेयो बाष्पम् उत्सृज्य वीर्यवान् । (३०।१)

ततः परमदुःखार्त इदं वचनम् अब्रवीत् ॥ (३०।२)