महाभारतMahābhārata

MBh, 12, 345

1673 of 1995 · 31 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

भीष्म उवाच । (१।१)

bhīṣma uvāca

1.2१.२

स वनानि विचित्राणि तीर्थानि च सरांसि च । (१।२)

sa vanāni vicitrāṇi tīrthāni ca sarāṃsi ca |

1.3१.३

अभिगच्छन् क्रमेण स्म कंचिन्मुनिम् उपस्थितः ॥ (१।३)

abhigacchan krameṇa sma kaṃcinmunim upasthitaḥ ||

2.1२.१

तं स तेन यथोद्दिष्टं नागं विप्रेण ब्राह्मणः । (२।१)

taṃ sa tena yathoddiṣṭaṃ nāgaṃ vipreṇa brāhmaṇaḥ |

2.2२.२

पर्यपृच्छद् यथान्यायं श्रुत्वैव च जगाम सः ॥ (२।२)

paryapṛcchad yathānyāyaṃ śrutvaiva ca jagāma saḥ ||

3.1३.१

सो ऽभिगम्य यथाख्यातं नागायतनम् अर्थवित् । (३।१)

so 'bhigamya yathākhyātaṃ nāgāyatanam arthavit |

3.2३.२

प्रोक्तवान् अहम् अस्मीति भोःशब्दालंकृतं वचः ॥ (३।२)

proktavān aham asmīti bhoḥśabdālaṃkṛtaṃ vacaḥ ||

4.1४.१

ततस्तस्य वचः श्रुत्वा रूपिणी धर्मवत्सला । (४।१)

tatastasya vacaḥ śrutvā rūpiṇī dharmavatsalā |

4.2४.२

दर्शयामास तं विप्रं नागपत्नी पतिव्रता ॥ (४।२)

darśayāmāsa taṃ vipraṃ nāgapatnī pativratā ||

5.1५.१

सा तस्मै विधिवत् पूजां चक्रे धर्मपरायणा । (५।१)

sā tasmai vidhivat pūjāṃ cakre dharmaparāyaṇā |

5.2५.२

स्वागतेनागतं कृत्वा किं करोमीति चाब्रवीत् ॥ (५।२)

svāgatenāgataṃ kṛtvā kiṃ karomīti cābravīt ||

6.1६.१

ब्राह्मण उवाच । (६।१)

brāhmaṇa uvāca

6.2६.२

विश्रान्तो ऽभ्यर्चितश्चास्मि भवत्या श्लक्ष्णया गिरा । (६।२)

viśrānto 'bhyarcitaścāsmi bhavatyā ślakṣṇayā girā |

6.3६.३

द्रष्टुम् इच्छामि भवति तं देवं नागम् उत्तमम् ॥ (६।३)

draṣṭum icchāmi bhavati taṃ devaṃ nāgam uttamam ||

7.1७.१

एतद्धि परमं कार्यम् एतन्मे फलम् ईप्सितम् । (७।१)

etaddhi paramaṃ kāryam etanme phalam īpsitam |

7.2७.२

अनेनार्थेन चास्म्यद्य सम्प्राप्तः पन्नगालयम् ॥ (७।२)

anenārthena cāsmyadya samprāptaḥ pannagālayam ||

8.1८.१

नागभार्योवाच । (८।१)

nāgabhāryovāca |

8.2८.२

आर्य सूर्यरथं वोढुं गतो ऽसौ मासचारिकः । (८।२)

ārya sūryarathaṃ voḍhuṃ gato 'sau māsacārikaḥ |

8.3८.३

सप्ताष्टभिर् दिनैर् विप्र दर्शयिष्यत्यसंशयम् ॥ (८।३)

saptāṣṭabhir dinair vipra darśayiṣyatyasaṃśayam ||

9.1९.१

एतद् विदितम् आर्यस्य विवासकरणं मम । (९।१)

etad viditam āryasya vivāsakaraṇaṃ mama |

9.2९.२

भर्तुर् भवतु किं चान्यत् क्रियतां तद् वदस्व मे ॥ (९।२)

bhartur bhavatu kiṃ cānyat kriyatāṃ tad vadasva me ||

10.1१०.१

ब्राह्मण उवाच । (१०।१)

brāhmaṇa uvāca

10.2१०.२

अनेन निश्चयेनाहं साध्वि सम्प्राप्तवान् इह । (१०।२)

anena niścayenāhaṃ sādhvi samprāptavān iha |

10.3१०.३

प्रतीक्षन्न् आगमं देवि वत्स्याम्यस्मिन्महावने ॥ (१०।३)

pratīkṣann āgamaṃ devi vatsyāmyasminmahāvane ||

11.1११.१

सम्प्राप्तस्यैव चाव्यग्रम् आवेद्यो ऽहम् इहागतः । (११।१)

samprāptasyaiva cāvyagram āvedyo 'ham ihāgataḥ |

11.2११.२

ममाभिगमनं प्राप्तो वाच्यश्च वचनं त्वया ॥ (११।२)

mamābhigamanaṃ prāpto vācyaśca vacanaṃ tvayā ||

12.1१२.१

अहम् अप्यत्र वत्स्यामि गोमत्याः पुलिने शुभे । (१२।१)

aham apyatra vatsyāmi gomatyāḥ puline śubhe |

12.2१२.२

कालं परिमिताहारो यथोक्तं परिपालयन् ॥ (१२।२)

kālaṃ parimitāhāro yathoktaṃ paripālayan ||

13.1१३.१

भीष्म उवाच । (१३।१)

bhīṣma uvāca

13.2१३.२

ततः स विप्रस्तां नागीं समाधाय पुनः पुनः । (१३।२)

tataḥ sa viprastāṃ nāgīṃ samādhāya punaḥ punaḥ |

13.3१३.३

तद् एव पुलिनं नद्याः प्रययौ ब्राह्मणर्षभः ॥ (१३।३)

tad eva pulinaṃ nadyāḥ prayayau brāhmaṇarṣabhaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 12, 345

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit